Յուշ Երեկոյ` Նուիրուած Թատերագիր Եւ Հրապարակագիր Արա Արծունիի

0
1671

Կազմակերպութեամբ Համազգայինի «Գասպար Իփէկեան» թատերախումբի վարչութեան, մտաւորական, թատերագիր եւ հրապարակագիր Արա Արծրունիի մահուան քառասունքին առիթով յուշ երեկոյ մը տեղի ունեցաւ, կիրակի 9 դեկտեմբեր 2018-ին, Համազգայինի «Լ. Շանթ» կեդրոնի «Գ. եւ Հ. Արմէնեան» սրահին մէջ:

Երեկոյին ներկայ էին` Յովակիմ աբղ. Բանճարճեանը, որ կը ներկայացնէր Արամ Ա. կաթողիկոսը, Յակոբ քհն. Պզտիկեանը, որ կը ներկայացնէր Նարեկ արք. Ալեէմէզեանը, Արա Արծրունիին ընտանեկան պարագաներ, Համազգայինի Կեդրոնական եւ Շրջանային վարչութիւններու ներկայացուցիչներ եւ Արա Արծրունիի բարեկամներ:

Բացման խօսքով հանդէս եկաւ թատերախումբի վարչութեան ատենապետ Մարտիկ Տեմիրճեանը, որ հակիրճ տողերով ներկայացուց վերջին շրջանին Արա Արծրունիի եւ թատերախումբին միջեւ ստեղծուած կապին` ամրութիւնը բազմաթիւ գործակցութիւններու շնորհիւ:

Երեկոյեան բանախօսներն էին Կարօ Յովհաննէսեանը եւ Վարուժան արք. Հերկելեանը:

Կարօ Յովհաննէսեանը դիտել տուաւ, որ 19 տարեկանէն թատրոնով հետաքրքրուած Արծրունիին թատերախաղերը իր ներքին աշխարհի տագնապներուն արտացոլացումն են, եւ մարդն է անոր գործերուն մէջ կեդրոնական տեղ գրաւողը. «Արծրունին կ՛ուզէր, որ մարդ սթափի եւ գիտակցի իր վիճակին` առանց բարոյական ճառերու», ըսաւ ան: Բանախօսը հաստատեց, որ Արծրունիին ընդհանուր վաստակին մէջ մեծ տեղ կը գրաւէ թատերական մարզը, եւ ան ծանօթ է իբրեւ թատերագիր թէ՛ սփիւռքի  եւ թէ՛ Հայաստանի մէջ. սակայն թատերագիր եւ արձակագիր ըլլալու կողքին, ան նաեւ թատերագէտ եւ թատերական քննադատ էր: Կ. Յովհաննէսեանը խօսեցաւ Արծրունի առարկայական քննադատ եւ վերլուծաբան ըլլալուն մասին` նշելով, որ Արծրունիի վերջին խմբագրական գործը` Ժորժ Սարգիսեանի կողմէ թարգմանուած թատրերգութիւններուն խմբագրութիւնը, կը պարունակէ հանրագիտարանէ մը աւելի յատկութիւններով նշումներ, վերլուծումներ եւ բացատրողական ու յուշագրական նոթեր: Կ. Յովհաննէսեանը նաեւ խօսեցաւ ազգին ու հայրենիքին յանձնառու մտաւորական եւ առողջ քննադատական միտքի տէր Արծրունիին մասին ու ընդգծեց, որ` «Արա Արծրունի խիզախ կեցուածք ունեցող մտաւորական է, կեցուածք ունենալու համար է, որ մտաւորական է», որուն ներկայութիւնը աւելի քան անհրաժեշտութիւն է մեր կեանքին մէջ:

Վարուժան արք. Հերկելեանը խօսեցաւ Արա Արծրունի հրապարակագիրին մասին: Ան նշեց, որ Արծրունին այն մարդն է, որ կը մնայ մարդ ամէն ժամանակի մէջ` առանց ստրկութեան բաժին հանելու, որ հաւատաց մեզի պարտադրուած սփիւռքի ուժին` կաղապարուած արդարութեան եւ ազատութեան առողջ մթնոլորտին մէջ: Սրբազանը ըսաւ, որ Արծրունի խստապահանջ իրաւ մարդն էր, հայն ու հայրենասէրը, որ ինքզինք ըլլալու համար միշտ մնաց ազատութեան դրօշակիրը: Մէջբերելով Արծրունին` ազատութեան մասին գրութենէն, Վարուժան արք. ընդգծեց, որ` «մտաւորական մարդ ու մտաւորական ղեկավար պատրաստելու մարտահրաւէր կը կարդայ Արծրունի, որովհետեւ կը տեսնէ, թէ առանց պարկեշտ եւ ազատ մտածող մտաւորականի` աւերներ կը գործուին»: Իր զայրոյթը տիրող համակարգին դէմ էր եւ ոչ` մարդոց, միութիւններու կամ կուսակցութիւններու, ըսաւ բանախօսը, ու աւելցուց, որ եթէ նոյնիսկ Արծրունի բեմ չունեցաւ խօսելու, բայց անկիւն մը ունեցաւ գրելու: Խօսքը եզրափակելով` սրբազանը ըսաւ, որ Արծրունին իր ժողովուրդին ու մշակոյթին համեստ ծառան էր, բացարձակ կարգապահը, անդուլ ու անխոնջ աշխատողը եւ երիտասարդութիւնը յարգող ու քաջալերող մշակը, որ այժմ կը ննջէ հայ ժողովուրդի եւ հայրենիքի վառ ապագայի տեսլականով պարուրուած: «Ու երբ ժամը հնչէ, պիտի բանայ աչքերը ու ապրի իր չապրած, բայց երազած կեանքը` իր սիրած ժողովուրդի կողքին, իր երազած դրախտանման հայրենիքին մէջ»:

Տեղի ունեցաւ նաեւ գեղարուեստական յայտագիր, որուն ընթացքին դաշնամուրի վրայ Նարէ Աղասարգիսեանը եւ թաւ ջութակի վրայ Նայիրի Ղազարեան ներկայացուցին Մազմանեանի «Ոքալիզ» եւ Խաչատուրեանի «Անտանթինօ» եւ «Օրօր» կատարումները: Խաչիկ Հրակ Տեմիրճեանը ներկայացուց «Կոնտոլեզիա իմ սէր» թատերախաղէն «Անիպալ»-ի մենախօսութենէն հատուած մը: Արազ Գոճայեանը կարդաց Արծրունիին «Ալեկորիա» վէպէն հատուած մը:

Յայտագիրը իր աւարտին հասաւ Արա Արծրունիի կեանքի վերջին օրերուն նկարահանուած կարճ տեսերիզով մը, ուր ան կը կարդայ «Ալեկորիա»-էն հետեւեալ տողերը.

– Մա՞հն ես, թէ ոչ անոր պատգամաբերը:
– Երկուքն ալ գոյութիւն չունին ինծի համար,- շշնջաց Անծանօթը,- անոնք մաս չեն կազմեր Կեանքին:

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here