ԱՀԱՐՈՆ ՇԽՐՏԸՄԵԱՆ՝ ԻՐ ՍԵՓԱԿԱՆ ՊԱՏՄՈՒԹԻՒՆԸ ՈՒՐԱՑՈՂ ԺՈՂՈՎՈՒՐԴԸ ՉԻ ԿՐՆԱՐ ԿԵՐՏԵԼ ԱՊԱԳԱՆ

0
526

Հարցազրոյց ՀԲԸՄ-ՀԵԸ-ի   ՄԱՄԼՈՅ ԵՒ  ՏԵՂԵԿԱՏՈՒԱԿԱՆ  ԳՐԱՍԵՆԵԱԿԻ ՊԱՏԱՍԽԱՆԱՏՈՒ ԱՀԱՐՈՆ  ՇԽՐՏԸՄԵԱՆԻՆ ՀԵՏ

ԾԽ. Ահարոն Շխրտըմեան  ծանօթ անձնաւորութիւն մըն է  Լիբանանի ազգային, հասարակական կեանքին մէջ:  Ան երկար տարիներ   եղած է «Արարատ» եւ «Զարթօնք» օրաթերթերու պատասխանատու խմբագիրը: Ներկայիս կը վարէ  ՀԲԸՄ-ՀԵԸ-ի մամլոյ եւ տեղեկատուական գրասենեակի պատասխանատուութիւնները: Սեփականատէրն է   առցանց լրատուական՝ yerepouni-news.com  կայքէջին:

Ստորեւ կը ներկայացնենք  «Ալ Ժումհուրիէ» օրաթերթին  հարցազրոյցը  Ահարոն Շխրտըմեանին  հետ:

Առաջին հարցում- Հայերը  ընդհանրապէս  յաջողակ գործարարներ, առեւտրականներ  դարձած են  Լիբանանի մէջ:  Ձեր կարծիքով, որո՞նք են անոնց  յաջողութեան  պատճառները:

Պատասխան. Հայերը   Լիբանանի  տարածութեան  վրայ  բնակելու սկսած են վաղնջական ժամանակներէն: Անկախ  ամէն բանէ՝  հիւրընկայլ այս  երկիրը  հայութեան համար  ծառայած է   իբրեւ  երկրորդ   հայրենիք:  Լիբանանը այն  պետութիւնն է, ուր  հայերէնը արաբերէնէն եւ ֆրանսերէնէն  ետք ամենատարածուած եւ ամենաշատ գործածուող լեզուն է:  Լիբանանահայ համայնքը  Լիբանանի  եօթ գլխաւոր   համայնքներէն  մէկն է:

Ժամանակակից լիբանանեան համայնքը  ձեւաւորուած է  գլխաւորապէս   Հայոց Ցեղասպանութեան  ժամանակաշրջանէն ետք:

Բազմաթիւ հայեր  մերուած  են Լիբանանի քաղաքական, մշակութային, կեանքին, ինչպէս՝ հայազգի  կառավարիչներ  Տաուտ Փաշան ( Կարապետ Արթին Տաւուտեան), Յովհաննէս Փաշա Գույումճեանը:    Մարտիրոս Ալթունեանը եղած է Լիբանանի ամենահամբաւաւոր   ճարտարարպետներէն եւ ուրիշներ: Հայերը  ներկայացուած են Լիբանանի խորհրդարանին եւ կառավարութեան մէջ: Հայ  համայնքը ազատօրէն կը պահպանէ իր ինքնութիւնը, լեզուն եւ մշակոյթը: Հայերը ունին բազմաթիւ  մշակութային, երիտասարդական, կրթական,  երիտասարդական,  մարզական, հայրենակցական, բարեսիրական եւ  բարեգործական կառոյցներ:

Լիբանանահայերը    հիմնականը  զբաղած են առեւտուրով եւ արհեստներով, նաեւ՝ հողագործութեամբ:Անոնք  ծառայած են  ոչ միայն հայ համայնքին, այլեւ՝  լիբանանեան պետութեան  բարգաւաճմանը:

Հայերը եւ  լիբանանցիները  ընդհանուր ճակատագիր ունին: Անոնք  պարտին չմոռնալ Օսմանեան կայսրութեան  պաշտպանութեան նախարար Էնվէր  փաշայի  1916 թուականին կատարած՝.« Թուրքիոյ   կառավարութիւնը  չի կրնար  վերականգնել  իր ազատութիւնը,  եթէ  երկիրը  չմաքրուի  հայերէն եւ   լիբանանցիներէն: Հայերուն  ջնջեցինք սուրով, լիբանանցիները կը  ջնջենք  սովի ճանապարհով».յայտարարութիւնը:

Հայերը  Ցեղասպանութեան ենթարկուեցան:  Ճեմալ Փաշան բռնի տեղահանեց լիբանանցիները:  Մարդիկ ստիպուած  փախուստ տուին դէպի   լեռները: Լիբանանցիներու մէկ երրորդը  մահացաւ սովէն եւ  հիւանդութենէն: Նոյն այդ  Ճեմալ Փաշան, 6 Մայիս  1915-ին, կախաղանի վրայ ֆիզիքական հաշուեյարդարի ենթարկեց  լիբանանցի ազատամարտիկներ, մտաւորականներ…:  Իր սեփական Պատմութիւնը ուրացող  ժողովուրդը  չի կրնար  կերտել ապագան:

Հարց.  Ձեր կազմակերպութիւնը ի՞նչպիսի դերակատարութիւն ստանձնած է համայնքին մէջ: Ի՞նչպիսի գործունէութիւն կը  ծաւալէք:

Պատ. Հայկական Բարեգործական   Ընդհանուր Միութիւնը  հիմնուած է 1906-ին, Գահիրէի  մէջ, նախաձեռնութեամբ  տեսլականի տէր ազգայիններու, գլխաւորութեամբ Պօղոս Նուպար Փաշայի: «Միութիւնը Զօրութիւն է» նշանաբանով հիմնուած եւ առաջնորդուող ՀԲԸՄ-ը, իր խորքով եւ էութեամբ համահայկական կազմակերպութիւն է, զուտ ազգային արեւելումով: Կը  փափաքիմ նշել, որ Պօղոս Նուպար Փաշայի հայրը՝ Նուպար  Փաշան  երեք անգամ  նշանակուած է Եգիպտոսի  վարչապետ:

Հայ   Երիտասարդաց Ընկերակցութիւնը հիմնուած է 1931 Յուլիսին, Լիբանանի մէջ: Ան կը ներկայացնէ ՀԲԸՄ-ի  երիտասարդական   հատուածը:  Մեր կազմակերպութիւնը Սփիւռքի բոլոր   ափերուն  մէջ   ճանչցուած է եւ կը գործէ Հայ  Երիտասարդաց Ընկերակցութիւն անուան տակ:  Լիբանանի պարագային,  յարգելու համար  հայ ժողովուրդի  մեծ զաւակ զօրավար Անդրանիկի յիշատակը,  մեր  կազմակերպութիւնը  արձանագրուած է իբրեւ Անդրանիկ Երիտասարդաց   Ընկերակցութիւն:

ՀԲԸՄ-ի Հայ Երիտասարդաց Ընկերակցութիւնը Լիբանանին եւ  լիբանանահայ  համայնքին  ազգօգուտ եւ կարեւոր  դերակատարութիւն կատարող միութիւններէն մին է:

ՀԵԸ-ի հիմնական նպատակն է եղբայրական եւ իրարհասկացողութեան մթնոլորտ ստեղծել լիբանանահայ երիտասարդութեան մէջ, բարձրացնելով անոնց մարդկային, ազգային եւ քաղաքացիական գիտակցութիւնը:  Անիկա կը  ծաւալէ  կրթական, բարեսիրական,մարզական, սկաուտական,մշակութային,  համալսարանական, ընկերային գործունէութիւն:

