«ԱՌԱՋԻՆ ԼՐԱՏՈՒԱԿԱՆ»Ի ՀԱՐՑԱԶՐՈՅՑԸ ԱՄԵՐԻԿԱՅԻ ՀԱՅ ԴԱՏԻ ՅԱՆՁՆԱԽՄԲԻ ԱՆԴԱՄ ՔԵՆ ԽԱՉԻԿԵԱՆԻ ՀԵ

0
221

Ամերիկայի Հայ Դատի յանձնախումբը չի սատարելու ԱՄՆ նախագահի թեկնածուներից որեւէ մէկին Նոյեմբերի 8ին կայանալիք ընտրութիւններում, քանի որ ո՛չ Քլինթոնը, ո՛չ էլ Թրամփը յստակ յայտարարութիւն չեն արել Հայոց Ցեղասպանութիւնը ճանաչելու մասին: Այսպիսի մեկնաբանութիւն տուեց Ամերիկայի Հայ Դատի յանձնախմբի վարչութեան անդամ Քեն Խաչիկեանը «Առաջին Լրատուական»ի հետ զրոյցում՝ անդրադառնալով նախագահական ընտրութիւններում ամերիկահայ համայնքի եւ հայկական կազմակերպութիւնների դիրքորոշմանը վերաբերող հարցին:

Հայ համայնքը, Քեն Խաչիկեանի խօսքով, հիասթափուած է, քանի որ ԱՄՆ նախագահները նախընտրական շրջանում մշտապէս խոստանում են ճանաչել Հայոց Ցեղասպանութիւնը, բայց դառնալով նախագահ՝ չեն արտաբերում «ցեղասպանութիւն» բառը:

«Այդուհանդերձ, դա չի նշանակում, որ մենք կը դադարեցնենք ջանքեր գործադրել. ով էլ ընտրուի՝ կը շարունակենք աշխատել նրա հետ եւ բարձրացնել մեր հարցերը», աւելացրեց մեր զրուցակիցը:

 

 ՀԱՐՑ.- Պարոն Խաչիկեան, Ամերիկայի հայկական կազմակերպութիւններն առանձնակի ակտիւութիւն չեն ցուցաբերում այս տարուայ նախագահական ընտրարշաւին: Ո՞րն է հայկական կազմակերպութիւնների եւ հայ համայնքի դիրքորոշումը Միացեալ Նահանգների նախագահի թեկնածուների վերաբերեալ, ո՞ւմ են հայերը սատարում:

 ՔԵՆ ԽԱՉԻԿԵԱՆ.- Հայ Դատի յանձնախումբը որեւէ թեկնածուի չի սատարելու: Երկու թեկնածուներն էլ տարբեր ձեւերով դիրքորոշումներ են արտայայտել Հայոց Ցեղասպանութեան ճանաչմանը աջակցելու մասին, սակայն նրանցից ոչ ոք չունի այնպիսի անցեալ կամ յստակ յայտարարութիւն, որը մեզ կը համոզի, թէ իրենք լուրջ աջակցութիւն կը ցուցաբերեն Հայոց Ցեղասպանութեան ճանաչմանը: Ուստի մենք զգուշաւոր ենք թեկնածուներին աջակցելու հարցում եւ կ՛աշխատենք նրա հետ, ով կ՛ընտրուի՝ մեր խնդիրներն առաջ տանելու համար, բայց այս հարցում չենք աջակցելու որեւէ մէկին:

Մենք աջակցել ենք շատ թեկնածուների Կոնգրեսի մրցավազքի՝ Սենատի եւ Ներկայացուցիչների պալատի ընտրութիւնների ժամանակ, ներկայացրել ենք մեր ընկերներին տարբեր նահանգներից՝ Կալիֆոռնիայից մինչեւ Մասաչուսեթս, Ֆլորիդա, Տեխաս, Իլինոյ: Նրանք մեզ աջակցելու երկար պատմութիւն ունեն, բայց ո՛չ պետքարտուղար Քլինթոնը, ո՛չ էլ պարոն Թրամփը չեն արել որեւէ կոնկրետ յայտարարութիւն կամ գործողութիւն, որը կը ստիպի մեզ աջակցել նրանց:

 

 ՀԱՐՑ.- Այսպիսով, կարող ենք ասել, որ հայկական կազմակերպութիւնները հիասթափուա՞ծ են ԱՄՆ նախագահներից՝ «ցեղասպանութիւն» բառը չարտասանելու համար:

