ԹՈՒՐՔԻՈՅ ՔԻՒՐՏԵՐԸ ԵՐԵՔ ՀԻՄՆԱԿԱՆ ՊԱՀԱՆՋ ԿԸ ՆԵՐԿԱՅԱՑՆԵՆ

0
102

Թրքական մամուլը վերջին քանի մը օրերուն հարուստ է քրտական հարցի ու քրտերէն լեզուի դասաւանդութեան ու գործածութեան առնչակից լուրերով։ Մինչ քրտերէնի դասաւանդութեան իրաւունքի հարցը շատ ծանր կը կշռէ թրքական որոշ շրջանակներու մէջ, դժուար չէ ենթադրել, որ մայրենի լեզուի դասընթացքի իրաւունքը երկրորդական կը մնայ քիւրտերուն մօտ, որոնց համար առաջնահերթ է քրտական ինքնութեան ճանաչումն ու ժողովրդավարական ինքնավարութեան իրաւունքի հաստատումը։ Կարելի է մտածել, որ քրտական կողմը այս հեռապատկերով է, որ կառավարութեան հետ համաձայնեցաւ Քիւրտիստանի Աշխատաւորական  Կուսակցութեան ուժերը Թուրքիայէն հեռացնելու շուրջ:
Այս մթնոլորտին մէջ, կուսակցութեան միւս թեւը՝ Քիւրտիստանի Ժողովրդային Խորհուրդը, հրապարակեց 12 էջնոց հաղորդագրութիւն մը՝ քրտական հարցի լուծման համար մէջտեղ դնելով երեք հիմնական պահանջներ. անոնք են՝
– Սահմանադրական ապահովութիւն՝ քրտական ինքնութեան եւ քրտական մշակոյթի ճանաչման համար.
– Ճանաչում ժողովրդավարական ինքնավարութեան.
– Ճանաչում մայրենի լեզուով դասաւանդութեան իրաւունքին:
Դժուար չէ ենթադրել, որ այս երեք պայմաններէն ամէնէն դժուար ընդունելին երկրորդն է։ Բայց հրատարակուած հաղորդագրութիւնը կ՛ըսէ, որ քրտական հարցին մէջ ամէն խօսակցութիւն ու շփում անօգուտ է, այնքան ատեն, որ նախ չեն ընդունուիր վերոյիշեալ երեք պայմանները։
Հաղորդագրութեան մէջ կը կատարուի նաեւ պատմականը այն երկար գործընթացին, որ ապրուեցաւ Քիւրտիստանի Աշխատաւորական Կուսակցութեան հիմնադրութենէն ի վեր։ Հաղորդագրութիւնը կը նշէ դպրոցներու մէջ աշակերտներուն պարտադրուած երդումի հարցը, եւ թէ այս երդումը այլեւս որեւէ օրինաւորութիւն չունի ու ցեղապաշտ արարք մըն է։ Սակայն, հաղորդագրութիւնը կը պնդէ, որ Ժողովրդավարացման ծրարը այս երդումը ջնջած է, որպէսզի յետաձգուին միւս աւելի կենսական պահանջները։
Հաղորդագրութիւնը վերջաւորութեան կը նշէ, որ քրտական հարցը ո՛չ միայն Միջին Արեւելքի, այլեւ ամբողջ աշխարհին համար կարեւոր խնդիր է, եւ կոչ կ՛ընէ միջազգային մարմիններուն, որ զօրակցին քիւրտերուն։

 

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here