Հարց.  Անձնական գետնի վրայ ի՞նչպէս կը զօրակցիք  Հայկական Հարցին, եւ կը հետապնդէք  պահանջատիրական պայքարը:

Պատ. Հայկական  Հարցը  հայ  ժողովուրդին գոյութեան պայքարն է: Հազարաւոր ժողվուրդներ   եկած եւ անհետացած են պատմութեան  բեմէն: Մեր ժողովուրդը  գոյատեւած է  շնորհիւ իր հաւատքին, հայրենասիրութեան եւ լաւատեսութեան: Չենք կրնար մոռնալ  մեր անցեալը  եւ պիտի   չմոռնանք մեր ժողովուրդին դէմ կազմակերպուած,գործադրուած ցեղասպանութիւնը: Պիտի շարունակենք պահանջատիրական մեր պայքարը մինչեւ  վերատիրանանք  մեր իրաւունքներուն,  հատուցում ստանանք ցեղասպանէն: Ցեղասպանութեան ճանաչումը եւ  դատապարտումը  համամարդկային  մտահոգութիւն մըն է,  այլ  ցեղասպանութիւններ կանխելու  երաշխիք: Թուրքիա կը շարունակէ ուրանալ իր յանցագործութիւնները, ժխտել ճշմարտութիւնը:   Պայքարը  յառաջ մղելու զանազան  եղանակներ գոյութիւն ունին: Սակայն  շնորհիւ մեր  ռազմավարութեան, թուրք հասարակութիւնը այսօր աստիճանաբար իրազեկ  կը դառնայ պատմական ճշմարտութեան: Այսօր  Թուրքիոյ մէջ  մեծ  զանգուածներ կը  հաստատեն  ցեղասպանութեան իրողութիւնը  եւ ներողութիւն կը խնդրեն  հայերէն: Պահանջատիրական  պայքարին ճանապարհը երկար է, մենք կը մնանք հաստատակամ: Ուշ կամ կանուխ  Թուրքիան պիտի ընդունի  իր յանցագործութիւնը: Մինչեւ  ե՞րբ եւ ո՞ւր  ինքնախաբէութեամբ  պիտի ապրի  թուրք պետականութիւնը:

Հարց.  Ձեր կարծիքով   հայկական  կառոյցները եւ առեւտրական  հաստատութիւնները կ’օժանդակե՞ն  Լիբանանի տնտեսութեան:

Պատ. Լիբանանահայերը միշտ ծառայած  են Լիբանանին: Մարտնչող   հայ  ժողովուրդը  Լիբանանի մէջ  յաջողեցաւ  իր աշխատասիրութեամբ  եւ յամառ կամքով  նուիրուիլ Լիբանանի գրեթէ   բոլոր  մարզերուն  ծաղկումին:  Լիբանանի մէջ   լիբանանահայերը  անտեղիօրէն կը  մեղադրուին   չհամարկուելու յանցանքով: Մինչդեռ լիբանանահայութիւնը  լաւագոյնս  համարկուած   համայնք է, փաստ՝ այն   նախանձախնդիր  եւ նուիրեալ  գործունէութիւնը զոր   լիբանանահայութիւնը ունեցած է  յանուն  Լիբանանի հողային ամբողջականութեան, գերիշխանութեան, անկախութեան եւ  բարգաւաճման: Օտարները կը վկայեն՝ Լիբանանի հայերու գործած  հրաշքներուն մասին, ուր  տարագրուած գաղթականները, որբերը ծաղկող քաղաքներ ստեղծած  են  լիբանանեան հայրենիքին մէջ:

Լիբանանին ծառայելը համոզում է մեզի համար: Մեկնելով այս իրողութենէն՝ մենք պիտի շարունակենք մեր ամբողջական եւ գործօն մասնակցութիւնը բերել  Լիբանանին՝ բոլոր մակարդակներու վրայ եւ բոլոր բնագաւառներէն ներս:

 

 

 

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here