«ԱՍՏՈՒԾՈՅ ՈՐԴՒՈՅՆ ԾՆՈՒՆԴԸ ՎԵՐԱԾՆՈՒՆԴՆ Է ՄԱՐԴՈՒՆ» Ն.Ս.Օ.Տ.Տ. ԱՐԱՄ Ա. ԿԱԹՈՂԻԿՈՍ

0
79

Ս. ԾՆՈՒՆԴԸ  ԱՆԹԻԼԻԱՍԻ  ՄԷՋ

 

Հայ եկեղեցւոյ դարաւոր աւանդութեան համաձայն, Կիրակի Յունուար 6–ին, Աստուածայայտնութեան տօնին առիթով բոլոր հայ եկեղեցիներէն ներս տեղի ունեցաւ սուրբ եւ անմահ պատարագ: Աստուածայայտնութիւնը իր մէջ կը պարփակէ թէ՛ Աստուծոյ Որդւոյն ծնունդը եւ թէ մկրտութիւնը: Առաջին դարերուն ողջ քրիստոնէութիւնը այս երկու տօները միասնաբար Յունուար 6–ին կը նշէր: Սակայն, Արեւմուտքի ու Արեւելքի քրիստոնէութեան յատուկ տեղական պատճառներուն հետեւանքով այս երկու տօները անջատուեցան. Դեկտեմբեր 25–ը դարձաւ Քրիստոսի ծննդեան տօնը, իսկ Յունուար 6–ը մնաց Քրիստոսի մկրտութեան տօնը: Հայ եկեղեցին շարունակեց հաւատարիմ մնալ քրիստոնէական առաջին դարերու աւանդութեան:

 Անթիլիասի Մայր Տաճարին մէջ սուրբ եւ անմահ պատարագը մատուցեց Ն.Ս.Օ.Տ.Տ. Արամ Ա. Կաթողիկոս: Պատարագին ներկայ էր մեծ բազմութիւն, որոնց կարգին հայ նախարարներ, երեսփոխաններ ու համայնքային կառոյցներու ներկայացուցիչներ:

 

Իր հայրապետական պատգամը Վեհափառ Հայրապետը սկսաւ յիշելով Յակոբոս Առաքեալի այն տողերը, ուր ան կ՛ըսէր թէ Աստուած կամեցաւ մեզ վերստին ծնիլ, որպէսզի մենք նոր ստեղծագործութեան առաջին պտուղները ըլլանք (Յակոբ. 1, 18):  Վեհափառը ըսաւ որ  «Առաքեալին այս պարզ բառերուն մէջ խտացած է Աստուծոյ Որդւոյն մարդեղութեան խորհուրդը: Աստուծմէ հեռացած, մեղքի ու մահուան տիրապետութեան տակ գտնուող մարդը կարիքը ունէր աստուածային միջամտութեան: Աստուած Բեթղեհէմ իջաւ, Յիսուսին ճամբով մարդացաւ, որպէսզի մարդը վերստեղծէ: Արդ, Աստուծոյ Որդւոյն ծնունդը Բեթղեհէմի մէջ, մարդու վերածնունդն է: Ահա թէ ինչու Քրիստոս նաեւ նկատուած է որպէս երկրորդ Ադամ: Մարդու վերստեղծումով Աստուծոյ Որդին նաեւ կը վերաստեղծէ ամբողջ տիեզերքը: Այսպէս պէտք է ըմբռնել Բեթղեհէմի ճամբով աշխարհին տրուած աստուածային փրկութեան շնորհքը»:

 

Շարունակելով իր պատգամը, Վեհափառը ըսաւ. «Քրիստոսով վերստեղծուած մարդը կոչուած էր իր մասնակցութիւնը բերելու տիեզերքի վերաստեղծման եւ աստուածային թագաւորութեան հաստատման նուիրական առաքելութեան: Չմոռնանք երբեք, որ մարդը քրիստոնէական հասկացողութեամբ Աստուծոյ որդեգիր զաւակն է, անոր գործակիցը ու Քրիստոսի դեսպանը: Աստուածային ի՜նչ գերագոյն շնորհք է սա տրուած մարդուն ու միաժամանակ ի՜նչ դժուար պարտաւորութիւն…»: Ապա Վեհափառը յիշեցուց որ. «Աստուծոյ որդեգիր զաւակը ըլլալ կը նշանակէ հաւատարիմ գտնուիլ Երկնաւոր Հօր կողմէ կատարուած յանձնարարութիւններուն: Քրիստոսի դեսպանը ըլլալ կը նշանակէ հետեւիլ Քրիստոսի ուսուցումներուն: Աստուծոյ գործակից ըլլալ կը նշանակէ Քրիստոսով այս երկրի վրայ հաստատուած թագաւորութեան արժէքներուն ու ճմարտութիւններուն ջատագովը ըլլալ: Որո՞նք են Աստուծոյ թագաւորութեան հիմքը կազմող արժէքներն ու ճշմարտութիւնները: Սէր` Աստուծոյ եւ մեր նմանին  նկատմամբ: Ներկայ աշխարհը որքա՜ն կարիքը ունի սիրոյ հրամայականին: Արդարութիւն` բոլորին նկատմամբ: Անարդարութեան ճիրաններուն մէջ տուայտող ներկայ մարդկութիւնը որքա՜ն պէտքը ունի արդարութեան: Խաղաղութիւն` ազգերու միջեւ: Բռնութիւններով շրջապատուած ներկայ մարդկութիւնը որքա՜ն անհրաժեշտութիւնը ունի խաղաղ կեանքի»:

 

Վեհափառ Հայրապետը անդրադարձաւ նաեւ Միջին Արեւելքէն ներս տեղի ունեցող վերիվայրումներուն: «Մենք կ՛ողջունենք ի խնդիր ժողովուրդի գերագոյն շահերուն ու արժէքներուն համար տեղի ունեցող շարժումները: Մենք կ՛ողջունենք նաեւ երկրի մը քաղաքացիներուն միջեւ հաւասարութիւն հաստատելու, բոլոր համայնքներու իրաւունքները յարգելու եւ ազատութիւն ու արդարութիւն հաստատելու եւ մարդկային իրաւունքները յարգելու ձգտող բոլոր նախաձեռնութիւնները: Սակայն, այս նախաձեռնութիւնները պէտք է ըլլան խաղաղ մթնոլորտի մէջ` հեռու ամէն տեսակ բռնութիւններէ եւ օտար միջամտութիւններէ: Արդարեւ, պատմութիւնը ցոյց կու տայ, թէ անձեր ու վարչակարգեր գնայուն են. մնայունը ժողովուրդն է ու հայրենիքը»: Խօսելով քրիստոնեայ համայնքներու մասին, Նորին Սրբութիւնը յիշեցուց թէ` «Միջին Արեւելքէն ներս քրիստոնեայ համայնքներու ներկայութիւնը ո՛չ պատահական է, ո՛չ լուսանցքային եւ ո՛չ ժամանակաւոր: Անոնք անբաժանելի մասը կը կազմեն շրջանի պատմութեան ու մշակոյթին: Միջին Արեւելքը քրիստոնէութեան ծննդավայրն է: Հետեւաբար, հակառակ քրիստոնեայ համայնքները դիմագրաւող դժուարութիւններուն ու մարտահրաւէրներուն, անոնք կը մնան կառչած իրենց արմատներուն ու իրաւունքներուն: Իսլամ ու քրիստոնեայ համայնքներ միասնաբար ապրած ու ստեղծագործած են այս շրջանէն ներս ու վերանորոգ յանձնառութեամբ պիտի շարունակեն իրենց գոյակցութիւնը: Հետեւաբար, Մեր սպասումն  է ու պահանջքը միաժամանակ, որ շրջանէն ներս տեղի ունեցող փոփոխութիւններու ծիրէն ներս ամբողջութեամբ յարգուին քրիստոնեայ համայնքներու իրաւունքները: Փոքրամասնութիւն ըլլալ չի նշանակեր ընկերութեան կեանքի լուսանցքին վրայ մնալ: Հետեւաբար, Մենք կը մերժենք ոեւէ մօտեցում, որ կը փորձէ լուսանցքայնացնել քրիստոնեայ համայնքները: Մենք կը մերժենք ոեւէ փորձ որ կ՛անտեսէ քրիստոնեայ համայնքներու իրաւունքները: Քրիստոնեայ համայնքները, որպէս անբաժան մասը ընկերութեան, միշտ պատրաստ են իրենց ամբողջական ու գործօն մասնակցութիւնը բերելու արաբական աշխարհի վերելքին, մնալով հաւատարիմ իրենց պարտաւորութիւններուն, ու միաժամանակ` կառչած իրենց քաղաքացիական, կրօնական ու ազգային իրաւունքներուն»:

 

Այս ծիրէն ներս անդրադառնալով հայ ժողովուրդին, Արամ Ա. Կաթողիկոս ըսաւ. «Այս մօտեցումով ու սպասումով հայ ժողովուրդը 7–րդ դարէն սկսեալ Հայաստանի, Կիլիկիոյ ու Միջին Արեւելքի մէջ գոյակցած է իսլամութեան հետ: Փոխադարձ իրաւունքներու, արժէներու ու աւանդութիւններու ճանաչումը ու յարգումը հիմնաքարը նկատելով շինարար գոյակցութեան ու սերտ գործակցութեան»: Խօսելով Լիբանանի մասին, Վեհափառ Հայրապետը ըսաւ. «Կ՛ողջունենք շրջանէն ներս տեղի ունեցող անցուդարձերէն Լիբանանը հեռու պահելու պետական ու համայնքային պատասխանատուներուն հաւաքական ճիգը: Կ՛ողջունենք նաեւ ազգային երկխօսութիւնը շարունակելու գծով Հանրապետութեան Նախագահին տարած հետեւողական աշխատանքը: Ինչ ալ ըլլան մեր տարբերութիւնները, երկխօսութիւնը կը նկատենք հրամայական: Փոխանակ մամուլի ու հեռատեսիլի ճամբով իրարու դէմ խօսելու, անհրաժեշտ է որ իրարու հետ խօսինք նոյն սեղանին շուրջ` Լիբանանի շահը նկատելով մեր միակ ու անսակարկելի նպատակը: Ա՛յս կը սպասէ ժողովուրդը իր պատասխանատուներէն»: Ապա Վեհափառը կոչ ուղղեց լիբանանցիներուն շրջանի պատմութեան այս ճակատագրական հանգրուանին հեռու մնալու ներքին զգայնութիւններ յառաջացնող փորձերէ ու ամրապնդելու իրենց ներքին միասնականութիւնը:

 

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here