Մօտ 100.000 Հայ Սուրիան կ’անուանէ հայրենքը. «The Wall Street Journal»-ի Անդրադարձը Սուրիահայութեան Խնդիրներուն

0
124

«Սուրիական պատերազմը, որ արդէն փախստականներու ճգնաժամ յարուցած է հարեւան Թուրքիոյ, Յորդանանի եւ Լիբանանի մէջ, անդրադարձած է նաեւ հարիւրաւոր մղոններ հեռաւորութեան վրայ գտնուող քրիստոնէական փոքր երկրի` Հայաստանի վրայ»: Այս մասին, ըստ Panorama.am-ի, կը գրէ ամերիկեան «The Wall Street Journal» պարբերականը` «Հայաստան զգոյշ կ’ընդունի սուրիացիները» հրապարակման մէջ:

Յօդուածի հեղինակ Ճօ Փարքինսընի խօսքերով, սուրիական առեւտրային կեդրոն հանդիսացող Հալէպ քաղաքէն քաղաքացիական պատերազմէն փախած հայերը ապաստան գտած են Հայաստանի մայրաքաղաք Երեւանի մէջ` արհեստանոցներով լի Գլինկայի փողոցին վրայ, ուր պարբերաբար կը հաւաքուին աշխատանք գտնելու յոյսով, թէյ կը խմեն եւ կը կիսուին հայրենիքէն ստացած վերջին վատ նորութիւններով:

Կը նշուի, որ սուրիական հակամարտութեան 20 ամիսներուն ընթացքին մօտ 6000 սուրիահայ ժամանած է Հայաստան, որ շատերու համար «կը յիշեցնէ Օսմանեան կայսրութեան վերջին տարիներուն զանգուածային սպանութիւններու հրահրած արտագաղթը»:

Տիգրան անունով ներկայացած 27-ամեայ երիտասարդ սուրիահայը լրագրողին պատմած է, թէ իր բախտը բերած է Հայաստանի մէջ, քանի որ ինքը յաջողած է քիչ աշխատատեղերու առկայութեան պարագային վաստակիլ 200 տոլար` աշխատելով ինքնաշարժերու վերանորոգման արհեստանոցի մը մէջ:

«Անոնք որոնք չունին աշխատանք, դժուար թէ կրնան մոռացութեան տալ այն, ինչ ձգած են իրենց ետին»,- ըսած է Տիգրանը:

«Մօտ 100.000 հայ Սուրիան կ’անուանէ իր հայրենքը: Անոնք երկրի քրիստոնէական բնակչութեան մաս կը կազմեն եւ կը վախնան սուրիական ընդդիմութեան կողմնակիցներու վրէժխնդրութենէն, հաշուի առնելով որ իրենց համայքներէն շատերը սատարած են Պաշշար Ասատը: Շատ հայեր կը վախնան նաեւ նախորդ տասնամեակի իրաքեան փորձէն, ուր 2003-ին Սատտամ Հիւսէյնի վարչակազմին տապալումէն ետք` համայնքային բռնութիւններու իբրեւ արդիւնք` քրիստնէական բնակչութեան կէսը ստիպուած եղած է լքել երկիրը»,- ըսուած է հրապարակման մէջ:

Երեւանի մէջ գործող Տարածաշրջանային հետազօտութիւններու կեդրոնի տնօրէն Ռիչըրտ Կիրակոսեան հեղինակի հետ զրոյցի ընթացքին նշած է, թէ կառավարութիւնը մտահոգ է փախստականներու հարցին վերաբերեալ:
«Ոչ մէկը կը խօսի այդ մասին բարձրաձայն, սակայն իւրաքանչիւրն ալ մտահոգ է փախստականներու ալիքի մեծնալու հեռանկարով, յատկապէս, եթէ կրկնուի իրաքեան սենարը»,- ըսած է Կիրակոսեան:

Փարքինսընի խօսքերով, փախստականները յաւելեալ խնդիրներ ստեղծած են Հայաստանի նման փոքր եւ ոչ հարուստ երկրի մը համար, քանի որ կառավարութիւնը արդէն իսկ ջանքեր կը գործադրէ` նուազեցնելու 20 տոկոսի հասնող գործազրկութիւնն ու սփիւռքէն տրամադրուող օգնութեան ծաւալներուն կրճատումը:

«Միշտ ասել ենք, որ սիրով կ’ընդունենք բոլոր հայերին, սակայն մեր երկիրը տնտեսապէս այնքան էլ բարւոք վիճակում չէ: Այդ մարդկանց աշխատանք ու եկամուտներ են անհրաժեշտ»,- լրագրողի հետ զրոյցի ընթացքին ըսած է ՀՀ Սփիւռքի նախարար Հրանոյշ Յակոբեան:

Հրապարակման մէջ անդրադարձ կայ նաեւ սուրիահայերու կեցութեան բարելաւման ուղղուած Հայաստանի կառավարութեան ձեռնարկած ջանքերուն, ներառեալ վիզաներու եւ անձնագրերու տրամադրման պարզեցուած գործընթացը, սուրիական վարորդական իրաւունքներու ճանաչումը, Երեւանեան երկու դպրոցներու կողմէ սուրիահայերու համար յատուկ ծրագրով դասաւանդումներու կազմակերպումը, ինչպէս նաեւ փախստականներուն կացարաններով ապահովումը:

Հրապարակման մէջ կը նշուի, թէ սուրիական ընդդիմութեան պատերազմի մասին պատմութիւնները յատկապէս կողմնակալ են, ուր սուրիական վարչակազմը կը ներկայացուի «յարձակողական»: Սակայն Հայաստանի մէջ ապաստան գտած հայերը կը խօսին Ասատի «դրական կերպար»-ին մասին, որ պայքար կը մղէ սիւննի ապստամբներու դէմ, զանոնք կ’անուանեն ահաբեկիչներ եւ կը սատարեն Դամասկոսի` ապստամբութիւնը ճնշելու քաղաքականութիւնը»:

Զրոյցի ընթացքին հալէպի 22-ամեայ բնակիչներէն Յակոբ Ժաքեան սարսափով վերյիշած է ապստամբներու սպառնալիքներն ու յարձակումները Հալէպի բնակիչներուն վրայ, որուն պատճառով ալ ստիպուած եղած է լքել երկիրը:
«Ես կը շարունակեմ սիրել իմ նախագահը: Նոյնիսկ հիմա ազգաբնկաչութեան 80 տոկոսը կը սատարէ իրեն»,- ըսած է ան` խօսելով Պաշար Ասատի մասին:

Հեղինակը կը գրէ, թէ փախստականներէ շատերուն համար վերադարձի հեռանկարը առաւել կը բարդանայ, քանի որ անոնց կը հետապնդէ նախորդ ջարդերուն ուրուականը:

«Սուրիահայերուն մեծ մասը 1915-ի Օսմանեան կայսրութեան փլուզման տարիներուն իրականացուած մօտ 1,5 միլիոն հայերու զանգուածային սպանութիւններու զոհերու ժառանգներն են»:

Սամուէլ անունով 62-ամեայ տղամարդ մը լրագրողի հետ զրոյցին ըսած է, թէ հայրենիք վերադառնալու յոյսը չէ կորսնցուցած: «Իմ մեծ հայրը Թուրքիայէն փախուստի ժամանակ կորսնցուցած է իր երեք եղբայրները ու չէ գիտցած` պիտի վերադառնա՞յ երբեւէ հայենիք, թէ` ոչ: «Մենք կրկին փախստականներու վերածուած ենք»,- ըսած է ան:

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here