ՀԱՅ ԺՈՂՈՎՈՒՐԴԻ ՊԱՏՄՈՒԹԻՒՆԸ ԿԸ ՆՄԱՆԻ ՊԱՏՄՈՒԹԵԱՆ ԱՅՆ ԺՈՂՈՎՈՒՐԴԻՆ, ՈՐ ԿԸ ՊԱՅՔԱՐԻ ՔՐԻՍՏՈՍԻ ԵՒ Ս. ԱՒԵՏԱՐԱՆԻ ՀԱՒԱՏՔԸ ՊԱՀԵԼՈՒ ՀԱՄԱՐ. ՆԵՐՍԷՍ ՊԵՏՐՈՍ ԺԹ. ՊԱՏՐԻԱՐՔ

Մեր ընթերցողներուն կը ներկայացնենք Հոկտեմբեր 9-ին Վատիկանի մէջ տեղի ունեցած կաթողիկէ եկեղեցւոյ եպիսկոպոսաց ԺԳ. սիւնհոդոսական ժողովին Տանն Կիլիկիոյ կաթողիկէ հայոց Ներսէս Պետրոս ԺԹ. պատրիարքի արտասանած խօսքը:

«Սրբազան հայր,
Արհիապատիւ սիւնհոդոսական հայրեր,
Սիրելի՛ եղբայրներ ու քոյրեր ի Քրիստոս,
Հաւատքը քրիստոնէական կեանքին գլխաւոր նեցուկն է, զոր այս սիւնհոդոսը կ՛ուզէ փոխանցել հին քրիստոնէական աւանդութիւններ ունեցող ժողովուրդներուն եւ ոչ մկրտեալներուն:

Հայ ժողովուրդը մաս կը կազմէ այս հին քրիստոնէական աւանդութիւններ ունեցող ժողովուրդներուն: Իրօք, Տէրը ղրկեց աւետարանիչ մը` Ս. Գրիգորը, որ Լուսաւորիչ անունը կրեց, որովհետեւ ան լուսաւորեց հայերը Ս. Աւետարանի լոյսով, ինչ որ մղեց զանոնք պաշտօնապէս ընդունելու քրիստոնեայ կրօնը 301-ին եւ ի հարկին զոհուելու անոր համար:

Աստուած հետեւեցաւ այս ժողովուրդին մինչեւ մեր օրերը, որպէսզի արմատացնէ անոր մէջ հաւատքի աստուածային գանձը դարերու ընթացքին:

406 թուականին` Մեսրոպ Մաշտոց անունով վանական մը հնարեց հայոց լեզուի այբուբենը` թարգմանելու համար Աստուածաշունչը ժողովուրդին լեզուով, զայն աւելի հասկնալի դարձնելու համար:

Ծանր փորձութիւն մը կը սպասէր հայ ժողովուրդին: Պարսից թագաւորը` Յազկերտ Բ., որ կը ցանկար Հայաստանը լարել քրիստոնեայ Բիւզանդիոնին դէմ, չկարենալով համոզել հայ իշխանները, անոնց դէմ պատերազմ մղեց 451-ին` անոնց պարտադրելու համար մազդէական կրօնը եւ զանոնք Բիւզանդիոնէն անջատելու դիտաւորութեամբ: Յազկերտ յաղթեց պատերազմը, սակայն նկատելով հայերու բուռն ընդդիմութիւնը, ստիպուած հրաժարեցաւ իր ծրագիրէն եւ անոնց ձգեց ազատութիւնը պահելու իրենց կրօնը: Հայերը կորսնցուցին պատերազմը, սակայն փրկեցին իրենց քրիստոնեայ հաւատքը: Այս դիւցազներգութիւնը, որ իրագործեցին Ս. Վարդան եւ իր նահատակ զինակիցները, կը հաստատէ քրիստոնէական հաւատքի վերջնական արմատացումը հայ ժողովուրդին մէջ:

