Պոլսոյ Մէջ Հրատարկուած է Հայկական Գոյքի Բռնագրաւման Պատմութիւնը

0
154

 Երկու տարուան ընթացքին հազարաւոր փաստաթուղթերու ուսումնասիրութեան իբրեւ արդիւնք` Հրանդ Տինքի հիմնադրամը հրատարակած է յիշարժան գործ ժամանակին Պոլսոյ հայկական բարեգործական հիմնադրամներուն պատկանող գոյքի պատմութեան եւ ներկայ կարգավիճակին մասին: Այդ գոյքը թրքական կառավարութեան կողմէ բռնագրաւուած էր վերջին տասնամեակներուն ընթացքին: Այս մասին կը տեղեկացնէ News.am-ը` վկայակոչելով «The Armenian Weekly»-ն:

Հետազօտութիւնը, որ կազմուած է մօտաւորապէս 400 էջէ, առաջին անգամ ըլլալով կը ներկայացնէ առգրաւուած գոյքի ցուցակն ու թալանի ծաւալները, որուն ենթարկուած են Պոլսոյ հայկական դպրոցները, մանկատուները, եկեղեցիներն ու հիւանդանոցները:

«2012-ի հռչակագիր» անուանումով աշխատանքը կ’ակնարկէ թրքական պետութեան 1936-ի հռչակագիրը, որուն համաձայն բարեգործական բոլոր հիմնադրամները պէտք է արձանագրէին իրենց հաշիւներն ու գոյքը: 1975-ի կիպրոսեան ճգնաժամի թունդ պահուն պետութիւնը կամայականօրէն օրէնք ընդունած էր, որ իւրաքանչիւր գոյք, որ փոքրամասնութիւններու բարեգործական հիմնադրամներուն միջոցով ձեռք բերուած է 1936-էն ետք` հանգանակութեան, ժառանգութեան, նուիրատւութիւններու եւ այլնի միջոցով, ապօրինի կը ճանչցուի, քանի որ անիկա չէ մատնանշուած 1936-ի հռչակագիրին մէջ: «2012-ի հռչակագիր»-ը յղում կը կատարէ այդ ոչ տրամաբանական օրէնքին եւ կը մերկացնէ օրինականացուած, բայց իրականութեան մէջ ապօրինի գրաւումը կամ պետական կողոպուտը, ինչպէս նաեւ կը ներկայացնէ այդ աղաղակող անարդարութիւնը չեղեալ համարելու նպատակով վերջին փոքր քայլերը:
Գիրքը միայն գոյքի ցուցակ կամ վիճակագրական տուեալներ ու դատական յայտարարութիւններ պարունակող պատմական փաստաթուղթ չէ: Անիկա աւելի շատ մարդկային տառապանքի պատմութիւն է` սկսեալ դպրոցներէն վտարուած երեխաներէն մինչեւ տուներէն զրկուած որբեր: Ամենաողբերգական պատմութիւնը կապուած է թրքական պետութեան կողմէ որբ երեխաներու, ներառեալ` Հրանդ Տինքի, կողմէ բառացիօրէն կառուցուած ամառնային ճամբարի համալիրի գրաւման հետ:
Հետազօտող խումբի` տարբեր պետական հաստատութիւններէ փաստաթուղթեր ստանալու փորձերը յատկապէս աւարտած են անյաջողութեամբ, հակառակ Տեղեկատուութեան ազատութեան մասին օրէնքին: Անոնց ըսուած է, որ 1915–1925-ի գործերն ու հայերու սեփականութեան իրաւունքի վերաբերեալ փաստաթուղթերը դեռ հանրութեան համար բաց չեն` այսպէս կոչուած «պետական անվտանգութեան սպառնալիքներ»-ու հետ կապուած պաշտօնական խելացնորութեան պատճառով:

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here