 ՔԵՆ ԽԱՉԻԿԵԱՆ.- Այո, մենք հիասթափուած ենք: Այդուհանդերձ, դա չի նշանակում, որ մենք կը դադարեցնենք ջանքեր գործադրել. ով էլ ընտրուի՝ կը շարունակենք աշխատել նրա հետ եւ բարձրացնել մեր հարցերը, բայց մինչ այս պահը մենք հիասթափուած ենք:

 

 ՀԱՐՑ.- Իսկ ինչո՞ւ են հայկական կազմակերպութիւնները որեւէ թեկնածուին աջացկելու հարցը կապում միայն Հայոց Ցեղասպանութեան խնդրի հետ, ինչո՞ւ դա չեն պայմանաւորում հայկական այլ խնդիրներով կամ Հայաստանի այլ առաջնահերթութիւններով՝ ղարաբաղեան հարցով, Հայաստանի ժողովրդավարական եւ տնտեսական զարգացմամբ եւ այլն:

ՔԵՆ ԽԱՉԻԿԵԱՆ.- Պիտի ասեմ, որ մենք դա անում ենք՝ բարձրացնելով այն հարցերը, որոնք նշեցիք, Ղարաբաղի ինքնորոշումը, Հայաստանի տնտեսութեան զարգացումը: Մասնաւորապէս, մենք հանդէս ենք գալիս Հայաստանի հետ առեւտրի աճի, Միացեալ Նահանգների եւ Հայաստանի միջեւ կրկնակի հարկումը բացառելու համաձայնագրի ստորագրման օգտին, մենք միշտ ելոյթ ենք ունենում Լեռնային Ղարաբաղի անունից, նաեւ օգնում ենք հայ համայնքներին աշխարհի տարբեր հատուածներում, օրինակ՝ Մերձաւոր Արեւելքում, մասնաւորապէս Սիրիայում, որտեղ հայերը օգնութեան կարիք ունեն: Այնպէս որ, երբ մենք դիմում ենք թեկնածուներին, նրանց ենք ներկայացնում խնդիրների մի ամբողջ ցանկ, եւ դժբախտաբար, այս թեկնածուներից որեւէ մէկը չի արձագանգել այդ խնդիրներից որեւէ մէկին:

 

 ՀԱՐՑ.- Ձեր տպաւորութեամբ՝ ո՞ւմ են ամերիկահայերն աւելի շատ համակրում, Հիլարի Քլինթոնի՞ն, թէ Դոնալդ Թրամփին, կամ ո՞վ է աւելի լաւ հայ համայնքի եւ Հայաստանի համար:

 ՔԵՆ ԽԱՉԻԿԵԱՆ.- Կարծում եմ՝ ամերիկահայ համայնքը բաւական պառակտուած է: Հիասփաթափութիւնը շատ է, օրինակ, նրանից, թէ ինչպէս պետքարտուղար Հիլարի Քլինթոնը իր պաշտօնավարման ժամանակ պատշաճ կերպով չճանաչեց Հայոց Ցեղասպանութիւնը, Հայաստանը խցկեց Թուրքիայի հետ այդ արձանագրութիւնների մէջ, ընդհանրապէս նա իր դիտարկումներում եւ մեկնաբանութիւններում լղոզում էր եւ յստակ դիրքորոշում չէր յայտնում Ցեղասպանութեան վերաբերեալ: Նա կարող է ասել, թէ ճանաչել է Հայոց Ցեղասպանութիւնը, բայց նա չի արել այդ յայտարարութիւնը քաղաքական, պաշտօնական ձեւով:

Պարոն Թրամփը որեւէ նշանաւոր յայտարարութիւն չի արել մեր խնդիրների մասին: Կարծում եմ՝ մեր համայնքը կը մասնակցի ընտրութիւններին, շատերը հաւանաբար կ՛ընտրեն այն թեկնծածուին, որի կուսակցութեանը նրանք անդամակցում են՝ Դեմոկրատական կամ Հանրապետական կուսակցութեանը:

Ուստի չեմ կարծում, թէ շատ խիստ կողմնորոշում կայ՝ մէկը կամ միւսը: Ոչ: Մեր համայնքն առաջուայ պէս ակնկալում է իւրաքանչիւր թեկնածուից ուժեղ յայտարարութիւններ աջակցութեան մասին:

 