11-րդ եւ 12-րդ դարերուն հայ եկեղեցին ունեցաւ մեծ աստուածաբաններ, ինչպէս` Գրիգոր Նարեկացին, Ներսէս Շնորհալին, Ներսէս Լամբրոնացին եւ ուրիշներ, որոնք խորացուցին քրիստոնէական հաւատքը եւ մերժեցին հերետիկոսութիւնները, որոնք կը շրջէին եւ իրենց գրութիւններով կը լեցնէին հայ եկեղեցական գրականութիւնը:
Ալ աւելի ծանր փորձութիւն մը ապրեցաւ հայ ազգը Օսմանեան կայսրութեան մէջ, երբ շուրջ մէկուկէս միլիոն հայեր ջարդուեցան 1915 թուականին: Այս նահատակներուն գլուխն էր Մարտինի արքեպիսկոպոս Իգնատիոս Մալոյեանը: Եկեղեցին ճանչցաւ այս եղելութիւնը իբրեւ «հաւատքի դէմ եւ ցեղային ատելութեան արարք», եւ Իգնատիոս Մալոյեան Երանելի հռչակուեցաւ Յովհաննէս Պօղոս Բ. պապին կողմէ 2001-ին: Իբրեւ 20-րդ դարու առաջին ցեղասպանութիւնը ճանչցուած այս եղելութիւնը կրկին անգամ ցոյց կու տայ հայոց կառչումը, մինչեւ արեան զոհողութիւն, Քրիստոսի հաւատքին եւ Ս. Աւետարանին:

Այստեղէն կ՛եզրակացնենք, թէ հայ ժողովուրդի պատմութիւնը կը նմանի պատմութեան այն ժողովուրդին, որ կը պայքարի Քրիստոսի եւ Ս. Աւետարանի հաւատքը պահելու համար, նոյնիսկ իր արեան գնով` զայն սեպելով իր մեծագոյն գանձը:

Աստուած, որ երբեք չլքեց հայ ժողովուրդը, մանաւանդ կրօնական հալածանքներուն ընթացքին, այսօր եւս զինք չի լքեր: Աստուծոյ նկատմամբ այս վստահութիւնը աշխարհի բոլոր ժողովուրդներուն համար է, որոնց համար Յիսուս եկաւ զոհելու իր կեանքը:

Եկեղեցւոյ կոչը կենդանի հաւատքը ապրելու եւ տարածելու պարտաւորութիւնը Վատիկանի Բ. Ժողովէն ի վեր, եւ որուն յաջորդեցին Պօղոս Զ. եւ Յովհաննէս Պօղոս Բ. պապերը, նոր մղում մը ստացաւ Պենետիկտոս ԺԶ. սրբազան քահանայապետին կողմէ` այս Սիւնհոդոսի գումարումով եւ «Հաւատքի տարուան» հռչակումով: Ասիկա նոր հանգրուան մըն է, որ կը խթանէ մեզ կրկնապատկելու կորովը` գտնելու համար նոր եւ համոզիչ միջոցներ, որոնք կը վերակենդանացնեն հաւատքը եւ կը ներգրաւեն ոչ մկրտեալները կեանքի օրինակին հետեւելով եւ Աստուծոյ խօսքը հռչակելով: Շնորհքի հատուցում է, ուր վախն ու երկիւղը տեղ չունին, որովհետեւ մենք չենք կասկածիր խօսքերուն Քրիստոսի, որ խոստացաւ մեզի հետ մնալ մինչեւ աշխարհին կատարածը (տես. Մատթ 28, 20):

Շնորհակալութիւն ձեր ունկնդրութեան համար»:

ՆԵՐՍԷՍ ՊԵՏՐՈՍ ԺԹ.
ԿԱԹՈՂԻԿՈՍ ՊԱՏՐԻԱՐՔ ՏԱՆՆ ԿԻԼԻԿԻՈՅ
ԿԱԹՈՂԻԿԷ ՀԱՅՈՑ

Կարդացէք նաև

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Facebook Iconfacebook like buttonTwitter Icontwitter follow button