Ի ԴԷՄ ՀԱՄԱՇԽԱՐՀԱՅՆԱՑՄԱՆ

0
133

Իմ գնահատանքով ու կարծիքով, Սփիւռքի ափերուն վրայ ապրող ու գործող գրողներուն, մամուլի ծառայողներուն պարտաւորութիւններն ու աշխատանքը նոյնքան կարեւոր են, որքան Հայաստանի մէջ հրատարակուող եւ լոյս ընծայուող աշխատութիւնները:

Այսօր կ’ապրինք այնպիսի աշխարհի մը մէջ, ուր հանրաին կարծիքը շատ աւելի կարեւոր եւ ազդու դերակատարութիւն ունի, քան՝ բազմահազար հրատարակութիւններ կամ ճարախօսութիւններ, որոնք կը սահմանափակուին Հայաստանի կամ հայկական շրջանակներու մէջ:

Շատ ճիշդ եւ լաւ ընտրուած է մեր այսօրուան խորհրդաժողովին խորագիրը՝ համաշխարհայնացում եւ ազգային ինքնութիւն, որ իսկապէս այսօրուան հրատապ մտահոգութիւններէն մէկն է  մեր պահանջատիրական պայքարին ու դատին կապուած եւ նոյնիսկ անյետաձգելի, եթէ չըսենք՝ ուշացած ծրագիր մը, որ պէտք ունինք զայն, կրկնապատիկ, նոյնիսկ քառապատիկ արագութեամբ իրականացնելու, քաղաքական աշխատանքի կողքին, որ դժբախտաբար շատ դանդաղ կ’ընթանայ, ինչպէս ծանօթ է բոլորիդ: Ամենայնդէպս, դիւանագիտութեան գործի մակարդակին կը բարձրանայ վերոյիշեալ վերնագիրէն սպասուած աշխատանքն ու սպասուած արդիւնքները:

Դժբախտաբար լաւատեղեակ չեմ աշխարհի տարածքին ին՞չ կը գրեն եւ կը հետապնդեն իմ գրչեղբայրներս եւ թէ որքանո՞վ եւ ինչ հեղինակութեամբ կ’ազդեն իրենց գտնուած երկիրներուն ընդհանուր կարծիքին վրայ եւ թէ կրնա՞ն որեւէ գոհացուցիչ համեմատութեամբ ազդել տեղւոյն եւ շրջապատի ընդհանուր կարծիքին վրայ:

Տայ Աստուած, որ իմ ակնկալութւիններէս աւելի բարձր գնահատելի ըլլայան եւ եւ ես այս խորհդաժողովի աւարտին արդէն իսկ գոհ սրտով հեռանամ այս խորհրդաժողովէն:

 

ՀԱՄԱՇԽԱՐՀԱՅՆԱՑՈՒՄ

Համաշխարհայնացում եզրը՝ ստուգաբանականօրէն կը նշանակէ աշխարհի ժողոովուրդներու համարկում:

Համաշխարհայնացումը տնտեսական, գաղափարախօսական, արհեստագիտական եւ մշակութային փոփոխութիւններու ձեւակերպումն է:

Հայաստանը կամ հայկական իրականութիւնը չի կրնար հեռու մնալ համաշխարհայնացումէն: Հարցը կը կայանայ այն բանին մէջ, որ կամայ թէ ակամայ պիտի շաղուինք արեւմտեան քաղաքական, տնտեսական, մշակութային նորարարութիւններուն հետ, առանց խաթարելու մեր ազգային ոգին եւ ինքնատպութիւնը:

Համաշխարհայնացումը կը ստեղծէ համաշխարհային մշակոյթ, ջնջելով ազգայինը:

Բարիք մը չէ համաշխարհայնացումը, ոչ ալ անոր շուրջ համախմբուելիք ներկայացում: Սակայն անիկա ամէն տեղ է, անհրաժեշտ է իբրեւ ժողովուրդ չկորսուիլ անոր հարուածներուն տակ: Պէտք չէ՛ ըլլալ դիտող, այլ մասնակցիլ անոր ներկայացուցած պայմաններուն եւ օգտուիլ, առանց կորսնցնելու մեր ազգային ինքութիւնը: Մեծ դերակատարութիւն կ’իյնայ մեր ուսերուն վրայ, յատկապէս զգաստացնելու երիտասարդութիւնը, որպէսզի կուլ չերթայ համախշարհայնացման ալիքներուն տակ: Միամտութիւն պիտի ըլլայ պայքարիլ համաշխարհայնացման դէմ, բայց միւս կողմէ՝ ճարտարութիւն է, շաղուիլ այնպէս, որ չկորսնցնենք մեր մշակոյթն ու ինքնութիւնը: Ընդհակառակը՝օգտուինք անոր ընծայած արհեստագիտական, տնտեսական, նորարարական բարիքներէն:

Համաշխարհայնացման ամենավտանգաւոր երեւոյթներէն մէկը անդիմագիծ մշակոյթն է, միւսը՝ արտագաղթը: Մեր դպրոցներուն մէջ այնպէս դաստիարակենք երիտասարդութիւնը , որ ամուր մնայ անդիմագիծ մշակոյթներուն դէմ: Այստեղ անհրաժեշտ է, նշել որ նոյնքան մտահոգիչ դարձած է արտագաղթը: Ընդունելի չէ, որ հայը լքէ իր հայրենիքը: Օտարութիւնը հայրենիք չի դառնար: Օտարութեան մէջ բոլորս դատապարտուած ենք ձուլումի:

Նոյնքան մտահոգիչ երեւոյթ դարձած է խառն եւ օտար ամուսնութիւններու պարագան: Դժբախտաբար, Սփիւռքի մէջ սկսած է աւելի աչքառու դառնալ օտար ամուսնութիւններու իրողութիւնը:

Մտահոգիչ դարձած է արեւմտեան բարքերու ենթակայութիւնը, մեր օճախներուն մէջ անոնց տարածումը: Սփիւռքի առօրեային մէջ աւելի յաճախակի սկսած են երեւիլ օտարամուտ բարքեր, ապրելակերպի եւ կենցաղային սովորութիւններ: Երբ ապրելակերպի եւ կենցաղային ընդօրինակութիւն կ’ըսեմ, ինքնաբերաբար նկատի ունիմ մշակութային, դաստիարակչական, աւանդութիւններու խաթարում, ազգային արժէքներու եւ չափանիշներու խախտում:

Համաշխարհայնացումէ լաւագոյնս օգտուիլը իմ կարծիքով չի իրականանար բացի խճանկարի օրինակով, իւրաքանչիւր հողատարածքէ, երկիրէ, քաղաքէ մասնիկ եւ գոյն մը ներդաշնակօրէն համադրելովեւ վարպետ ձիրքերով արագացնել գեղեցիկ պատկերով տեսարան մը, որ հաճելի ըլլայ բոլոր դիտողներուն եւ ազդու զայն կարդացողին, այսինքն մեր դատը, մեր հարցը ներկայացնենք այսօր աշխարհին, ինչպէս աչքին հաճելի նոյնպէս ալ ականջին հաճելի նուագախումբի մը ճշդութեամբ եւ մեր պահանջներուն համապատասխան եղանակով: Անիկա լսելի եւ ընկալելի դառնայ բոլոր աչքերուն, եւ ականջներուն, երբ ժամը գայ այդ , այդ ժողովուրդները մեզի նպաստաւոր կեցուածք ճշդեն վճռական պահուն, անոնց միտքերը եւ ուղեղները լեցուած ըլլան մեր դատի արդարութեամբ: Մէկ խօսքով, անոնց երեւակայութիւնը արդէն իսկ լեցուած ըլլայ մեր իրաւունքներուն, մեր դատին ու տառապանքներուն պաշտպանութեամբ:

Սակայն, որպէսզի մեր խօսքը ըլլայ ազդու եւ տպաւորիչ, անհրաժեշտ է, որ մեր երգը, մեր խօսքն ու միտքը ըլլան զօրաւոր: Հետեւաբար, նախ անհրաժեշտ է, որ մեր ապրած կամ գտնուած երկիրներուն մէջ ըլլանք տիպար օրինակելի քաղաքացիներ, մեզի հանդէպ պարտադրենք յարգանք: Հանրային եւ հասարակաց կարծիքին մօտ ստեղծենք պատկառանք, հեղինակաւոր կազմակերութիւններ յարգեն մեզ: Հեղինակաւոր անձնաւորութիւններ պաշտպանեն մեր թէզերը: Քաղաքական, հասրակական, մարդասիրական, արհեստակցական, մշակութային եւ արուեստից ծանօթ կառոյցներ ի նպաստ մեր պահանջներուն կողմնորոշուին: Այս բոլորը ի հարկէ կ’ենթադրեն մեծ զոհողութիւններ:

Մենք կրնանք նոյնիսկ օգտագործել ֆիլմարուեստի աշխարհը, մշակութային դաշտը, մարզական աշխարհը: Լրատուական մարզին մէջ ազդու գրիչներու միջոցաւ կրնանք ազդու եղանակով ներկայացնել մեր իրաւունքներուն պաշտպանութիւնը:

 

