Մխիթարեան Միաբանութեան Անչափելի Ժառանգութիւնը` Դէպի Շատ Գիտութիւններու Ակունքներ Տանող Ու Դռներ Բացող Ոսկէ Բանալին

Սուրբ Ղազար կղզիին մէջ Մխիթարեան միաբանութեան հաստատման 300-ամեակին նուիրուած, Հայաստանի ՀՀ ԳԱԱ նիստերու  դահլիճին մէջ կայացած երկօրեայ գիտաժողովը, բնականաբար, չէր կրնար ամբողջութեամբ եւ լիովին գնահատական տալ 3-դարեայ հսկայ շտեմարանային անյատակ ժառանգութեան. գիտաժողովին ընթացքին հնչած ելոյթները պարզապէս Մխիթարեաններու յոբելեանին առիթով երախտիքի խօսքի գիտական դրսեւորումներ էին, որոնցմէ մէկը ներկայացուց յայտնի հայագէտ, փիլիսոփայ, Մխիթարեան միաբանութեան անդամ, Պոլսոյ համալսարանի փրոֆէսոր, Մխիթարեան միաբանութեան մէջ պապական պատուիրակ,Թուրքիոյ հայ կաթոլիկ համայնքի առաջնորդ, բազմաթիւ գիրքերու ու մենագրութիւններու, գիտական աշխատութիւններու հեղինակ, Վենետիկի ակադեմիայի իսկական անդամ Լեւոն արքեպիսկոպոս Զէքիյեան, որուն հետ կրցայ  փոքր զրոյց մը ունենալ «Հայերն այսօր»-ի համար:

 -Սրբազա՛ն Հայր, արդեօ՞ք ամբողջովին ուսումնասիրուած է Մխիթարեաններու ծաւալած գործունէութիւնը. ո՞ր ճիւղն  առաւել քիչ ուսումնասիրուած է:

-Սովորաբար, ես հարցազրոյցներ չեմ տար…սակայն ըսեմ, որ Մխիթարեաններու ծաւալած գործունէութիւնն ամբողջապէս եւ լիարժէք ուսումնասիրելու համար  քանի մը կեանք անգամ բաւարար չէ, իսկ ինչ կը վերաբերի աւելի քիչ ուսումնասիրուած ճիւղին, ըսեմ, որ ատոնց թիւին կը պատկանին փիլիսոփայութիւնը, եկեղեցաբանութիւնը, թերեւս` երաժշտական հատուածը:

-Հարց մըն ալ «Հայկազեան բառարան»-ին մասին. արդեօ՞ք այն մատչելի է ներկայիս երիտասարդութեան համար:

-«Հայկազեան բառարան»-էն, անշուշտ, ոչ բոլորը կրնան օգտուիլ. խօսքը գիտելիքներուն զուգորդուած հետաքրքրութիւններու, ցանկութեան, հասկնալու  մասին է նաեւ: Այդ բառարանը  հսկայական, անգնահատելի բառագանձ է:

 -Մխիթարեաններու գործունէութեան ընթացքին ստեղծած չափածոյ գործերու մասին ի՞նչ կ’ըսէք:

-Վերցնենք հէնց միայն Ղեւոնդ Ալիշանի ստեղծագործութիւնները, Մխիթարեաններու կատարած թարգմանական աշխատանքները` համաշխարհային դասական քերթուածներու գոհարներէն, գլուխգործոցներէն. յաճախ այդ թարգմանութիւններն աւելի լաւ են, աւելի արժէքաւոր, քան` ատոնց բնագիրները:

-Գերապայծա՛ռ Տէր, ինչպէ՞ս կը գնահատէք համաժողովին աշխատանքները:

 –Մխիթարեան հայրերու գործունէութիւնը համակողմանի ներկայացնելու առումով այս գիտաժողովը, իրաւամբ, խոշոր ներդրում է: Կը կարծեմ` նման համաժողովներ կազմակերպելու համար չարժեր սպասել յոբելեաններու: Մխիթար Սեբաստացին եւ անոր հաւատարիմ աշակերտները գիտնական եւ արուեստաբան ըլլալէ առաջ` կրօնաւորներ էին եւ շատ ուրախալի է, որ գիտաժողովին ընթացքին ստուերի տակ չմնաց այդ հանգամանքը: Մխիթարեան միաբանութեան գործունէութիւնը հայ ժողովուրդի պատմութեան վերջին 300 տարիներուն ընթացքին, անկասկած, ամէնէն ուշագրաւ երեւոյթներէն մեկն է, եւ շատ ուրախ եմ, որ այս օրերուն մայր հայրենիքի մէջ Սուրբ Ղազար եկեղեցւոյ մէջ 300 տարի Մխիթարեաններու հաստատուելու երեւոյթը պատշաճ մակարդակով կը տօնուի:

-Սրբազա՛ն Հայր, յուսանք, որ Մխիթարեան միաբանութեան ստեղծած մեծ ժառանգութիւնը մշտապէս կը մնայ հին եւ նոր սերունդներու հետաքրքրութեան կիզակէտին, որ այդ ժառանգութիւնն ուսումնասիրողներուն ու ատկէ սորվողներուն թիւը երեբէք չի նուազիր, եւ այն կ’ըլլայ դէպի շատ գիտութիւններու ակունքներ տանող ու դռներ բացող ոսկէ բանալին:

 Կարինէ Աւագեան

Կարդացէք նաև

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Facebook Iconfacebook like buttonTwitter Icontwitter follow button