ՄԱԿ-ի ՔՆՆԻՉՆԵՐԸ ՍԿՍԱՆ ԻՐԵՆՑ ԱՌԱՔԵԼՈՒԹԵԱՆ

0
108

Հակառակ այն իրողութեան, որ երկուշաբթի, Դամասկոսի Արեւելեան Ղութա արուարձանը ուղղուող ՄԱԿ-ի քիմիական զէնքերու մասնագէտները արձակազէններու մէկ յարձակումին թիրախ դարձած էին, անոնք աւելի ուշ կրցած են անցեալ շաբթուան յարձակումին վայրը հասնիլ՝ սկսելով փաստեր հաւաքելու աշխատանքին:
Քաղաքական գետնի վրայ, Ռուսիոյ արտաքին գործոց նախարար Սերկէյ Լաւրով դարձեալ կոչ ըրաւ Արեւմուտքին, որ Սուրիոյ վրայ յարձակելով՝ անցեալի սխալները չկրկնէ, եւ աւելցուց, թէ որոշ շրջանակներ կը փորձեն ամէն գնով «Ժընեւ 2» խորհրդաժողովը ձախողութեան մատնել եւ Սուրիոյ վարչակարգը բռնի ուժով փոխել:
Միացեալ Նահանգներու արտաքին գործոց նախարարութենէն պաշտօնատար մը յայտարարած էր, թէ արտաքին գործոց նախարար Ճոն Քերրի անցնող շաբթուան վերջաւորութեան հեռաձայնային խօսակցութիւն մը ունեցած է Սուրիոյ իր պաշտօնակից Ուալիտ Մուալլէմի հետ եւ սուրիական կառավարութենէն պահանջած է արտօնել ՄԱԿ-ի քննիչներուն քիմիական զէնքի ենթադրեալ օգտագործման վայրը այցելել:
Անցնող շաբաթավերջին, Սուրիոյ նախագահ Պաշշար Ասատի վարչակարգը պաշտօնական արտօնութիւն շնորհեց ՄԱԿ-ի քննիչներուն, որ այցելեն յարձակման վայրը: Սուրիոյ արտաքին գործոց նախարարութիւնը յայտարարեց, որ կառավարութեան եւ ՄԱԿ-ի միջեւ գոյացած է փոխադարձ հասկացողութիւն մը, որ անմիջապէս ուժի մէջ կը մտնէ եւ ըստ որուն, փրոֆ. Աքի Սիլսթրոմի ղեկավարութեամբ միջազգային հետաքննիչներուն կ՛արտօնուի քիմիական զէնքի ենթադրեալ օգտագործման դէպքը հետաքննել:
Սակայն, Սպիտակ տունը «ուշացած» որակեց այս արտօնութիւնը, մինչ ամերիկացի պաշտօնատարներ կը յայտնէին, թէ իշխանութիւնները «շատ քիչ կասկած» ունին, թէ քիմիական նիւթերը գործածուած են սուրիական բանակին կողմէ, եւ այդ պատճառով՝ կը քննեն հակադարձելու կարելիութիւնները:
Սուրիոյ կառավարութիւնը տապալելու նպատակով զինեալ պայքար մղող զինեալներ եւս կը պնդեն, թէ քիմիական նիւթերը Սուրիոյ պետական ուժերուն կողմէ օգտագործուած են, մինչ Սուրիոյ պետական ուժերը կը հերքեն այս պնդումը:
Սուրիական իշխանութիւնները նաեւ կը զգուշացնեն զինուորական որեւէ միջոցառում որդեգրելէ Սուրիոյ դէմ՝ նշելով, որ այդպիսի քայլ մը «ամբողջ Միջին Արեւելքը պիտի հրկիզէ»:
Ֆրանսայի նախագահ Ֆրանսուա Հոլանտ եւս յայտարարեց, որ «գոյութիւն ունի փաստերու շարք մը»՝ ցոյց տալով, թէ 21  Օգոստոսին տեղի ունեցած յարձակումը «քիմիական բնոյթ ունէր» եւ թէ «ամէն ինչ կը մղէ գոյացնելու այն կարծիքը, թէ ատոր պատասխանատուն» սուրիական վարչակարգն է:
Իր կարգին, Ֆրանսայի արտաքին գործոց նախարար Լորան Ֆապիւս յայտարարեց, որ քիմիական նիւթերու օգտագործումը պէտք չէ անպատասխան մնայ՝ աւելցնելով, որ յառաջիկայ օրերուն Սուրիոյ մէջ քիմիական զէնքի կիրարկման համար «արեւմտեան հակադարձութիւն մը պիտի կատարուի» ու «բոլոր ընտրանքները սեղանի վրայ են»:
«Ուաշինկթըն Փոսթ» հաղորդած էր, թէ Միացեալ Նահանգներ Միջերկրական ծովուն վրայ գտնուող իր ուժերը մօտեցուցած է Սուրիոյ ափերուն, որպէսզի անհրաժեշտութեան պարագային միջամտէ սուրիական տագնապին:
Իսրայէլեան աղբիւրներ բացայայտեցին իսրայէլեան բանակի սպայակոյտի պետ Պենի Կանցի եւ ամերիկեան բանակի սպայակոյտի պետ Մարթին Տեմսիի միջեւ հեռաձայնային հաղորդակցութեան մանրամասնութիւնները, ըստ որոնց՝ Միացեալ Նահանգներ մօտիկ ապագային կ՛ուղղուի Սուրիոյ մէջ զինուորական գործողութիւն մը կատարելու: Իսրայէլեան աղբիւրները հաւանական նկատեցին, որ ամերիկեան հարուածները ըլլան միայն ծովէն եւ օդէն, առանց Ասատի վարչակարգը տապալելու նպատակը հետապնդելու:
Իրանեան «Ֆարս» լրատու գործակալութիւնը կը հաղորդէ, որ Իրան Միացեալ Նահանգները զգուշացուցած է Սուրիոյ հարցով «կարմիր գիծ»ը շրջանցելէ՝ նշելով, որ այդ մէկը «ծանր հետեւանքներ» պիտի ունենայ:
Ռուսիոյ արտաքին գործոց նախարարութիւնը եւս Արեւմուտքը զգուշացուց Իրաքի արկածախնդրութիւնը Սուրիոյ մէջ կրկնելէն՝ յայտնելով, որ միակողմանի որեւէ միջամտութիւն Միջին Արեւելքի ապահովութեան վրայ աղիտալի ազդեցութիւն պիտի ունենայ:
Ռուսիա նաեւ սուրիական ընդդիմութեան կոչ ըրաւ՝ ՄԱԿ-ի քննիչներուն ապահով միջավայրի մը մէջ գործել արտօնելու, եւ ողջունեց քննիչներուն քիմիական զէնքի օգտագործման վայր այցելութիւնը արտօնելու մասին Դամասկոսի որոշումը:
Նաեւ, սէուտական «Ուաթան» թերթը, իր տեղեկութիւնները «լաւատեղեակ աղբիւրներ»է քաղելով՝ հաղորդած է, թէ Ղութայի դէմ արձակուած եւ քիմիական նիւթեր պարունակող հրթիռները իրանեան արտադրութիւն էին:
Միւս կողմէ, Սուրիոյ ընդդիմութեան աղբիւրները տեղեկացուցած են, թէ անցնող շաբաթավերջին մօտաւորապէս 400 թոն զինուորական զինանիւթ, Թուրքիոյ սահմաններէն անցնելով՝ յանձնուած է Սուրիոյ ընդդիմադիր ուժերուն։ Թուրքիոյ իշխանութիւնները հերքեցին այս լուրը:

 

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here