ՕՍՄԱՆԵԱՆ ԺԱՄԱՆԱԿԱՇՐՋԱՆԸ ԵՒ ՀԱՒԱՍԱՐՈՒԹԵԱՆ ՉԱՓԱՆԻՇՆԵՐԸ

«Թարաֆ»ի յօդուածագիր Սերտար Գայա, որ պարբերաբար գրի կ՛առնէ Հայերու իրաւունքները պաշտպանող յօդուածներ, հրատարակած է «Դէպի ցեղասպանութիւն գացող ճամբայ» խորագրեալ յօդուածաշարքին առաջինը։ Թէեւ այս առաջին յօդուածին մէջ ուղղակի Ցեղասպանութեան մասին չի խօսուիր, Գայա կ՛անդրադառնայ նիւթի մը, որուն մասին շատ չէ խօսուած։ Ան կը պնդէ, թէ բոլորովին ալ ճիշդ չէ այն պնդումը, թէ Օսմանեան կայսրութեան շրջանին իսլամ մեծամասնութիւնն ու ոչ իսլամ փոքրամասնութիւնը միասնաբար կրցած էին ապրիլ ամբողջական անդորրութեան մէջ։
Ստորեւ՝ որոշ հատուածներ այդ յօդուածէն.
«Թուրքիոյ մէջ տարածուն այս պնդումը ճիշդ չէ, որովհետեւ ամէն բանէ առաջ, Օսմանեան շրջանին, իսլամները եւ ոչ իսլամները միասին չապրեցան, այլ ապրեցան քով քովի։ Ոչ իսլամները իրենց ապրած թաղամասերուն մէջ իսկ ազատութիւններ չունէին: Օրինակի համար, իրենց եկեղեցիներուն զանգակները չէին կրնար հնչեցնել: Նաեւ, որքան ալ չգործադրուէր ամենուրէք, օրէ՛նք էր, որ ոչ իսլամներուն տուները աւելի ցած ըլլային իսլամներու տուներէն։ Թէեւ միշտ գործադրուած չէր, սակայն կար նաեւ օրէնք մը, ըստ որուն՝ ոչ իսլամներու տուներուն պատուհանները պէտք չէ նայէին իսլամներու տուներուն։ Այս բոլորը պատճառ կը դառնային, որ ոչ իսլամները երկրորդ կարգի հայրենակիցներ նկատուէին։
Ուսումնասիրութիւնները ցոյց կու տան, որ որոշ տեղեր այս սահմանափակումները շատ աւելի կը խստացուէին: Օրինակ, Սելիմ Գ. սուլթանի շրջանին, որպէսզի ոչ իսլամներուն տուները զանազանուէին իսլամներու տուներէն, հրահանգուած էր, որ ոչ իսլամներուն տուները սեւ ներկուէին։
Այս մասին կարեւոր փաստ մըն է նաեւ հագուստի կանոնագրութիւնը, որ 1500ական թուականներուն կը գործադրուէր։ Օրինակ, որպէսզի իսլամներու փաթթոցներուն գինը չբարձրանայ, արգիլուեցաւ ոչ իսլամներուն փաթթոց «սարըք» կրելը, հակառակ անոր, որ անոնք ալ հինէն ի վեր իրենց գլուխները կը ծածկէին փաթթոցով։ Նաեւ, արգիլուած էր ոչ իսլամներուն հագուիլ մետաքսի նման սուղնոց կերպասներէ շինուած հագուստներ կամ աչքառու շքեղ հագուստներ։ Այս նիւթին շուրջ կարեւոր փաստ էր նաեւ այն կանոնագրութիւնը, որ կը ճշդէր հագուստներու, նոյնիսկ՝ կօշիկներու գոյները։ Սուլթանին հրահանգով կը ճշդուէին, թէ ո՞ր խմբակի մարդիկ՝ ի՞նչ գոյն հագուստ կամ կօշիկ պիտի հագուէին։ Այս ամէնը կը նշանակէ, անշուշտ, որ ոչ իսլամներն ու իսլամները քով քովի ապրելով հանդերձ՝ չէին կրցած ապրիլ միասին»։

Կարդացէք նաև

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Facebook Iconfacebook like buttonTwitter Icontwitter follow button
 

STAINLESS STEEL

 

–>