«Ազդակ»-ի 85-ամեակի Նշում` «Ժիրայր Պուտագեան» Մամլոյ Ուսումնասիրութեան Կեդրոնի Բացումով

0
141

Ուրբաթ, 15 Մարտին, ճիշդ այն օրերուն, երբ «Ազդակ» ամբողջացուց իր հիմնադրութեան 85-ամեակը, հանդիսաւոր ձեռնարկով մը բացումը կատարուեցաւ «Ազդակ»¬ի վերանորոգուած խմբագրատան եւ «Ժիրայր Պուտագեան մամլոյ ուսումնասիրութեան կեդրոն»-ին, որուն հիմնադրութեան նպատակն է առիթ տալ գրասէրներուն եւ յատկապէս երիտասարդներուն «Ազդակ»¬ի յարկին տակ իրենց պրպտումներն ու ուսումնասիրութիւնները կատարելու:

«Ազդակ»-ի «Փիւնիկ» սրահին մէջ տեղի ունեցած հանդիսութեան բացման խօսքը արտասանեց «Ազդակ»-ի խմբագիրներէն Վահրամ Էմմիեան, որ նման կեդրոնի մը հաստատումը լաւագոյն պսակումը նկատեց յոբելենական տարուան, որովհետեւ այսպիսով իրականութիւն կը դառնայ կարեւոր եւ անյետաձգելի դարձած աշխատանք մը: Ան դիտել տուաւ, որ «Ազդակ»¬ի «Ժիրայր Պուտագեան մամլոյ ուսումնասիրութեան կեդրոն»-ը կու գայ աւելնալու «Ազդակ»¬ի բազմաճիւղ գործունէութեան վրայ, որ կը յատկանշուի տպագիր օրաթերթով, կայքէջով, արաբերէն բաժինով, «Փիւնիկ» սրահով եւ լսարաններով, ինչպէս նաեւ մանկապատանեկան յաւելուածի հրատարակութեամբ եւ աշխատանքով:

Ապա ներկաները դիտեցին «Ազդակ»-ի կեանքին 85 տարիները եւ տարբեր խմբագրատուներու երթը ամփոփող տեսերիզ մը: 

Անկէ ետք խօսք առաւ «Ազդակ» օրաթերթի տնօրէն եւ գլխաւոր խմբագիր Շահան Գանտահարեան, որ դիտել տուաւ, թէ ներկայ ժամանակներու պայմաններուն եւ ստեղծուած կացութիւններուն լոյսին տակ հայ մամուլի որեւէ հաստատութեան առնչուած իրագործում դուրս կու գայ տուեալ թերթի խմբագրութեան սենեակներէն եւ կը տարածուի ամբողջ հայկական լրատուադաշտին վրայ, որովհետեւ այսօր ամէն բան հիմնուած է փոխադարձ համագործակցութեան եւ կարելի եղածին չափ փոխներգործօն յարաբերութիւններու վրայ: «Այս առումով ալ գոյութիւն ունեցող մամլոյ հսկայական արխիւի տրամադրելիութիւնը խիստ անհրաժեշտ հրամայական է հայկական որեւէ լրատուամիջոցի կենսունակ գործունէութիւնը զարգացնելու համար: Մենք արդէն կը խօսինք թէ՛ իբրեւ ձեւ, եւ թէ՛ իբրեւ բովանդակութիւն հսկայածաւալ արխիւային հաւաքածոյի մը մասին, որ ուրիշ բան չէ, եթէ ոչ մեր ժամանակակից պատմութեան մամլոյ օրական կշռոյթով արձագանգումը», հաստատեց Գանտահարեան` աւելցնելով, որ ասիկա կը հանդիսանայ աննկարագրելիօրէն հարուստ շտեմարան: Լուսարձակի տակ առնելով նման արխիւի կարեւորութիւնն ու զայն ուսումնասիրել փափաքողներու ոչ աննշան թիւը` Գանտահարեան յայտնեց, որ ներկայ հանգրուանին աշխատանք պիտի տարուի շուրջ 90-ամեայ «Ազդակ»¬ի արխիւներու թուայնացման ուղղութեամբ, անոնք պիտի դառնան որոնողական եւ պիտի դրուին ուսումնասիրել փափաքողներուն տրամադրութեան տակ: Շահան Գանտահարեան աւելցուց, որ տարբեր արխիւային կեդրոններու եւ ելեկտրոնային գրադարաններու հետ պիտի սկսին արխիւային նիւթերու փոխանակման համագործակցութիւններ:

«Առաջադրանքը ուրեմն ընդգծուած ձեւով հեռանկարային է եւ կոչուած է հայ մամուլի զարգացման, յարատեւման ճիգերուն մէջ նոր սկիզբ մը ապահովելու: Այս բոլոր միտքերը չէին առարկայանար, իրականութեան չէին վերածուեր, եթէ մենք մեր կողքին չունենայինք «Ազդակ»¬ի զանազան ծրագիրներուն սատար հանդիսացած, առաջադրանքին կարեւորութիւնը ի՛նք եւս ընդգծող Սարգիս Պուտագեանը, որ խմբագրատան ընդհանուր նորոգութիւնը իր հօր` Մինաս Պուտագեանի յիշատակին կատարելէ ետք, այժմ այս կեդրոնը կը ձօնէ ի յարգանս իր հօրեղբօր` Ժիրայր Պուտագեանի, որուն կեանքը գրեթէ եղած է համընթաց իրեն համար շատ սիրելի «Ազդակ» օրաթերթին», եզրափակեց Գանտահարեան:

Ապա այս առիթով յղուած Հայաստանի վարչապետ Տիգրան Սարգսեանի ողջոյնի եւ շնորհաւորութեան խօսքը ընթերցեց Հայաստանի վարչապետի օգնական Նարեկ Գալստեան:

Անկէ ետք խօսք առաւ ՀՅԴ Լիբանանի Կեդրոնական կոմիտէի ներկայացուցիչ Յովիկ Մխիթարեան, որ անդրադառնալով ներկայիս հայ մամուլին դիմագրաւած տարբեր դժուարութիւններուն` դիտել տուաւ, որ անիկա նաեւ պարտաւոր է մնայուն կերպով նոր ծրագիրներ մշակելու, նոր աշխատանքներու ձեռնարկելու եւ իր յարկին տակ ապահովելու ներկայութիւնը աշխատակիցներու ու երիտասարդներու: Շեշտը դնելով դաշնակցական մամուլին վրայ` Յ. Մխիթարեան նշեց, որ հոն պէտք է ստեղծուի ազգային¬գաղափարական մտածողութիւն, բան մը, որ «Ազդակ» իր հիմնադրութենէն ի վեր կ՛աշխատի պահել: Ան հաստատեց, որ յաջորդական Կեդրոնական կոմիտէներ միշտ նեցուկ կանգնած են օրաթերթին` իբրեւ կուսակցութեան գործունէութիւնը արտացոլող հայելի, երիտասարդներու դարբնոց: Ան շեշտեց, որ այս նոր կեդրոնը կոչուած է նոր աւիշ, եռանդ եւ կենսունակութիւն տալու 85-ամեայ օրաթերթին, որովհետեւ երիտասարդները անցեալը ուսումնասիրելով պէտք է կերտեն ապագան:

Յաջորդ խօսք առնողն էր ՀՅԴ Արեւմտեան Ամերիկայի Կեդրոնական կոմիտէի ներկայացուցիչ դոկտ. Վիգէն Յովսէփեան, որ իր խօսքին մէջ յատկապէս լուսարձակի տակ առաւ մեկենասութեան  մերօրեայ ըմբռնումը` հետեւողականութիւն եւ յանձնառութիւն, գուրգուրանք եւ գործունէութեան վերահասու ըլլալ, ինչ որ լաւապէս կ՛արտացոլայ Սարգիս Պուտագեանի մօտ: Ան դիտել տուաւ, որ պարզ զուգադիպութիւն չէ, որ այս հոգածութիւնը Ս. Պուտագեան կը տածէ «Ազդակ» օրաթերթին նկատմամբ, որովհետեւ մերօրեայ կեանքին մէջ, մամուլին ապրած երկունքի օրերուն ասիկա թերթին կարեւորութիւնը շեշտող եւ անոր վստահութեան քուէ տուող երաշխիք է: Վ. Յովսէփեանի համաձայն, համացանցի առկայութիւնը այսօր առիթ տուած է, որ «Ազդակ»¬ը դառնայ համազգային թերթ, որ ունի ազգային ժառանգութիւն, որուն պահպանման իմաստով «Ժիրայր Պուտագեան կեդրոն»-ը իր դերակատարութիւնը պիտի ունենայ:

