«Թրքական Գլխացաւ՝ Արեւմուտքին»

0
339

ԵՐԵՒԱՆ, «Նիուզ».- «Պի.Պի.Սի.» դիւանագիտական հարցերու թղթակից Ճանըթըն Մարքըս, վերոնշեալ խորագիրին տակ անդրդարձած է Թուրքիոյ մէջ տեղի ունեցող վերջին իրադարձութիւններուն՝ գրելով, որ Ուաշինկթընի եւ Եւրոմիութեան որոշ երկիրներու մայրաքաղաքներուն մէջ այժմ կը քննուի այն հարցը, թէ Անգարա որքանո՛վ կարեւոր է Արեւմուտքին համար։

Յօդուածագիրը կը գրէ, որ որոշ ամերիկացի փորձագէտներ նոյնիսկ վստահ չեն, թէ Թուրքիա կրնայ համարուիլ Միացեալ Նահանգներու իսկական ռազմավարական դաշնակից կամ ոչ:

«Թուրքիան ՆԱԹՕի յատկանշական անդամ է, եւ այդ երկրին ռազմակայանները կարեւոր են Միջին Արեւելքի մէջ Միացեալ Նահանգներու օդային գործողութիւններուն համար: Անիկա ՆԱԹՕի արեւելեան թեւին հսկայական մէկ մասն է եւ Սեւ ծովու տարածքին անոր ռազմավարական նշանակութիւնը կ՛աճի՝ Ռուսիոյ աշխուժութեան զուգահեռ», կը գրէ Մարքըս:

«Թուրքիան նաեւ Եւրոմիութեան ամենակարեւոր արեւելեան դրացիներէն է, հակառակ անոր որ Եւրոմիութեան անդամակցելու Անգարայի փորձերը առայժմ ապարդիւն կը մնան՝ մասամբ նաեւ Էրտողանի մենատիրական վարչակարգին պատճառով», կը նշէ Մարքըս, որ նաեւ կարեւոր կը համարէ Անգարայի դերը՝ գաղթականներու դէպի Եւրոպա հոսքը կասեցնելու գծով:

«Թուրքիա այժմ լուրջ տնտեսական եւ քաղաքական ճգնաժամ կ՛ապրի, Միացեալ Նահանգներու հետ լարուած յարաբերութիւններուն եւ թրքական լիրայի արժեզրկման պատճառով: Սակայն, արդեօք Թուրքիոյ ՆԱԹՕին անդամակցութիւնը կրնա՞յ հարցականի տակ դրուիլ», հարց կու տայ հեղինակը՝ յիշեցնելով, որ Թուրքիոյ եւ ՆԱԹՕի դաշնակիցներուն միջեւ յարաբերութիւնները երբեմն կը լարուին՝ զանազան տարակարծութիւններու իբրեւ հետեւանք։

«Այժմ, ի հակադրութիւն Ամերիկայի հետ լարուածութեան, Թուրքիա կը փորձէ աւելի սերտ համագործակցութիւն հաստատել Մոսկուայի հետ», կ՛աւելցնէ Մարքըս, միաժամանակ յայտնելով, որ դժուար է պատկերացնել, թէ Մոսկուա կրնայ Թուրքիան ապահովել երաշխիքներով կամ արհեստագիտական աջակցութեամբ նոյնքա՛ն, որքան ՆԱԹՕն:

Ինչ կը վերաբերի Եւրոմիութեան, ապա Մարքըս կը գրէ, թէ մինչ անոր անդամ բազմաթիւ պետութիւններ կը քննադատեն Թուրքիոյ մէջ մարդկային իրաւունքներու խախտումները, անոնցմէ ոմանք տնտեսապէս սերտ կապեր կը մշակեն Թուրքիոյ հետ:

«Գաղթականներու խաղաքարտը դեռ կը մնայ Թուրքիոյ ձեռքը՝ յատկապէս հիմա, երբ Թուրքիոյ սահմանակից Իտլիպի շրջանը խիստ լարուած վիճակի մէջ է եւ կրնայ գաղթականներու նոր հոսքի մը պատճառ դառնալ», կ՛աւելցնէ ան։

Հեղինակին կարծիքով՝ մօտիկ ապագային Եւրոմիութեան եւ Թուրքիոյ միջեւ յարաբերութիւնները կրնան լաւանալ, սակայն Թուրքիոյ ապագայի ուղղուածութիւնը դեռ հեռու կը մնայ Արեւմուտքէն. ան կ՛եզրակացնէ. «Բազմաբեւեռ աշխարհի պարագային, երբ Ուաշինկթըն այլեւս տարածաշրջանային մեծ համբաւ չի վայելեր, եւրոպացիները կրնան ժամանակաւոր առաւելութիւն ձեռք բերել: Սակայն, Էրտողան Թուրքիան կը տանի արեւմտեան արժէքներուն եւ ազատական ժողովրդավարութեան հակասող ճամբով, ինչ որ ի վերջոյ պիտի պայմանաւորէ Եւրոմիութեան հետ Անգարայի յարաբերութիւնները»:

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here