«Հայոց Ցեղասպանութիւնը՝ Իբրեւ Ուրուական Պիտի Հալածէ Թուրք Ժողովուրդը». Թաներ Աքչամ

0
138

ՆԱՆԷ ՀԱՅՐԱՊԵՏԵԱՆ

Թուրք յայտնի ցեղասպանագէտ Թաներ Աքչամի «Հայերու Բռնի Իսլամացումը. Լռութիւն, ժխտում Եւ Ուծացում» գիրքը հայերէնի թարգմանուեցաւ երկու տարի առաջ:

19 Յունիսին, գիրքի հեղինակին մասնակցութեամբ, Արեւմտահայոց հարցերու ուսումնասիրութեան կեդրոնին մէջ տեղի ունեցաւ հայերէնի թարգմանուած գիրքի շնորհանդէսը:

«Որքան ալ փորձեն ժխտել Հայոց Ցեղասպանութիւնը, անիկա՝ իբրեւ ուրուական պիտի շարունակէ հալածել թուրք ժողովուրդը», ըսաւ Թաներ Աքչամ:

Պատմաբանին գիրքը բաղկացած է երեք մասերէ։

Առաջին մասին մէջ հեղինակը կը խօսի Թուրքիոյ մէջ Հայոց Ցեղասպանութեան հարցը անաչառ կերպով հետապնդելու անկարելիութեան, այդ ուղղութեամբ իր իսկ կրած դժուարութիւններուն եւ պետութեան կողմէ իր դէմ կազմակերպուած հալածանքներուն մասին:

Երկրորդ մասին մէջ կը ներկայացուի Համաշխարհային Առաջին պատերազմին ընթացքին Օսմանեան բանակին ծառայած հայազգի սպայ Սարգիս Թորոսեանի յուշերու թրքերէն հրատարակութեան շուրջ ծաւալած խտրական ու կողմնակալ քննարկումներուն պատմութիւնը, որուն ընթացքին Թաներ Աքչամի նկատմամբ դարձեալ սկիզբ կ՛առնէ զրպարտութիւններու, անհիմն մեղադրանքներու եւ հալածանքներու մեծ արշաւ մը:

Երրորդ մասով հեղինակը հարուստ փաստացի հիմքի վրայ կը ներկայացնէ հայերուն բռնի իսլամացման եւ ուծացման քաղաքականութիւնը՝ 1915-1918 տարիներուն: Աքչամ քիչ ուսումնասիրուած պատմական այս երեւոյթները կը գնահատէ ւբրեւ Հայոց Ցեղասպանութեան կառուցուածքային տարրեր:

Պատմաբանը Թուրքիոյ ժողովրդավարական եւ ներքին հարցերը կը կապէ Հայոց Ցեղասպանութեան հետ: Ըստ Աքչամի՝ Թուրքիոյ միայն ներողութիւն խնդրելը բաւարար չէ: Պէտք է փոխհատուցումի միջոցներու մասին մտածել, սակայն այդ մասին ան կը դժուարանայ որեւէ յստակ պատկերացում տալ:

«Ոչնչացուցածը նոյնութեամբ վերադարձնելը անկարելի է: Ես չեմ կրնար պատասխանել, թէ որքան պէտք է ըլլայ փոխհատուցումին չափանիշը: Այս հարցը պիտի քննարկուի երկու պետութիւններուն միջեւ: Երանի թէ արդէն այդ մակարդակին հասած ըլլայինք եւ քննարկումի առարկան այդ մէկը ըլլար», ըսաւ Աքչամ:

Գիրքը թարգմանուած եւ հրատարակութեան պատրաստուած է Արեւմտահայոց հարցերու ուսումնասիրութեան կեդրոնին կողմէ: Թարգմանիչը թրքագէտ Մելինէ Անումեանն է, իսկ պատասխանատու խմբագիրը՝ հայագէտ Հայկազուն Ալվրցեանը:

«Երկու տարի առաջ հրատարակեցի իմ հեղինակած «Կրօնափոխ Հայերու Խնդիրները Թուրքիոյ Հանրապետութեան Մէջ» գիրքը, որմէ ետք տեղեկացայ Աքչամի այս գիրքին մասին, որ փաստերով հարուստ է: Անկէ ետք ես եւ թարգմանիչը անմիջապէս ձեռնամուխ եղանք գիրքի թարգմանութեան», ըսաւ Հայկազուն Ալվրցեան:

Գիրքը վաճառքի դրուած չէ, այլ՝ բաժանուած անվճար: Ըստ Ալվրցեանի՝ 1000 օրինակ տպաքանակը մեծ արագութեամբ սպառած է: Հեղինակը անձամբ Հայաստանի մէջ չէին սպասեր, սակայն որովհետեւ պատմաբանը Հայաստանի Ամերիկեան Համալսարանի հրաւէրով Հայաստան կը գտնուէր, Արեւմտահայոց հարցերու ուսումնասիրութեան կեդրոնը, օգտուելով առիթէն՝ կազմակերպեց գիրքի շնորհանդէսը:

«Որոշ թուրք պատմաբաններ, յատկապէս պաշտօնական պատմագրութեան ներկայացուցիչներ, կը փորձէին շահարկել իսլամացուած հայութեան հարցը, լուսարձակի տակ առնելով այն թիւր վարկածը, թէ եթէ կան այդքան մեծ թիւով իսլամացուած հայեր, ապա ցեղասպանութիւն չէ իրականացած», յայտնեց Մելինէ Անումեան: Ըստ անոր՝ թէ՛ հայ պատմաբաններու, եւ թէ Թաներ Աքչամի գիրքերը վերջնականապէս կը ժխտեն այդ սխալ թէզը եւ ցոյց կու տան, որ իսլամացուած հայերը եւս ցեղասպանութեան հետեւանք են, եւ անոնց պէտք է նայիլ ցեղասպանութեան շրջագիծին մէջ:

Գիրքը թարգմանուած եւ տպագրուած է «Ժիրայր Նշանեան» հիմնադրամի հովանաւորութեամբ՝ ի յիշատակ 1915ի Հայոց Ցեղասպանութեան անմեղ նահատակներուն: Գիրքին թարգմանութեան եւ հրատարակութեան գաղափարը իրականացած է Վիգէն արք. Այքազեանի ջանքերուն շնորհիւ:

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here