Հայոց Պետականութեան Ստեղծման Հիմնասիւները Օսկանեանի Տեսանկիւնէն

0
127

ՀՀ նախկին ԱԳ նախարար, ԲՀԿ-ական պատգամաւոր Վարդան Օսկանեան Facebook-ի իր էջին մէջ գրած է. 

ՙԲրիտանացի յայտնի պատմաբան, «եւրոպաեմոնումենտալ աշխատութեան հեղինակ Նորման Դեյուիսը Financial Times-ի շաբաթավերջի համարում հրապարակուած հարցազրոյցում ասում է, որ Միացեալ Թագաւորութիւնը չի կարող պահպանել իր միասնականութիւնը, որովհետեւ այդ պետութեան ստեղծման հիմնասիւները` Բրիտանական կայսրութիւնը, արքունական նաւատորմը, բողոքական հաւատը եւ մոնարխիան կա՛մ գոյութիւն չունեն, կա՛մ էապէս թուլացել են: 

ՙՀարցը, թէ որոնք են Հայոց պետականութեան ստեղծման հիմնասիւները եւ ինչքան են դրանք ամուր եւ կայուն, կարող է լուրջ տարակարծութիւնների եւ բանավէճի առարկայ լինել: Իմ համոզմամբ` այն հիմնասիւները, որոնց վրայ ստեղծուել եւ կանգնում է մեր քսանամեայ պետութիւնը եւ որոնք էապէս ձեւաւորոմ են մեր այսօրուայ քաղաքական մտածողութիւնը, հետեւեալն են.
ՙՀայաստան-Արցախ միասնութիւն/յաղթանակ. սա մեր ամուր հիմքն է, եւ մենք իրաւունք չունենք մեր նեղմիտ քայլերով խարխլել այն: Արցախեան մեր յաղթանակները պէտք է լինեն մեր հաւատի, յոյսի ու խանդավառութեան աղբիւրը եւ երկրի առաջընթացի ու զարգացման խթանը: Ադրբեջանի ոտնձգութիւնները եւ սպառնալիքները չի կարելի դարձնել մեզ կաշկանդող, յաճախ ժողովրդավարութեան, մարդու իրաւունքների ու տնտեսական ազատութիւնների ասպարէզում մեր անգործութիւնն արդարացնելու եւ հետեւաբար` երկրի զարգացմանն ու առաջընթացին խանգարող գործօններ:

ՙֆիզիկական անվտանգութիւն/բանակ. սա այն հիմնասիւնն է, որի ամրութիւնն այլընտրանք չունի: Այստեղ էական դեր ունի մեր պատմութիւնը, ցեղասպանութեան գործօնը, Թուրքիայի կողմից այդ փաստի հերքումը, ինչպէս նաեւ Ղարաբաղի հարցի գոյութիւնը, որոնք անվտանգութեան խնդիրների հարցում մեզ առաւել զգայուն են դարձնում` դրանով իսկ պայմանաւորելով ռազմավարական գործընկերներ ընտրելու մեր որոշումները: Բանակը, որ ձեւաւորուել է Ղարաբաղեան պատերազմի ընթացքում եւ արդիւնքում, այսօր մեր անվտանգութեան կորիզն է, որի նկատմամբ ժողովուրդը պէտք է անվերապահ վստահութիւն ունենա:

ՙԱռաքելական հաւատ/եկեղեցի. այս հենասեան ամրութիւնը շատ բանով կախուած կը լինի, թէ եկեղեցին ինչքանով կը կարողանայ ճիշտ համադրումը գտնել հոգեւորի եւ ազգայինի միջեւ: Քաղկեդոնի ժողովից յետոյ մեր եկեղեցու ընտրած ուրոյն ուղին նպաստել է ազգի գոյատեւմանը եւ ձուլումից խուսափելուն: Խորհրդային Միութեան փլուզումից յետոյ Հայաստանում կայ հաւատի վերականգնում եւ գիտակցութիւն, որ եկեղեցին բացի հոգեւոր դերակատարութիւնից, ունի նաեւ լուրջ ազգային դեր: Եկեղեցին պէտք է շարունակի իր ազգային գործառոյթը` ժողովրդին յուզող հարցերում համարձակ, թէկուզ` իշխանութիւններին հակադրուող դիրքորոշումներ յայտնի`միաժամանակ իրեն հեռու պահելով քաղաքականութիւնից:

ՙՊետական ինստիտուտներ/Սահմանադրութիւն․ Սա մեր ամենաթոյլ հիմնասիւնն է: Սահմանադրութեան եւ օրէնքների յաճախակի խախտումներն ու արհամարհումները, ինչպէս նաեւ դրանց խտրական կիրառումը էապէս թուլացնում են ժողովրդի վստահութիւնը օրէնքի նկտամամբ: Իշխանութեան եւ պետականութեան միջեւ դեռեւս լուրջ շփոթութիւն կայ: Օրուայ ղեկավարները պէտք է մտածեն ոչ թէ իրենց իշխանութիւնն ամրապնդելու եւ ամէն գնով վերարտադրուելու, այլ պետութիւնը եւ պետական ինստիտուտներն ամրապնդելու մասին: Խնդիրն այն է, որ պետութեան եւ պետական ինստիտուտների կայացումն ու արդիւնաւէտ գործունէութիւնը կարող են երաշխաւորուել միմիայն ընտրութիւնների միջոցով իշխանափոխութիւն իրականացնելու հնարաւորութեան պարագայում:

ՙԿարծում եմ, որ Սփիւռքը նոյնպէս իր ամբողջ ներուժով եւ առայսօր իր թէկուզ հատուածական մասնակցութեամբ մեծ դեր է ունեցել մեր երկու տասնամեակների պետականութեան կերտման գործում: Հաշուի առնելով մեր պատմական անցեալը, աշխարհաքաղաքական դիրքը եւ այլ խոցելի կողմեր` վերոնշեալ բոլոր հիմնասիւները մեզ համար էքզիստենցիալ են: Յաջորդ տասնամեակում մեր անվտանգութիւնն ու զարգացումը կախուած կը լինեն նրանից, թէ ինչքան ամուր եւ կենսունակ կը լինեն այս հիմքերը՚       ՝։

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here