ԺԸՆԵՒԻ ՀԱՄԱՁԱՅՆՈՒԹԻՒՆԸ ՊԱՏԳԱՄ ՄԸ ՈՒՆԻ ԼԻԲԱՆԱՆՑԻՆԵՐՈՒՆ

0
121

Սուրիոյ  քիմիական   զէնքերուն վերաբերեալ  Ռուսիոյ արտաքին  գործոց նախարար Սերկէյ Լաւրովի նախաձեռնութիւնը, դիւանագիտական  յաղթանակ կը  խոստանայ   հակամարտութեան  գլխաւոր    կողմերուն:  Միացեալ Նահանգներ եւ  յատկապէս անոր նախագահը՝ Պարաք Օպամա պիտի խուսափի  Սուրիոյ  դէմ  ապաժողովրդական արկածախնդրութեան մը  պատասխանատուութենէն:  Ռուսիա՝աւելի ազդու պիտի դարձնէ   Միջին Արեւելքի մէջ իր  ներկայութիւնը: Նախագահ Պաշշար Ասատ   կրնայ փրկուիլ սուրիական բանակը    իսպառ   քայքայելու  սպառնալիքէն, իսկ  ծայրայեղական  հոսանքները  աստիճանաբար պիտի  զրկուին Արեւմուտքի ռազմական  օժանդակութիւններէն:

Միացեալ Նահանգներու նախագահը եւ արեւմտեան պետութիւններու այլ նախագահներ սկսած են համոզուիլ, թէ  Միջին Արեւելքի  այսպէս կոչուած արաբական գարնան վերիվայրումներուն մէջ,  ազդեցութեան  սահմանափակ  տեղ վերապահուած է անոնց:  Տասնամեակ մը առաջ, Ուաշինկթըն եւ արեւմտեան մայրաքաղաքներ  հիմնականը  իրենք է, որ կը  նախագծէին Միջին Արեւելքի քաղաքականութիւնը:  Այս  Իրականութեան հետ  հաշտուելով նախագահ Պարաք Օպամայի  ընտրանքը   ընդվզում  յառաջացուցած է ոմանց մօտ:  Անոնք մինչեւ երկչոտութեան  եւ երկդիմի  քայլերու մէջ կ’ամբաստանեն նախագահը:   Սակայն խորքին մէջ,  նախագահ Օպամայի    «անվճռական»  եւ « շփոթահար»   վիճակը,  Միացեալ Նահանգներու սահմանափակ   դերակատարութեան իրողութիւնը  գիտակցելու  հետեւանք է:  Իրաքի   ձախող արկածախնդրութիւնը  կը հալածէ արեւմտեան  պետութիւնները: Իրաքեան պատերազմը  ռազմապէս  ձախողութիւն մը  ըլլալու կողքին,  հեղինակազրկեց  մարդկային  այդ  արիւնալի  ողբերգութեան  հրահանգը արձակող   բոլոր  ղեկավարները: Այսօրուան արեւմտեան  ղեկավարները կը խուսափին  միեւնոյն  տհաճ  կացութեան   մէջ  գտնուելու կրկնութենէն:

Բրիտանիոյ վարչապետ  Տէյվիտ  Գամերոն կը խորհէր, թէ դիւրաւ պիտի ստանար իր կառավարութեան հաւանութիւնը: Պահպանողական  կուսակցութեան  ղեկավարը ձախողեցաւ իր իսկ կուսակիցներուն  ըննդիմացող ձայներուն պատճառով:  Գամերոնին  բացայայտօրէն    ըսուեցաւ, թէ  Բրիտանիոյ հանրային կարծիքը, պիտի  չարտօնէ    տնտեսական լուրջ   դժուարութիւններ դիմագրաւող    երկիրը  նոր պատերազմի  մէջ մխրճել Միջին Արեւելքի  մէջ:   Մասամբ  նոյն կացութեան մատնուեցան  նախագահներ Օպաման  եւ Հոլանտը:  Անցեալին, արեւմտեան պետութիւններուն համար  համեմատաբար աւելի  դիւրին էր ընդհանուր յայտարար գտնել Միջին Արեւելքի   շուրջ: Բոլորը կը  փափաքէին կայունութիւն Միջին Արեւելքի մէջ՝  մեծամասնութիւնը կախեալ էր Միջին Արեւելքի նաւթէն: Այսօր  փոխուած  են  շահադիտութեան հետաքրքրութիւնները:

