Բարեփոխումներէն կախեալ է Հայաստանին Անհրաժեշտ Արտաքին Ներդրումները. Վարդան Օսկանեան

ՀՀ ԱԳՆ նախկին նախարար, ԲՀԿ անդամ Վարդան Օսկանեան facebook-ի իր էջին վրայ կը գրէ.

Հայաստանը այսօր փակուղիի մէջ է: Մէկ կողմէն այս ճահիճէն, ես կ’ըսէի նոյնիսկ` յետընթացէն դուրս գալու համար անխուսափելի են խորքային բարեփոխումները: Միւս կողմէ` այն մարդիկ, որոնցմէ միայն կախուած է բարեփոխումներու ընթացքն ու իրականացումը, բացարձակապէս շահագրգռուած չեն այդ բարեփոխումներու իրականացումով, որովհետեւ անոնք պիտի վտանգեն իրենց քաղաքական եւ տնտեսական մենաշնորհները: Այսօր այդ քաղաքական մենաշնորհը պահելու համար հայ ժողովուրդը շատ մեծ գին կը վճարէ:

Բարեփոխումները առաջին հերթին կը կատարուին ժողովուրդին համար, անոր բարեկեցութիւնը ապահովելու եւ առօրեան արժանավայել դարձնելու համար: Բայց այնպէս եղած է, որ այդ բարեփոխումներէն կախուած է Հայաստանի համար շատ անհրաժեշտ արտաքին, ինչպէս նաեւ` սփիւռքեան օգնութիւնն ու ներդրումները: Ըսածս` օրինակներով.

1. «Հազարամեակի մարտահրաւէրներ» ծրագիր. ծրագիրը վերջնականպէս փակուեցաւ այս տարուան սկիզը` իր հետ տանելով մօտ 300 միլիոն տոլարի դրամաշնորհ, որ պէտք է ներդրուէր Հայաստանի ենթակառուցուածքներու զարգացման մէջ, որմէ յատկապէս պէտք է օգտուէին գիւղական եւ սահմանամերձ շրջանները: Ծրագիրը փակուեցաւ, քանի որ Հայաստանը չկրցաւ բաւարարել ծրագրին կողմէ առաջադրուած ճիշտ կառավարման եւ ժողովրդավարութեան չափանիշերը:

2. Եւրոպական Միութեան նուիրատուներու համաժողով. համաժողովը նախատեսուած էր իրականացնել այս տարուան ընթացքին Պրիւքսէլի մէջ, եւ կ’ակնկալուէր ԵՄ անդամներուն կողմէ մինչեւ 1 մլիլիառ տոլարի դրամաշնորհային խոստումներ: Ան յետաձգուեցաւ խորհրդարանական ընտրութիւնները վատ իրականացնելու, ինչպէս նաեւ բարեփոխումներու հարցով ետ մնալու համար: Այժմ կ’ըսուի, որ համաժողովը կրնայ տեղի ունենալ նախագահական ընտրութիւններէն ետք, եւ ազատ ու արդար ընտրութիւններ իրականացնելը նախապայմաններէն ընդամէնը մէկն է:

3. Եւրոպական Միութեան հետ ընդելուզման համաձայնագիր. այս փաստաթուղթին ստորագրումը Հայաստանին հսկայական առաւելութիւններ կու տայ ազատ առեւտուրի գօտիէն մինչեւ ՀՀ քաղաքացիներու ազատ տեղաշարժը Հայաստանէն Եւրոմիութիւն եւ Եւրոմիութենէն ներս: Համաձայնագրի ստորագրման ժամկէտը կախուած է միայն Հայաստանի իշխանութիւններու կամքէն եւ կարողութենէն` ընդունելու իրենց առջեւ դրուած Եւրոմիութեան պայմանները, որոնք մինաշանակօրէն կը բխին Հայաստանի ժողովուրդի շահերէն: Այս պահի դրութեամբ՝ Հայաստանը առաջընթացի առումով այդ խումբի վերջին տեղերուն վրայ է եւ, ըստ ԵՄ ընդլայնման հարցերով յանձնակատարին, «այսպիսի ընթացքով Հայաստանը նոյնիսկ չի կրնար երազել այդ պայմանագիրը աւարտին հասցնել 2013 թուականի վերջաւորութեան»:

4. Օտարերկրեայ ուղղակի ներդրումներ. այս տարուան առաջին կիսամեակին նախորդ տարուան նոյն ժամանակահատուածին համեմատ օտարերկեայ ուղղակի ներդրումներու անկումը կազմած է 40 տոկոս, իսկ այս տարուան երկրորդ եռամսեակին` նախորդ տարուան երկրորդ եռամսեակի համեմատութեամբ, անկումը կազմած է 60 տոկոս: Անկման որոշ պատճառներուն ես անդրադարձած էի իմ նախորդ գրառումին մէջ: Այդ բոլորին պատճառը բարեփոխումներու բացակայութիւնը եւ անկէ բխող երկրի յառաջընթացի նկատմամբ ներդրողի թերահաւատութիւնն է:

5. Սփիւռքի ներգրաւուածութիւն. Հայաստանի մէջ այս իրավիճակը եւ բարեփոխումներու բացակայութիւնը ազդեցութիւն ձգած է նաեւ Սփիւռքի մեր հայրենակիցներուն վրայ` հակառակ ազգային գործօնի առկայութեան, որ յաճախ որոշիչ եղած է: Այսօր ակնյայտ է, որ Սփիւռքի ամենամեծ բարերարները, հակառակ աշխոյժ բարեգործական գործունէութեան իրենց բնակութեան երկիրներուն մէջ եւ այնտեղի հաստատութիւններու նուիրատուութիւններուն, որեւէ նշանակալի մասնակցութիւն չունին Հայաստանի զարգացման (հազուագիւտ բացառութեամբ)` ո՛չ նուիրատուութեան, ո՛չ ներդրումներու տեսքով:

Ասոնք ընդամէնը ակնյայտ երեւոյթներն են: Իրօք, մեր ժողովուրդը այսօր շատ մեծ գին կը վճարէ քաղաքական մենաշնորհի` ամէն գինով պահպանման համար: Ժամանակն է, որ բոլորը գիտակցին, որ ասիկա մեզի ոչ մէկ լաւ տեղ չի կրնար տանիլ: Ցաւալին այն է, որ բարեփոխումներու իրականացումը, անոր արդիւնքով հակակշիռներու ստեղծումը, ինքնին արդէն հսկայական դրական տեղաշարժ կրնան արձանագրել Հայաստանի ընկերա-տնտեսական կեանքին մէջ: Չեմ խօսիր այն մասին, որ ատոր արդիւնքով մենք ոչ միայն չէինք կորսնցներ այն, ինչ որ վերը թուարկեցի, այլ անոր կը գումարուէր շատ աւելին: Այսօր Հայաստանի մէջ հազարաւոր մեր հայրենակիցներ ճամպրուկային տրամադրութիւններու մէջ են: Կը սպասեն, թէ ինչ զարգացումներ կ’ըլլան յառաջիկայ ամիսներուն` իրենց վերջնական որոշումը կայացնելու համար:

Ես համոզուած եմ, որ հնարաւոր է վերականգնել մեր ժողովուդրի յոյսը երկրի եւ սեփական ապագային նկատմամբ”:

Կարդացէք նաև

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Facebook Iconfacebook like buttonTwitter Icontwitter follow button