«Գալուստ Կիւլպէնկեան» Հիմնարկութեան Լիբանանի Ռազմավարութիւնը` Ուղղուած Հայկական Դպրոցներուն Ու Արեւմտահայերէնին

0
548

Կ՛ուզենք այս ամէնը կարելի դարձնել կրթաթոշակներ տալով այն երիտասարդներուն, որոնք կ՛ուզեն մասնագիտանալ կրթութեան ոլորտին մէջ: Հոս նաեւ անհրաժեշտ է վերջապէս հայ ուսուցիչն ու հայերէնով դասապահերը արժեզրկող նախապաշարումները քանդել, ուրեմն պիտի համագործակցինք դպրոցներու հետ եւ օգնենք, որ երիտասարդները ժամանակի ընթացքին գիտակցին, որ հայերէնի ուսուցիչ ըլլալը վարձատրուող եւ արժէքաւոր ասպարէզ մըն է: «Գալուստ Կիւլպէնկեան» հիմնարկութեան հայկական բաժանմունքը (ԳԿՀ) կ՛ուզէ արեւմտահայերէնով դասաւանդող ուսուցիչներուն շարունակական օժանդակութիւն ցուցաբերել, որպէսզի իրենց գործն ու նուիրումը արժեւորուին երկար ժամանակի վրայ:

Գործնական քայլեր.

– ԳԿՀ-ն կրթաթոշակներ պիտի յատկացնէ լիբանանեան համալսարաններու մէջ մանկավարժութիւն ուսանիլ փափաքող աշակերտներուն (BA-ի եւ MA-ի համար):

– ԳԿՀ-ն կը ձգտի համալսարանաւարտներուն նիւթապէս աջակցիլ, որպէսզի անոնք հայկական դպրոցներու մէջ դասաւանդեն:

– ԳԿՀ-ն պիտի համագործակցի տեղական համալսարաններու հետ, որոնք կրթութեան ոլորտի լաւագոյն ծրագիրները ունին. ծրագիրներ, որոնք նաեւ կը համապատասխանեն ԳԿՀ-ի տեսլականին ու դասընթացքներու մօտեցումներու եւ պարունակութեան չափանիշներուն:

– ԳԿՀ-ն պիտի հովանաւորէ հայերէնի/հայկական մշակոյթի դասընթացքի մը ստեղծումը (որ կրնայ ըլլալ առցանց, տարեկան սեմինարներու եւ այլ ձեւաչափերով), որ զուգահեռաբար դասաւանդուի մանկավարժութիւն ուսանողներուն: Այս դասընթացքը, որ պիտի մշակուի տեղական եւ միջազգային մասնագէտներու համագործակցութեամբ, կը միտի զարգացնելու ուսանողներուն լեզուական, մշակութային, վերլուծական եւ քննական մտածողութիւնը` արեւմտահայերէնով:

– ԳԿՀ-ն նաեւ կը ծրագրէ կրթաթոշակ ստացողներուն առիթը ընձեռել կարճաժամկէտ միջազգային կրթական ծրագիրներու մասնակցելու:

– ԳԿՀ-ն կը ծրագրէ տարեկան մինչեւ երեք ամբողջական կրթաթոշակ յատկացնել կրթութեան ոլորտին մէջ մասնագիտանալ փափաքող աշակերտներու:

3.- Երրորդ Հիմնասիւն – Երիտասարդները Եւ Ստեղծագործութիւնը

Այս բաժնին մէջ կ՛առաջադրուի զարկ տալ արեւմտահայ ժամանակակից մշակոյթի ստեղծումի նախադրեալներուն եւ զարգացումին. ԳԿՀ-ն պիտի քաջալերէ 18-35 տարեկան երիտասարդները եւ սատարէ, որ անոնք արեւմտահայերէնով ժամանակակից մշակութային փորձառութիւն մը գոյացնեն (մշակոյթ եզրով կը հասկնանք արուեստի բոլոր բնագաւառները եւ մտքի նուաճումներու այլ դրսեւորումները):