Վերոյիշեալ  բոլոր հանգամանքները   աչքի առջեւ ունենալով, Ճոն Քերրի եւ  Սերկէյ  Լաւրով անկիւնադարձային  համաձայնութիւն մը  կնքեցին անցեալ  Շաբաթ  օր:  Խորհրդաժողովը  աւարտելէ  անմիջապէս  ետք,  Քերրի ուղղուեցաւ  Թել Աւիւ: Երէկ՝  Փարիզի  մէջ,  Ֆրանսայի,  Բրիտանիոյ եւ Սէուտական  Արաբիոյ  արտաքին գործոց նախարարներուն հետ հանդիման  ընթացքին, Քերրի  յստակօրէն    ներկայացուց   համաձայնութեան  տուն տուող  պատճառները:   Մէկ բան յստակ է, որ   կնքուած  համաձայնութիւնը  չի  ներառներ  միայն    քիմիական զէնքերու  թղթածրարը, այլ՝  համայն   հակամարտութիւնը:  Պատահական չէ, որ ՄԱԿ-ի ընդհանուր  քարտուղարը Պան Քի Մուն, ՄԱԿ-ի եւ Արաբական Լիկայի  պատուիրակ  Լախտար Իպրահիմի կ’աճապարեն կազմակերպելու «Ժընեւ -2» խորհրդաժողովը:

  Ժընեւի մէջ  Շաբաթ  օր  կնքուած համաձայնագիրը  կը վայելէ   միջազգային  ընտանիքին, հեղինակաւոր կառոյցներու   հաւանութիւնը:   Խոչընդոտելու  փորձեր պիտի  ըլլա՞ն…անկասկած:  Սակայն  համաձայնութիւն մը, որ կ’երաշխաւորէ դառնալ   հակամարտութեան լուծման  բանալին,  միլիոնաւոր    գաղթականներու տունդարձի  յոյսը,  վստահաբար  պիտի  չլքուի  պատահականութեան: Սոյն համաձայնութեան  առիթով,  տողատակի  կ’արժէ  յիշատակել Ուաշինկթընի եւ Թեհրանի միջեւ  ձիւնհալի  փորձերը, որոնք շատ հաւանաբար պիտի  պսակուին,  Նիւ Եորքի  մէջ կայանալիք  ՄԱԿ-ի ընդհանուր Խորհրդաժողովի  նիստերուն  ընթացքին երկու երկիրներու նախագահներուն միջեւ հանդիպումով:

Սուրիոյ հակամարտութեան  վերաբերեալ, Ժընեւի մէջ  գոյացած  Շաբաթ օրուան  համաձայնութիւնը , ուսանելի  բազմաթիւ   դասեր  կը  փոխանցէ լիբանանեան  բեմի քաղաքական  հոսանքներուն: Գաղտնիք մը  չէ,  Սուրիոյ հակամարտութեան առաջին իսկ օրէն արտաքին դերակատարներ շահագործեցին  լիբանանցիներու միջեւ  ճեղքերը,  ինչ բոյ՜թ, եթէ համայնայնքային անհանդուրժողութիւնը բանար  քաղաքացիական  նոր պատերազմի մը  դուռը ..:

 Ժամանակն է, որ  երկրին ճակատագիրը իրենց  մօտ պատանդ վերցուցած  ուժերը  գթան այս բազմաչարչար  երկրին  եւ անոր  հէգ   ժողովուրդին:  Ժամանակն է, որ  զգաստանան  անոնք,  հրաժարին այլոց գրաւներէն եւ փոխադարձ  զիջումներով ՝ ամրապնդեն համախոհութեան ու համակեցութեան կամուրջները, կազմեն ազգային համախոհութեան կառավարութիւն: Արաբական գարնան անդրադարձը ծանր հետեւանքներ ունեցաւ  լիբանանեան  տնտեսութեան վրայ: Անոր  վրայ   աւելցաւ  անհրաժեշտ բարեկարգութիւնները իրականացնելու անվճռակամութիւնը, տնտեսական  վերականգնումի  ծրագիրներուն  հանդէպ  անտարբերութիւնը:  Բոլորը կը մոռնան,  թէ  ոչինչ աւելի ծանր  հարուած կրնայ  հասցնել տնտեսութեան, քան՝ անորոշութիւնը:

Սարսռազդեցիկ պիւտճէական բացը, քայքայուած  ճարտարարուեստով եւ գործազուրկներու տուայտող բանակով,  ընկերային եւ կենցաղային  դժուարութիւններու մէջ խրած Լիբանանի նման   երկիր մը,  թոյլատրելի  չէ, որ մնայ անդէմ, անդիմագիծ, օտար պետութեանց  քմահաճութենէն կախեալ  տարածութիւն:

Շաբաթ օրուան  Ժընեւի   համաձայնութիւնը՝ Սուրիոյ   հակամարտութենէն  հեռանալու   զգաստութեան հրաւէր է   լիբանանցիներուն: Վերադառնալ ազգային արմատներուն, Պաապտայի  Յայտարարութեան եւ  կազմելու ազգային  միասնականութեան կառավարութիւն:

ԱՀԱՐՈՆ  ՇԽՐՏԸՄԵԱՆ

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here