 ՀԱՐՑ.- Որոշ հայ փորձագէտներ կարծում են, որ Քլինթոնը, ի տարբերութիւն Թրամփի, աւելի լաւ գիտի Հայաստանը, եղել է Հայաստանում, շփումներ է ունեցել Հայաստանի ղեկավարութեան հետ, իսկ Թրամփը բիզնես կապեր ունի Ադրբեջանի նախագահի հետ, եւ այս իմաստով՝ Քլինթոնը աւելի յարմար թեկնածու է:

 ՔԵՆ ԽԱՉԻԿԵԱՆ.- Չեմ կարծում, թէ կարելի է եզրակացութիւն անել այդ ձեւով: Ինչպէս նշեցի՝ Թրամփը յստակ յայտարարութիւն չի արել: Ես համաձայն եմ, որ Քլինթոնը աւելի լաւ է ծանօթ Հայաստանին: Միեւնոյն ժամանակ, երբ նա այցելեց Հայոց Ցեղասպանութեան յուշահամալիր, նա բնորոշեց դա որպէս անձնական, ոչ թէ պաշտօնական այցելութիւն: Նա յայտարարել է, որ Ցեղասպանութեան հարցը պէտք է թողնել պատմաբաններին: Սա շատ վիրաւորական էր մեր համայնքի համար: Եւ նա (Քլինթոնը) պատմականօրէն աջակցել է Թուրքիայի հետ սերտ յարաբերութիւնների զարգացմանը եւ գերադասել է Թուրքիայի հետ Միացեալ Նահանգների հետ յարաբերութիւնները Հայաստանի հետ յարաբերութիւններին: Ուստի, չնայած որ նա շատ լաւ է ծանօթ Հայաստանին, այնուամենայնիւ, նրա անցած ճանապարհը, նրա գործողութիւններն ու յայտարարութիւնները վստահութիւն չեն ներշնչում մեզ, որպէսզի աջակցենք նրան:

 

 ՀԱՐՑ.- Տարածուած կարծիք կայ, թէ Դեմոկրատական կուսակցութիւնն աւանդաբար աւելի լաւ յարաբերութիւններ է ունեցել Միացեալ Նահանգների էթնիկ եւ այլ փոքրամասնութիւնների, այդ թւում հայ համայնքի հետ եւ աւելի նախընտրելի է նրանց համար: Ճի՞շդ է արդեօք այդ կարծիքը:

 ՔԵՆ ԽԱՉԻԿԵԱՆ.- Ես չէի ասի, թէ այդ կարծիքը պարտադիր ճիշդ է: Մենք շատ ընկերներ ունենք, ովքեր դեմոկրատներ են, եւ շատ ընկերներ ունենք, ովքեր հանրապետական են: Մեր բարեկամութիւնը շատ յաճախ կախուած է այն հանգամանքից, թէ որտեղ են մեր համայնքներն ապրում: Հայերն աւելի շատ ապրում են մեծ քաղաքներում, ինչպիսիք են Նիւ Եորքը, Լոս Անջելեսը, Բոսթոնը, եւ այդ մեծ քաղաքներում աւելի մեծ ազդեցութիւն ունեն դեմոկրատները, հետեւաբար մենք շատ դեմոկրատ ընկերներ ունենք այդ քաղաքներում: Բայց մենք ունենք նաեւ շատ հանրապետական ընկերներ: Ուստի կարծում եմ՝ երկու կուսակցութիւններն էլ բարեկամական են եւ աջակցում են մեզ: Շատ ժամանակ մենք աւելի շատ ընկերներ ենք ունենում դեմոկրատների շրջանում, բայց մենք այդ չափանիշով չենք առաջնորդւում. աշխատում ենք բոլորի հետ՝ մեր խնդիրները լուծելու համար, անկախ նրանից՝ դեմոկրատներ են, թէ հանրապետականներ:

 

 ՀԱՐՑ.- Ի՞նչ կանխատեսում կարող էք անել, ո՞վ կը լինի Միացեալ Նահանգների յաջորդ նախագահը:

ՔԵՆ ԽԱՉԻԿԵԱՆ.- Կարծում եմ՝ շատ դժուար է ասել: Իմ կարդացած վերջին հարցման համաձայն՝ թեկնածուների միջեւ տարբերութիւնը ընդամէնը 1.5 միաւոր էր, եւ կարծում եմ՝ դա կայուն պատկեր է, ուստի մնում է սպասել եւ տեսնել: Ես կոչ եմ անում երկու թեկնածուներին էլ պայքարել եւ ստանալ մեր համայնքի աջակցութիւնը: Դա կը փոխի իրավիճակը:

 

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here