Թանէր Աքչամ Հարվըրտի Մէջ Ներկայացուցած է Հայոց Ցեղասպանութեան Վերաբերեալ Իր Վերջին Գիրքը

0
144

 Թուրք պատմաբան Թաներ Աքչամի «Մարդկութեան դէմ երիտթուրքերու յանցագործութիւնները. Հայոց Ցեղասպանութիւնը եւ էթնիկ զտումները Օսմանեան կայսրութեան մէջ» նոր գիրքին մասին լսելու համար Հարվըրտի համալսարանին մէջ վիթխարի լսարան հաւաքուած էր: Այս մասին կը հաղորդէ «Արմենփրես»-ը` վկայակոչելով The Armenian-Mirror Spactator անգլալեզու հայկական պարբերականը: Ան կը շեշտէ, որ Աքչամ թքական ծագումով առաջին գիտնականն է, որ կը ղեկավարէ հայագիտութեան ամպիոնը եւ միակը Ցեղասպանութիւնը ուսումնասիրողներու մէջ, որ հետազօտութիւններ կատարած է թրքական արխիւին մէջ: Այս պահոցէն թուրք գիտնականը շատ օգտուած է իր վերջին գիրքը գրելու ընթացքին:

«Օրինակ` ան օգտուած է 26 Յունիս 1915-ին կրթութեան նախարարին կողմէ ներքին գործոց նախարարութեան ուղղուած հեռագիրէն, որ կը վերաբերի այն հայ երեխաներու ճակատագիրին, որոնք շուտով պիտի որբանային: Անոր խօսքով` այդ փաստաթուղթերը անձեռնմխելի են եւ իւրաքանչիւր ցանկացողի համար հասանելի:

Ելոյթին ժամանակ Աքչամ նշած է, որ կը ներկայացնէ նոր թեզ` բացատրելու եւ բացայայտելու Ցեղասպանութեան եղելութիւնը: Գիտնականը ընդգծած է, որ երկու հարց բարձրացած է` ի՞նչ պատահած է եւ ինչո՞ւ պատահած: Թէ ինչո՞ւ` դեռ երկար ճանապարհ պէտք է անցնինք պարզելու համար»,-Աքչամի խօսքը փոխանցած է պարբերականը:

Պատմաբանին հերթական գիրքը հիմնուած է Օսմանեան կայսրութեան ժամանակաշրջանի աւելի քան 600 արխիւային փաստաթուղթերու վրայ: Աքչամ նշած է, որ այս նոր աշխատանքով ան յոյս ունի ապացուցելու, որ «օսմանեան նիւթերը ցոյց կու տան մեզի նոյն տեղեկութիւնը, ինչ որ գերմանական, բրիտանական եւ ամերիկեան ախխիւները»:

«Թալէաթ Փաշան իր տունը կ’օգտագործէր իբրեւ հեռագրատնային գրասենեակ: Ան իր տունէն կրնար ուղարկել հեռագիրներ, որոնց մէջ կրնային ըլլալ ուղղակիօրէն Ցեղասպանութեան քաղաքականութեան հետ կապ ունեցող գրառումներ: 1982-ին եղած հարցազրոյցին մէջ, որ տպագրուած է միայն 2010 -ին,  Թալէաթի այրին պարզ կը դարձնէ, որ ներքին գործոց նախարարը հեռագիրներ գրելու աւելի ապահով միջոց ունեցած է հայերու տեղահանութիւնները գրաւոր պատուիրելու համար»,- ըսած է Աքչամ:

Վերջինս  նաեւ մէջբերած է գիւղ առ գիւղ յոյներու էթնիկ զտումներուն մասին տեղեկութիւնը:  Ելոյթին ընթացքին թուրք փրոֆէսորը անդարդարձած է հայերու, յոյներու եւ ասորիներու տեղահանումներուն եւ ոչ թուրք իսլամներու` այդ տարածքներին մէջ տեղափոխուելուն, որոնք հետզհետէ իրենց տեղը գտած են թուրք մահմետականներու շարքուն մէջ:

Աքչամ յատուկ անդրադարձով մէջբերած է հայերու զանգուածային կոտորածը` ողբերգական սպանդը, որուն հետեւանքով շատերը մազապուրծ հասած են սուրիական Տէր Զօր, այլ տեղեր եւ դարձած են աշխարհասփիւռ:

«Մարդկութեան դէմ երիտթուրքիերու յանցագործութիւնները. Հայոց ցեղասպանութիւնը եւ էթնիկ զտումները Օսմանեան կայսրութեան մէջ» գիրքը տպագրուած է Ապրիլին:

Թաներ Աքչամ ծնած է Արտահան` Տուրսուն եւ Փերիհան Աքչամի ընտանիքին մէջ: Աքչամ թրքական քաղաքականութեամբ զբաղած է երիտասարդ տարիքէն: 1976-ին ձերբակալուած է իբրեւ ուսանողական քաղաքական պարբերականի խմբագիր եւ դատապարտուած 10 տարուան բանտարկութեան: Տարի մը ետք փախած է բանտէն եւ ապաստան գտած Գերմանիա՝ «Միջազգային ներում» կազմակերպութեան հովանիին տակ: 1988-էն սկսած է աշխատիլ Համպուրկի ընկերային ուսումնասիրութիւններու հիմնարկին մէջ: Հոն ալ սկսած է հետաքրքրուիլ Հայոց Ցեղասպանութեան առնչուող հարցերով եւ այդ թեմային շուրջ դոկտորական թեզ պաշտպանած է 1996-ին Հանովուըրի համալսարանին մէջ: 2002-էն սկսեալ փրոֆէսորի հրաւիրեալ օգնական է Մինեսոթայի (ԱՄՆ) համալսարանին մէջ:

Աքչամ առաջին թուրք գիտնականներէն մէկն է, որ կը ճանաչայ եւ բացայայտօրէն կը քննարկէ եւ կը դատապարտէ Հայոց ցեղասպանութիւնը:

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here