ԿՐԹԱԿԱՆ ՄՏԱՀՈԳՈՒԹԻՒՆՆԵՐԸ ԱՒԵԼԻ ԽՈՐՈՒՆԿ ԵՆ, ՔԱՆ ԱՅՆ ՈՐ ԿԸ ՏԵՍՆԵՆՔ…

0
142

Դարձեալ  վերամուտ: Նոր  յոյսեր,  նոր  լոյսեր, կրթական նոր մտահոգութիւններ: Մեր  ազգային  կեանքի այս  երեսը  սկսած է  նախազգուշացման  ազդանշաններ արտայայտել: Հակառակ մեր  պատկան մարմիններուն, ազգայիններուն, երեւելի եւ աներեւոյթ  մեկենասներուն ու նուիրեալներուն անգնահատելի զոհողութիւններուն, նիւթական կարելիութիւններ ստեղծելու անգնահատելի  ճիգերուն,  սփիւռքահայ   դպրոցը կը  դիմագրաւէ լուրջ  դժուարութիւններ:Լոկ տնտեսական   չեն անոնք: Տեղայնական պայմաններու եւ  ժամանակի մարտահրաւէներէն   թելադրուած սփիւռքահայ  կրթական կառոյցները հետզհետէ սկսած են կորսցնել իրենց ազգային  դիմագիծն ու  առաքելութեան կողմնացոյցը:

 Հայկական կրթական  հաստատութիւններու վաղուան օրն է  խնդրոյ առարկան: Վաղուան այն օրը՝ որուն արշալոյսէն պիտի  ծնին ազգային  հասարակական  կեանքի մեր  նորօրեայ ջահակիրները: Վաղուան այն  զանգը՝ որուն առաջին  հնչիւնէն  հրապարակ   պիտի ելլեն հայ   գիրի ու մտքի նուիրեալները, մեր մտաւորականներն ու մշակները:  Ներելի պիտի  չըլլայ  տեղատուութիւնը, սակայն նոյնքան  եւ անհրաժեշտ է  իրապաշտ, առարկայական  մօտեցումով  քննարկել  ստեղծուող  կացութենէն դուրս գալու  միջոցները:Չմոռնանք, որ մեր  կրթական հաստատութիւնները եղած են  ու պիտի  մնան հայ  անհատի կազմաւորման անքակտելի կեդրոններ:  Մեր կրթական   օճախներու մէջ  պիտի  պատրաստենք վաղուան  մարդը:  Այն  մարդուժը, որուն  բացակայութենէն   կը տառապինք  քիչ մը ամէն տեղ, բայց Պիղատոսի խորամանկութեամբ  կը խուսափինք  պատասխանատուութեան  մեր  բաժինէն:

Սովորական  օճախ մը չէ   հայ դպրոցը: Յատկապէս  Սփիւռքի այսօրուան  պայմաններուն տակ, անիկա այն  դարբնոցն է,  որուն միջոցաւ  մեր ապագայ սերունդին կը փոխանցուի  հայապահպանումի   ջահն ու ոգին,  մեր հոգեմտաւոր ժառանգութիւնը, մեր  պահանջատիրութեան սրբազան պատգամը:  Որքան ալ  գիտակցինք   հայ  դպրոցի եզակի դերակատարութեան, արժեւորենք անոր  խորհուրդն ու  առանձնայատկութիւնները, այսուհանդերձ,  մեր կրթական  կեանքի բազկերակը  ցոյց կու տայ  թուլութեան նշաններ:  Եթէ ժամանակին  անջատաբար կամ  լռելեայն   կը  դիմագրաւէինք  զանոնք, այսօր՝  կարելի  պիտի  չըլլայ  անջատ՝  հարթութիւններու  վրայ  դիտել  ու  դարմաններ գտել  այդ բոլորին: Մասնակի եւ  իւրովի  լուծումներ գտնելու փորձերը  դատապարտուած են  ձախողութեան: Հաւաքական  հաւատքով՝   եռանդ  եւ  հոգածութիւն  անհրաժեշտ է  ցուցաբերել   հայ դպրոցին, որպէսզի  դարման  գտնէ  իր  առջեւ ցցուող մարտահրաւէրներուն, որպէսզի աւելի  արդիւնաւէտ  եւ բեղմնաւոր  դառնայ  անոր առաքելութեան ճանապարհը:

Հայ դպրոցին մտահոգութիւնները  բազմաթիւ են  եւ բազմաբնոյթ:  Լաւ է զբաղիլ մեր կրթական կեանքին  ներքին ու արտաքին  տագնապներով: Լաւ է հայ  ծնողքին  թելադրել, որ  զաւակները  պէտք է վստահի  հայ դպրոցին: Լաւ է  խօսիլ՝ հայ դպրոցը  կրթական բաղձալի մակարդակի հասցնելու,   մեր վարժարանները հեղինակաւոր  կրթական  մշակներով   օժտելու մասին: Անհրաժեշտ է խօսիլ հայ դպրոցին ու  ուսուցիչին համար նիւթական ու բարոյական ապահովութիւններ ստեղծելու մասին: Ո՞վ պիտի   չուզէր արդիական եւ  գոհացուցիչ  վիճակի հասցնել մեր կրթական  օճախները:  Ո՞վ  պիտի չուզէր արդիականացնել  հայ վարժարաններու կրթական ծրագիրն ու կանոնագիրը:  Ո՞վ պիտի  չուզէր  վերատեսութեան ենթարկել  դասաւանդութեան գիրքերուն մակարդակը կամ  վերանայիլ՝ կրթական ծրագրին  բովանդակութեան:  Ո՞վ պիտի  չուզէր  նիւթական  բարեկեցութիւն ապահովել մեր վարժարաններուն, որպէսզի  իրականութիւն դառնան  բարեկարգչական առաջադրութիւնները՝ պիւտճէական  բացի տաղտուկէն ազատ մնան կրթական մարմինները: Ո՞վ պիտի  չուզէր բարձրորակ, մասնագիտութեան ատակ    ուսուցչական  կազմով  օժտել հայ վարժարանները: Ո՞վ պիտի  չուզէր, որ  ծնողք  դառնան աւելի  նախանձախնդիր  հայեցի  դաստիարակութեան նկատմամբ ու չխնայեն հայ դպրոցին անհրաժեշտ տեսնուած  նիւթական ու  բարոյական պարտաւորութիւնները: Ո՞վ պիտի  չուզէր,  որ մեր  միութիւններն ու հասարակական կազմակերպութիւնները իրենց  մասնակցութիւնը  բերեն  կրթական առօրեայի  կարիքներուն:

Նորութիւն չեն  բերեր այս հարցադրումները: Նոյնսիկ   կրնան զարմանք պատճառել ընթերցողին մօտ:  Այստեղ անհրաժեշտ է  արձանագրել, որ չենք կրնար  ուրանալ այն  անգնահատելի  աշխատանքը, զորս կը կատարեն մեր վարժարաններու հոգաբարձուները, անհատներ, միութիւններ որոնք գիշեր ու ցերեկ սիրայօժար   կը ծառայեն լուսաւոր այս  ճանապարհին:  Չենք  կրնար  անտեսել այն անհատներն ու  կառոյցները, որոնք  սիրայօժարօրէն իրենց մասնակցութիւնը կը բերեն  դպրոցաշինութեան աշխատանքին, որոնք  չքաւոր եւ կարօտեալ աշակերտ որդեգրելով՝  ոչ միայն  փողոցի ապականութենէն  հոգի մը կը փրկեն,այլ նաեւ շատ որոշ կերպով  օգտական կը դառնան մեր կրթական  օճախներուն:

Մատնանշումներ  չկա՞ն արդեօք, բնականաբար կան  եւ քիչ մը  շատ..: Մատնանշումը  բնականաբար այն ծնողներուն մասին  չէ, որոնք  սիրայօժար  կերպով կը կատարեն իրենց պարտականութիւնը,  առանց պայմանի ու սակարկութեան: Մատնանշումը   ուղղուած է բոլոր անոնց, որոնք  մեր կրթական հաստատութիւններուն կը մօտենան այնպէս,  ինչպէս  կարգ մը մարդիկ խանութներու  կը մօտենան: Հայկական  վարժարաններու, Հայ Դպրոցին առաքելութեան հաւատացող ծնողքը պէտք է վճարէ   վարժարանի սակին համաձայն եւ  բարի  ըլլայ իր «խնայողութիւնը» գործադրել  այլ հաշիւներ կարգաւորելու  ընթացքին: Մինչեւ եր՞բ  սակարկութեան  ճղճիմ ոգիով   պիտի մօտենանք  հայկական կրթական  օճախներուն: Հայ դպրոցին  չենք կրնար  մօտենալ  սակարկութեամբ: Ժողովրդական  առածը կ’ըսէ՝  ալիւրին  թափուած  իւղը  պարապի չ’երթար…: Ահաւասիկ մատնանշում մը, բայց նոյնիսկ այս մէկը   տակաւին շատ   համեստ եւ  «հանդուրժելի» է,  բաղդատած այն  մարտահրաւէրներուն հետ, զորս կը դիմագրաւէ  այսօրուան  լիբանանահայ  դպրոցը:

Լիբանանահայ   կրթական հաստատութիւնները կը գտնուին մեր  ազգային  դիմագիծը պահպանելու մարտահրաւէրի   դէմ յանդիման: Խաթարումի խաբուսիկ  երեւոյթներ  մտահոգիչ  բնոյթ կը ստանան,  թաւալգլոր  ձիւնագնդակի մը  նման:  Հաւաքական եւ սթափ  կեցուածքի մը պարագային միայն, պիտի  յաջողինք անխափան շարունակել Մեսրոպներէն ու Սահակներէն  ժառանգ ստացած  հայ անհատը  կերտելու  մեր  պարտականութիւնը: 

ԱՀԱՐՈՆ ՇԽՐՏԸՄԵԱՆ

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here