Միանմարի Վերջին Հայերը

0
145

Միանմարի (նաեւ՝ Պիրմա) ամենահին եկեղեցիներէն մէկը կը պայքարի իր գոյութեան համար։ Եկեղեցւոյ հօտը հազուադէպօրէն կը հասնի երկնիշ թիւի։ Սակայն արտաքին ներդրումներու եւ զբօսաշրջութեան վերաբերեալ երկրի բաց քաղաքականութիւնը յոյսեր կը ներշնչէ։ Այս մասին կը տեղեկացնէ «Պի.Պի.Սի.» հեղինակաւոր գործակալութիւնը։
Եանկունի հայկական եկեղեցւոյ հոգեւորական Ճոն Ֆելիքս, ինչպէս նաեւ իր համայնքը, հայերէն չեն խօսիր։ «150ամեայ եկեղեցին հրաշալի վայրի մը մէջ կը գտնուի՝ Եանկունի կեդրոնական փողոցի անկիւնը։ Այդ գեղեցիկ շինութիւնը հանգիստի վայր է աղմկոտ քաղաքի մէջ։ Ս. Յովհաննէս Մկրտիչ կը կոչուի հայկական եկեղեցին, որ այն ամէն ինչն է, որ մնացած է քաղաքի հիմնական առեւտրական համայնքներէն մէկէն», կը յայտնէ «Պի.Պի.Սի.»։
Մեկնելով եկեղեցական տոմարներէն, ատենօք Միանմարի մէջ քանի մը հարիւր ընտանիքներ կ՛ապրէին, սակայն վերջին «լիարժէք» հայը մահացաւ անցեալ տարի։ «Ամբողջ երկրին մէջ կան ընդամէնը 10 կամ 20 ընտանիքներ, որոնք մասամբ հայ են։ Եւ անոնց չնչին մասն է, որ եկեղեցի կը յաճախէ», կը պատմէ Ճոն Ֆելիքս։
17րդ դարասկզբին մեծ թիւով հայեր փախած են Օսմանեան կայսրութենէն եւ բնակութիւն հաստատած են Սպահանի մէջ։ Աւելի ուշ անոնցմէ շատեր մեկնած են Սպահանէն, ձեւաւորելու համար առեւտրական ցանց մը, որ կ՛երկարէր Ամսթերտամէն մինչեւ Մանիլա։ Բրիտանական Հնդկաստանի մէջ անոնց ազդեցութիւնը գագաթնակէտին հասաւ 19րդ դարավերջին, երբ, ըստ մարդահամարի՝ մօտաւորապէս 1300 հայեր կ՛ապրէին գլխաւորաբար Կալկաթայի, Տաքքայի ու Եանկունի մէջ։
Հայեր մօտիկ յարաբերութիւններ ունէին Պիրմայի թագաւորական պալատին հետ, եւ այդ յարաբերութիւններուն շնորհիւ անոնց յատուկ արտօնեալ կարգավիճակ շնորհուեցաւ Եանկունի առեւտրական շրջանակներէն ներս։ Կ՛ըսեն, որ այն հողատարածքը, ուր կառուցուած է եկեղեցին, հայերուն նուիրուած է Պիրմայի թագաւորին կողմէ։ Սակայն անցեալ հարիւրամեակին ընթացքին աստիճանաբար այդ շրջաններու հայերը, անհանգստանալով քաղաքական ու տնտեսական անկայունութենէն, իրենց համար նոր տուն մը գտան. Աւստրալիան դարձաւ անոնց սիրելի վայրերէն մէկը։

 

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here