ՅԱՆՁԱՆՌՈՒԹԵԱՆ ՄԻՇՏ ՊԱՏՐԱՍՏ ՊԱՇՏՊԱՆԵԼՈՒ ՀԱՅՐԵՆԻՔԻ ԱՆԿԱԽՈՒԹԻՒՆԸ

0
180

Համայն հայութիւնը կը նշէ Երիտասարդ Հայաստանի անկախութեան  23-րդ տարեդարձը: Անկախութեան առիթով, յուզական  յօդուածի մը կամ՝ խմբագրականի մը  փոխարէն,առարկայական մօտեցումով պիտի  փորձեմ  ներկայացնել հայրենի առօրեան, իր  ընկերային, տնտեսական  երեսներով:  Փորձենք ընթերցողին ազնիւ նկատողութեան  յանձնել  աշխարհաքաղաքական այն բոլոր մարտահրաւէրները, որոնց  առջեւ կը գտնուի  մեր հայրենիքը այսօր:

Իսկական անկախութիւնը քաղաքական կամքի  եւ վճռակամութեան արտայայտութիւն է: Ան խարսխուած  պիտի ըլլայ  մեր ժողովուրդին ամբողջական միասնակութեան,համազգային   համախոհութեան եւ  միահամուռ կեցուածքին վրայ, հեռու՝  ներքին անտեղի ու արհեստական  հակասութիւններու  քաշքշուքներէն:Պետականութիւն վայելող  աշխարհի տարբեր ժողովուրդներու  նման,  մեզմէ կ’ակնկալուի  համազգային պատկերացում եւ կեցուած՝  հայրենիքի ապագային, անոր պետականութեան առաջնահերթութիւններուն, սփիւռք-հայրենիք յարաբերութիւններուն, Հայոց Ցեղասպանութեան  ճանաչման եւ հատուցման, արտագաղթի,ինչպէս նաեւ   Հայաստանի   ընկերային,  տնտեսական, քաղաքական  կեանքին մէջ երեւելի ու աներեւոյթ բացթողումներուն առջեւ: Ժողովրդավար,  իրաւական  եւ օրէնքի  պետութեան կառուցումը  պիտի  դառնայ   մեր բոլորին  նպատակակէտը: Պետականութիւն կառուցելու ընտրանքը  ուղեցոյց  եւ համոզում  պիտի  ծառայէ  մեր   ժողովուրդին եւ ոչ միայն՝  խօսք: Հայը, ինչպէս  ոեւէ  քաղաքակիրթ  ժողովուրդ,ամենուրէք   պիտի ունենայ  միեւնոյն հայեցակարգը:

Առարկայականութիւնը պիտի չկուրացնէ մեզ, նոյնպէս ալ՝  յուզականութիւնը: Քննադատութիւններու մէջ   ըլլանք դիպուկ եւ  մեկին: Չքննադատենք՝   քննադատելու  սիրոյն: Ճիշդ գնահատենք,ապա վերլուծենք այն պայմանները,որուն մէջ կը գտնուին  հայրենիքը    ղեկավարելու կոչուած պաշտօնակատարները: Փորձենք  մենք զմեզ  դնել  անոնց  իւրաքանչիւրին  դիրքին մէջ՝ արդեօք   ին՞չ  պիտի կատարէինք մենք՝ անոնց փոխարէն, միեւնոյն պայմաններու տակ: Ճիշդ գնահատենք հայրենիքին  կարելիութիւնները: Անոր ցանկութիւնները կրնան  ասպնջական  ըլլալ, կարելիութիւնները՝ սահմանափակ: Եդեմի   պարտեզներու հետ չշփոթենք  հայրենի իրականութիւնը  եւ յուսախաբութեան  չմատնենք մեզի հետեւորդ զանգուածները: Իրապաշտ ըլլանք   մեր ակնկալութիւններուն մէջ,  սակայն  փոխարէնը գործօն   դերակատարութիւն եւ խօսք պահանջենք հայրենակերտումի   աշխատանքներուն մէջ:

Դիւրին չընթացան անկախութեան 23  տարիները: Խորհրդային   հասարակարգէն դուրս եկած  նորանկախ պետութիւնը  զրկուած էր  տուեալ  համակարգի  տնտեսական   օղակներէն:  Ատրպէյճան անմշիջապէս փակեց դէպի Հայաստան  հոսող կազամուղը, ինչպէս նաեւ  երկաթուղագիծը: Տնտեսական  շրջափակումին կանխեց  ուժանիւթային շրջափակումը: Թուրքիոյ եւ Ատրպէյճանի կողմէ  շրջափակուած  Հայաստանը   կեցաւ տնտեսական  քայքայումի  դէմ յանդիման:  Այս մտահոգիչ կացութեան առջեւ առաջնահերթ նշանակութիւն ունեցաւ մեր պետականութեան անվտանգութիւնը երաշխաւորող  ազգային  բանակին կազմութիւնը: Բանակը  դարձաւ անկախութեան պաշտպանութեան  վահանակիրը: Անկախութեան ուղին  բռնած Հայաստանի նորաստեղծ հանրապետութիւնը սկսաւ պետականութիւն  կառուցելու գործընթացին:  Անոր առաջին քայլը դարձաւ  օրէնսդիր,  գործադիր եւ  իրաւական բուրգերուն   միջեւ իշխանութիւնները  անջատելու  աշխատանքը:

Անկախացումէն ետք Հայաստանի տնտեսական  կեանքը ապրեցաւ վայրէջք: ԽՍՀՄ  փլուզումը, Մեծ Երկրաշարժը եւ  Հայաստանի շրջափակումը: Պետական ունեցուածքի անկազմակերպ եւ անիրապաշտ սակերով վաճառքը,  արդիւնաբերութեան սեփականաշնորհումը,  պետութեան կողմէ սեփականաշնորհուած հաստատութիւններու նկատմամբ  անտարբերութիւնը  քայքայեցին երկրին  արդիւնաբերութիւնը, աճեցաւ գործազրկութիւնը: Ասոր կողքին պետական ունեցուածքը  կեդրոնացաւ   խումբ մը մարդոց ձեռքը : Նուազ  ժխտական  հետեւանք չունեցաւ հողը սեփականաշնորհելու  որոշումը, որ նոյնպէս դարձաւ  խումբ մը մարդոց  մենաշնորհը: Պետութիւնը կարեւոր  քայլի  դիմեց  շրջանառութեան մէջ դնելով ազգային դրամանիշը, սակայն  մինչ այդ  տնտեսական երաշխիքներու բացակայութեան, սպառողական իրերու անհամատեղելի աճը, աւելի ծանրացուց  ժողովուրդին  ընկերային-տնտեսական իրավիճակը եւ պատճառ դարձաւ որ աւելի քան մէկ միլիոն   քաղաքացիներ  գաղթեն  հայրենիքէն: Այս  ժամանակաշրջանը  ծանր հետք  լքեց  մեր  հայրենի ժողովուրդին հոգեբանութեան մէջ:

Հայաստան այսօր կեցած է քաղաքացիական հասարակութիւն, իրաւական պետութիւն կառուցելու   ճանապարհին վրայ: Պէտք է  հաստատել, որ  վերջին տարիներուն կը  նկատուի տնտեսական  որոշակի վերելք: Արտաքին  քաղաքականութեան մէջ, մեր իշխանութիւններուն  հիմնական  հարցը Լեռնային Ղարաբաղի  հակամարտութեան  լուծումն է: Լուծում, որ կ’երաշխաւորէ  Ղարաբաղի  ժողովուրդին  ինքնորոշման  իրաւունքը եւ  կ’ենթադրէ  բարելաւել Հայաստանի տնտեսական  վիճակը:  Հայաստանի իշխանութիւնները  ռազմա-քաղաքական  հաւասարակշռութիւն կը ձգտին պահպանել՝  արեւմտեան եւ  արեւելեան   երկիրներու  տնտեսական եւ  քաղաքական շահերուն միջեւ:  Հայաստան, միաժամանակ  կը փորձէ   մասնակից դառնալ տարածաշրջանային   հաղորդակցութեան եւ փոխադրութեան   ճանապարհներուն, երկիրը  կարելի եղած չափով դուրս բերելու  տնտեսական մեկուսացումէն:

Հայաստանի արտաքին քաղաքականութեան գլխաւոր ուղղութիւններէն մէկը Անկախ Պետութիւններու Հասարակարգի մէջ յարաբերութիւններու խորացումն է,  որովհետեւ վերջինս կը ներկայացնէ ռազմա-քաղաքական  եւ անվտանգութեան ապահովման երաշխիքներ: Առաջնահերթ  նշանակութիւն ունի  Ռուսիոյ  հետ  յարաբերութիւններու խորացումը:  Բարեկամական  յարաբերութիւններ հաստատուած են նաեւ Իրանի հետ:  Երկու   երկիրներուն միջեւ ստորագրուած են  տնտեսական, մշակութային եւ  հաղորդակցութեան բազմաթիւ    համաձայնագիրներ:  Միւս կողմէ, Հայաստան առ այսօր  բազմաթիւ  ջանքեր  գործադրած է  Թուրքիոյ  հետ   բարի դրացիական յարաբերութիւններ  հաստատելու ուղղութեամբ,սակայն  Թուրքիա  անընդունելի  պայմաններ կը ներկայացնէ, հրաժարելու՝ Հայոց Ցեղասպանութեան եւ  պահանջատիրութեան  յիշատակութենէն,առանց  մոռնալու՝ Ատրպէյճանի  գերակայութիւնը  Ղարաբաղի նկատմամբ: Հայոց Ցեղասպանութեան   միջազգային ճանաչումը եւ դատապարտումը  կը մնայ Հայաստանի արտաքին քաղաքականութեան  կարեւոր առաջադրանքներէն  մէկը:

Հայաստանի անկախութեան հռչակումը շրջադարձային քայլափոխ  է մեր ժողովուրդին համար: Անկախութեան   23-րդ  տարեդարձը՝ հզօր, ժողովրդավար հայրենիք կերտելու, անոր սահմանները պաշտպանող  մեր քաջարի  բանակին  հաւատարմութեան  ուխտի  վերանորոգութեան օրն է:  Խոկումի պահ, ոչ միայն գնահատելու անկախութեան արժէքը,այլ յանձնառութեան  պատրաստ, պահպանելու՝  պատմութենէն   մեզի  ժառանգ մնացած ափ մը  հողը:

ԱՀԱՐՈՆ ՇԽՐՏԸՄԵԱՆ

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here