ԱԶԳԱՅԻՆ ԻՆՔՆՈՒԹԻՒՆ

Հազիւ թէ պիտի ըսէի, թէ այս ենթաբաժինը անհրաժեշտ չէր աւելցնել վերնագիրին վրայ, նկատի ունենալով, որ մենք հայերս ազգային ինքնութեան դասերու պէտք չունինք, ոչ ալ ժողովներու այս առնչութեամբ, սակայն պահ մը համբերեցի եւ յիշեցի, որ արդէն նախապէս յիշած էի, թէ մենք իրականութեան մէջ 21-րդ այս դարին շատ լուրջ կերպով անհրաժեշտութիւնը ունինք պահպանելու մեր ազգային ինքնութիւնը: Ազգային ինքնութեան պահպանումը մեր պահանջատիրութեան առաջին գրաւականն է: Դժբատաբար սկսած ենք նահանջել մեր ինքնութեան պահպանութեան առաքելութեան մէջ:Այս առիթով,կը յանձնարարեմ կարդալ հայ մամուլի մէջ լոյս տեսած « Գոյատեւելու Արուեստը» խորագիրով իմ վերջին յօդուածը, Շատ յաճախ տեղի կուտանք խաբուսիկ, աժան, մակերեսային երեւոյթներու, որոնց հետեւանքով կը կաղայ մեր ինքութիւնը, կը տկարանան մեր ազգային արմատները, աւելի շուտ անձնատուր կը դառնանք ձուլումի եւ ուծացումին, մէկ խօսքով՝ Սպիտակ Ջարդին:

Իբրեւ հազարաւոր տարիներու մշակոյթ ունեցող ժողովուրդի զաւակներ, մենք կ’ապրինք մեզի ժառանգ հասած ազգային մշակութային աւանդութիւներով: Մեր ժողովուրդը ականատես կը դառնայ օտար մշակոյթային ազդեցութիւններու, արհեստագիտական սրընթաց նորարարութիւններու նոր գաղափարներու եւ հեռանկարներու: Առաջին հայեացքէն կը թուի, թէ կարելի միայն օգտուիլ արդիականացման բարիքներէն:

Այսօրուան հրամայականը մեր ազգի մշակութային, աւանդական, արուեստի, ազգային ինքնութեան հիմք հանդիսացող արժէքներուն պահպանումը պիտի ըլլայ: Մեզի համար խիստ կարեւոր է ազգային դպրոցի ստեղծումը եւ պահպանումը: Դպրոց, որ պիտի պիտի սատարէ հայ ժողովուրդի ներուժի ամրապնդման, ազգային եւ համամարդկային արժէքներու պահպանման եւ զարգացման:

Ես այս պատկառելի խորհրդաժողովին պիտի ձգեմ ճշդելու եւ մատնանշելու իսկական պատկերը այս երեւոյթին: Սակայն իբրեւ հայու արմատներով սնած հայորդի պիտի փորձեմ պատուարժան ներկաներուդ ներկայացնել հայկական ինքնագիտակցութիւնը վառ պահելու եւ ամրապնդելու ուղղութեամբ կարգ մը կարեւոր նշումներ.

 

–   Ստեղծել հայ համաշխարհային մթնոլորտ, ուր հայը իսկական հպարտութիւնը զգայ հայ ազգին պատկանելուն եւ ոչ՝ հակառակը:

–  Հայը, ուր որ ալ գտնուի պիտի ներկայացնէ մէկ ամբողջութիւն, մէկ ազգ: Հայը ուր որ ալ գտնուի, պիտի հետապնդէ մէկ նպատակ եւ պիտի խօսի հայերէն, պիտի կարդայ հայերէն, պիտի երգէ հայերէն:

–  Ըլլալ նուիրեալ ու խոհեմ, խիզախ, յանդուգն, արդիականացած եւ այս կարողութիւնները օգտագործել ամէն օր, ամէն ժամ՝ խիզախօրէն եւ կորովով:

Սիրելի հայրենակիցներ, այս խորհրդաժողովը կազմակերպուած է որովհետեւ ցաւ մը կայ բոլորին սրտերուն մէջ, մտահոգութիւններ կան ազգային, որուն համար բոլորս հաւաքուածենք այստեղ: Կը հաւատամ,որ մեր միասնականութեամբ եւ խոհեմութեամբ պիտի յաղթահարենք մեր առջեւ ցցուող բոլոր դժուարութիւնները, միշտ ի միտի ունենալով եւ լաւագոյնս ըմբոշխնելով  եւ գործադրելով  ԳՈՅԱՏԵՒԵԼՈՒ ԱՐՈՒԵՍՏԸ:

ԿԻՐԱԿՈՍ  ԳՈՒՅՈՒՄՃԵԱՆ – ՔՈՒԷՅԹ

 

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here