Ն.Ս.Օ.Տ.Տ. ԱՐԱՄ Ա. ԿԱԹՈՂԻԿՈՍԻ ՑԱՒԱԿՑԱԿԱՆ ԳԻՐԸ ԵՐՈՒՍԱՂԷՄԻ ՀԱՅՈՑ ՊԱՏՐԻԱՐՔ Ն.Ա. ԹՈՐԳՈՄ ԱՐՔ. ՄԱՆՈՒԿԵԱՆԻ ՎԱԽՃԱՆՄԱՆ ԱՌԹԻՒ

0
168

Երկուշաբթի 22 Հոկտեմբեր, 2012, Երուսաղէմի մէջ տեղի ունեցաւ Երուսաղէմի Հայոց Պատրիարք Հոգելոյս Թորգոմ Արք. Մանուկեանի վերջին օծման ու թաղման կարգը:

Յանուն Մեծի Տանն Կիլիկիոյ Կաթողիկոսութեան Գահակալ Ն.Ս.Օ.Տ.Տ. Արամ Ա. Վեհափառ Հայրապետին, արարողութեան ներկայ գտնուեցաւ Կիպրոսի Հայոց թեմի Կաթողիկոսական Փոխանորդ Գերաշնորհ Տ. Վարուժան Արք. Հերկելեան:

Ստորեւ Վեհափառ Հայրապետին ցաւակցական գիրը, զոր յաւարտ արարողութեան, կարդաց Վարուժան Սրբազանը:

«Զբարւոք պատերազմ պատերազմեցայ, զընթացսն կատարեցի, զհաւատսն պահեցի: Այսուհետեւ կայ մնայ ինձ արդարութեան պսակն, զոր հատուսցէ ինձ Տէր յաւուր յայնմիկբ» (Բ. Տմ. 7–8):

Պօղոս Առաքեալ իր երկրաւոր կեանքի վերջալոյսին այս բառերով կը բնորոշէ իր ապրած կեանքը ու մանաւանդ քրիստոնէական հաւատքի տարածման բերած իր մասնակցութիւնը: Արդարեւ, որքա՜ն կը պատշաճին Առաքեալին այս պարզ բայց խորիմաստ բառերը Հոգելոյս Պատրիարքին, որուն աւելի քան կէս դարու հոգեւոր կեանքը լեցուեցաւ ու արժեւորուեցաւ հաւատքի առաքելութեամբ: Ամենապատիւ Տ. Թորգոմ Պատրիարք իր երկրաւոր կեանքի օրերը ապրեցաւ ու հարստացուց հոգեմտաւոր արժէքներով ու սկզբունքներով. այլ խօսքով, հաւատքի առաքելութեան կենսագործումով մեր եկեղեցւոյ ու ազգի կեանքէն ներս` Երուսաղէմի աբեղայական տարիներէն սկսեալ մինչեւ Միացեալ Նահանգներու իր առաջնորդական շրջանը ու ապա իր գահակալութեան տարիները, որպէս Պատրիարք Երուսաղէմի Հայոց:

Մենք մօտէն ճանչցած ենք հոգելոյս Պատրիարքը անցնող շուրջ քառասուն տարիներու ընթացքին եւ իր մօտ տեսած ու վկայած ենք հետեւեալ արժէքներն ու արժանիքները.–

ա) Հայ եկեղեցւոյ ծառայութիւնը Թորգոմ Պատրիարքին համար եղաւ ամէնօրեայ ապրում ու կեանքի մնայուն ուղեցոյց: Նուիրապետական կարգի խոնարհագոյն աստիճաններէն մինչեւ Պատրիարքութիւն, իր ստանձնած հոգեւոր թէ վարչական բոլոր պատասխանատուութիւններուն մէջ Հոգելոյս Պատրիարքը ինքզինք ըմբռնեց ու իր կեանքը իրագործած որպէս ծառայ Աստուծոյ ու ծառայ հայ եկեղեցւոյ` իր «այրիի լուման» դնելով մեր եկեղեցւոյ ու ժողովուրդի ծառայութեան գանձանակին մէջ:

բ) Հոգելոյս Թորգոմ Պատրիարք եղաւ մտաւորական հոգեւորական: Սաղիմական միաբանութեան անցեալի տիտան դէմքերը, Դուրեան ու Գուշակեան պատրիարքները, իրենց բանաստեղծական թռիչքներով ու գրական հարուստ ստեղծագործութիւններով դարձան իր մնայուն ուսուցիչները ու ներշնչման աղբիւրները եղան: Անոնց քայլերուն հետեւելով Թորգոմ Պատրիարք ինք եւս իր ներդրումը կատարեց հայ մշակութային արժէքներու առաւել հարստացման, յատկապէս գրական, գեղարուեստական ու բանաստեղծական բնագաւառէն ներս:

գ) Թորգոմ Պատրիարք եղաւ ընդհանրապէս հայ երաժշտութեան ու յատկապէս Կոմիտասեան երաժշտութեան քաջածանօթ անձերէն մէկը: Կոմիտասեան երաժշտութեան իր մօտեցումը, սիրողական սահմաններէն անդին եղաւ մասնագիտական: Իրեն համար Կոմիտասի մասին խօսիլը գերազանցօրէն իւրայատուկ ապրում ու վայելք էր:

դ) Հոգելոյս Պատրիարքը իր գահակալութեան շրջանին նոր փայլք տուաւ Երուսաղէմի Հայոց Պատրիարքութեան` շինարարական, վարչակազմակերպչական, կրթական ու մշակութային մարզերէն ներս: Հակառակ Երուսաղէմի Պատրիարքարանը շրջապատող ոչ–նպաստաւոր պայմաններուն, Թորգոմ Պատրիարք անվեհեր պաշտպանը եղաւ, բնականաբար իր շուրջ ունենալով Երուսաղէմի զինուորեալ միաբանութիւնը, հայ եկեղեցւոյ դարաւոր իրաւունքներուն:

Սրբազան Առաքեալին բառերով Հոգելոյս Պատրիարքը իր կեանքի «բարւոք պատերազմը» հաւատքով պատերազմեցաւ` բարձրագոյն աստիճանի նուիրումով Աստուծոյ, եկեղեցւոյ ու ազգին ծառայելով:

Կ՛աղօթենք առ Ամենագութն Աստուած, որ երկնային երանական խաղաղութեան մէջ ընդունի Թորգոմ Պատրիարքի հոգին եւ զինք յաւիտենական կեանքի արժանացնէ: Թող Աստուած Սուրբ Հոգւոյն ներգործող զօրութեամբ առաւել եւս պայծառացնէ մեր սուրբ եկեղեցին իր առաքելութեամբ ու ծառայութեամբ:

Այս տխուր առիթով անձնապէս եւ յանուն Մեծի Տանն Կիլիկիոյ Կաթողիկոսութեան Միաբանութեան, Ազգ. Կեդրոնական Վարչութեան, մեր Սուրբ Աթոռի Թեմակալ Առաջնորդներուն ու Ազգ. Իշխանութեանց եւ մեր ժողովուրդին, Մեր խորազգած ցաւակցութիւնները կը ներկայացնենք` Ն.Ս.Օ.Տ.Տ. Գարեգին Բ. Ամենայն Հայոց Կաթողիկոսին, Երուսաղէմի Պատրիարքութեան Տեղապահ Սրբազանին ու միաբանութեան. ինչպէս նաեւ Կոստանդնուպոլսոյ Պատրիարք Նորին Ամենապատուութիւն Տ. Մեսրոպ Արք. Մութաֆեանին, հայցելով Ամենաբարին Աստուծմէ որ անսասան պահէ մեր Սուրբ եկեղեցին իր Նուիրապետական Աթոռներով:

Աղօթարար`

ԱՐԱՄ Ա. ԿԱԹՈՂԻԿՈՍ

ՄԵԾԻ ՏԱՆՆ ԿԻԼԻԿԻՈՅ

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here