 

Ապա իր սրտի խօսքը արտասանեց Լիբանանի մէջ Հայաստանի դեսպան Աշոտ Քոչարեան, որ լուսարձակի տակ առաւ սփիւռքի կեանքին մէջ լիբանանահայ գաղութին ունեցած դերակատարութիւնը` իբրեւ հոգեւոր կեանքի, հայու լուսաւորչական միտքը սնող երակ` հաստատելով, որ գաղութի կառոյցներու գոյատեւման եւ յառաջդիմութեան մէջ իրենց դերակատարութիւնը ունին անխոնջ գործունէութիւն տանող նուիրեալներ: Այս ծիրին մէջ անդրադառնալով «Ազդակ»¬ին դեսպան Քոչարեան հաստատեց, որ այս օճախին մէջ միշտ կը պահպանուին հայկական ոգին, լեզուն, մշակոյթն ու աւանդութիւնները, կը ծաւալի ազգանուէր եւ հայապահպանման գործունէութիւն` ի նպաստ ազգային ու մշակութային կեանքի վերելքի, ինչպէս նաեւ այս յարկին տակ առկայ է սէր ու հաւատարմութիւն հայութեան եւ հայրենիքին նկատմամբ: «Համոզուած եմ, որ կեդրոնը պիտի ծառայէ իր ազգանուէր նպատակներուն, համահայկական եւ համամարդկային խնդիրներու խոր ուսումնասիրութիւններու եւ միջազգային հանրութեան զանոնք համապարփակ ձեւով ներկայացնելու», յայտնեց դեսպանը: Այս առիթով անդրադառնալով նման կեդրոնի մը իրականացման իմաստով Սարգիս Պուտագեանի նուիրատուութեան կարեւորութեան` ան սփիւռքի նախարարութեան բարձրագոյն` ոսկէ մետալը յանձնեց բարերարին:

Լիբանանի հայոց թեմի առաջնորդ Գեղամ արք. Խաչերեան լուսարձակի տակ առնելով մերօրեայ կեանքին մէջ տիրող քիչ մը մշուշոտ իրականութիւնը, լաւատեսութեան նուազումը, հաստատեց, որ այսօր նման ուսումնասիրութեան կեդրոնի մը հիմնումը կու գայ յոյս ներշնչելու, ապագային նկատմամբ հաւատք փոխանցելու, որովհետեւ ասոր կարեւորութիւնը մեծ պիտի ըլլայ լիբանանահայ տարեգրութեան մէջ: Ան յատուկ կերպով անդրադարձաւ «Ազդակ» օրաթերթի գործունէութեան, որ նեղ շրջագիծէ դուրս ելլելով դարձած է համահայկական ու իր կայքէջին ճամբով ամէն օր Լիբանան կը վերադարձնէ անկէ հեռացածները: Ապա առաջնորդ սրբազան հայրը խօսեցաւ նման պատուաբեր արդիւնքի մը յանգելուն ետին կանգնող պատճառին, այս պարագային Սարգիս Պուտագեանի եւ անոր փոխանցուած դաստիարակութեան մասին, որուն շնորհիւ ան նեցուկ կը կանգնի ազգային կառոյցներուն ու անոնց գործունէութեան: Ան անդրադարձաւ «Ազդակ»¬ի արխիւները թուայնացնելու եւ զանոնք ուսումնասիրողներուն տրամադրութեան տակ դնելու կարեւորութեան, որովհետեւ այդ էջերուն մէջ ամփոփուած է հայկական իրականութեան օրագրութիւնն ու պատմութիւնը:

Իբրեւ երախտագիտութիւն` «Ազդակ»-ի նկատմամբ ցուցաբերած յատուկ վերաբերումին եւ տուեալ կեդրոնի հիմնադրութեան հովանաւորութիւնը ստանձնելուն համար` «Ազդակ»¬ի տնօրէն Շահան Գանտահարեան «Ազդակ»¬ի յուշանուէրը յանձնեց տէր եւ տիկին Սարգիս եւ Ժիւլի Պուտագեանին:

Աւարտին իր սրտի խօսքը արտասանեց նորաբաց կեդրոնի հովանաւոր Սարգիս Պուտագեան, որ դիտել տուաւ, թէ իրեն տրուած մետալը կը պարտի «Ազդակ»-ին եւ Դաշնակցութեան` ուրախութիւն յայտնելով այն առնչութեամբ, որ «Ազդակ»¬ի տնօրէնութեան ու անձնակազմին հետ օրաթերթի պատմութեան մէջ նոր ուղի կը բանայ: Ան յիշեց իր մեծ մայրը` Սիրուհի Պուտագեանը, որ իր կեանքին ու գործունէութեան հիմնական ներշնչողն էր, եւ որ յաճախ իրեն ըսած էր, թէ պէտք է միշտ իր առօրեայէն բաժին հանէ իր դպրոցին, եկեղեցւոյ եւ պատկանելիութեան. յանձնարարական մը, որ ինք կը փորձէ կատարել իր կեանքին ընթացքին, եւ որուն դրսեւորումը եղած է «Ազդակ»¬ին  նկատմամբ ցուցաբերած իր զօրակցութիւնն ու աջակցութիւնը:  Պուտագեան հաստատեց, որ «Ժիրայր Պուտագեան կեդրոն»-ը կարեւոր դերակատարութիւն պիտի ունենայ մեր հայկական անկումներով լեցուն առօրեային մէջ, երբ արժէքները սկսած են մոռցուիլ: Ան շեշտեց, որ ասիկա քարեղէն կառոյց մը չէ լոկ, այլ առիթ է սերունդներուն` իրենց ժառանգութեան տէր կանգնելու, ապագան վերակազմակերպելու անցեալէն քաղուած պատգամներուն վրայ: Ս. Պուտագեան դիտել տուաւ, որ Ժիրայր Պուտագեան եղած է անձնաւորութիւն մը, որ միշտ մօտիկ եւ հարազատ եղած է հայ գիրքին, գրականութեան, մամուլին եւ յատկապէս «Ազդակ»¬ին: Ան կոչ ուղղեց միշտ պահելու մեզի փոխանցուած գանձը եւ աշխատելու անոր զարգացման ու յառաջիկայ սերունդներուն փոխանցման:

Ներկաները նաեւ լսեցին Հայաստանի Հանրապետութեան սփիւռքի նախարար Հրանուշ Յակոբեանի պատկերասփռուած ուղերձը:

Այս առիթով շնորհաւորական ուղերձներ յղած էին Երեւանի պետական համալսարանի նախագահ Արամ Սիմոնեան, Արեւմտահայոց հարցերու ուսումնասիրութեան կեդրոնը, Մարդկային պաշարներու «Փիւնիկ» հիմնադրամը, Հայաստանի Լրագրողներու միութեան նախագահութիւնը, Արցախի մամլոյ ակումբի նախագահութիւնը, Հայոց ցեղասպանութեան թանգարան¬հիմնարկի տնօրէնութիւնը, Հայկազեան համալսարանի Հայկական սփիւռքի ուսումնասիրութեան կեդրոնը, Մխիթարեան միաբանութեան վարչութիւնը, Հայաստանի ազգային արխիւը, Փարիզի Չոպանեան հիմնարկը, «Ազդակ»¬ի բացառիկներու հովանաւոր Ալեքքօ Պեզիքեան: (Շնորհաւորագիրերուն ամբողջութիւնը պիտի հրատարակենք մեր յառաջիկայ թիւերով):

Օրուան հանդիսավարն էր «Ազդակ»-ի խմբագրական կազմի անդամ Նարէ Գալեմքերեան:

Քաջալերելու համար նորաբաց այս կեդրոնի աշխատանքները` տէր եւ տիկին Ալեքքօ եւ Անի Պեզիքեաններ «Ազդակ»-ի ֆոնտին նուիրեցին 5 հազար տոլար. նոյն նպատակով Արաբական Միացեալ Էմիրութիւններու «Ազդակ»-ի ընթերցողները նուիրեցին 15 հազար տոլար:

 

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here