ԳԿՀ-ն պիտի քաջալերէ ծրագիրներ, որոնք հիմնուած են ստեղծագործ մտածողութիւններու, փորձառութիւններու եւ զգացումներու վրայ, իսկ ձեւաչափը կրնայ ըլլալ` ժամանակակից հաղորդակցութիւնը, երաժշտութիւնը, գրականութիւնը, կատարողական եւ տեսողական արուեստները եւ միջոլորտային այն բոլոր նոր միջոցները, որոնք գոյութիւն ունին արդի հաղորդակցութեան ձեւերու շնորհիւ: Ուրեմն, ԳԿՀ-ն պիտի հիմնէ Նորարար մշակոյթի ծրագիրը, որուն շնորհիւ` երիտասարդներ առիթը պիտի ունենան արեւմտահայերէնով ստեղծագործելու:

Գործնական քայլեր.

– ԳԿՀ Նորարար մշակոյթի ծրագիրին միջոցով նպաստ պիտի տրամադրէ արեւմտահայերէնով յղացուած եւ կիրարկուած կամ ընդհանրապէս արեւմտահայերէնը որպէս միջոց գործածող մշակութային ծրագիրներու: Ծրագիրներու ընտրութիւնը պիտի կատարուի` ըստ նախատեսուած չափանիշներու:

– Ծրագիրները պիտի ընտրուին բաց եւ մրցութային կարգով ներկայացուած դիմումներէն: Իւրաքանչիւր հայկական դպրոց պիտի տեղեկանայ այս ծրագիրին մասին:

– Նպաստ ստացած ծրագիրները պիտի մշակուին եւ իրականացուին ԳԿՀ-ի տեղական համակարգողին օգնութեամբ. յատուկ ուշադրութիւն կ’ուզենք դարձնել ծրագիրներու որակին:

– ԳԿՀ-ն նպատակադրած է տարեկան հինգ ծրագիր հովանաւորել, բայց ծրագիրներու քանակը կախեալ է նաեւ դիմումներու թիւէն ու որակէն:

4.- Չորրորդ Հիմնասիւն – Արեւմտահայերէնին Վերաբերող Առկայ Նախաձեռնութիւններ

Լիբանանի մէջ գոյութիւն ունին կառոյցներ կամ կան նախաձեռնութիւններ, որոնք արդէն իսկ կը գործեն արեւմտահայերէնի պահպանութեան եւ կենսունակութեան ուղղութեամբ: Ասոնց շարքին են Մեծի Տանն Կիլիկիոյ կաթողիկոսութիւնը եւ Հայկազեան համալսարանը. ԳԿՀ-ն պիտի ձգտի համագործակցիլ այս եւ նման կառոյցներու հետ` արեւմտահայերէնին վերաբերող որոշ ծրագիրներու օժանդակելու նպատակով:

Գործնական քայլեր.

– ԳԿՀ-ն կը միտի սատարելու տարբեր կառոյցներու նախաձեռնած արեւմտահայերէնին վերաբերող ծրագիրներու:

– ԳԿՀ-ն պատրաստ է յատուկ կարգով ուսումնասիրելու եւ նպաստ յատկացնելու Լիբանանէն եկող այն դիմումներուն, որոնք կ՛առնչուին արեւմտահայերէնին եւ անոր կենսունակութեան:

5.- Հինգերորդ Հիմնասիւն – Յատուկ Կրթութիւն

ԳԿՀ-ն պիտի շարունակէ սատարել յատուկ կրթութեան թէ՛ Լիբանանի հայկական դպրոցներուն մէջ եւ թէ՛ անոնցմէ դուրս, տրուած ըլլալով, որ յատուկ կրթութիւնը ընդհանուր մանկավարժութեան անբաժան մասնիկն է:

Հետեւաբար ուսումնական յատուկ կարիքներ ունեցող երեխաներու պաշտպանութեան եւ հոգատարութեան համակարգի մը անհրաժեշտութիւնը լիբանանահայ դպրոցէն ներս (ներառական կրթութիւն), ինչպէս նաեւ` այլ կառոյցներու մէջ (արտադպրոցական յատուկ կրթութիւն), մեզ կը մղէ դրամական օժանդակութիւն յատկացնելու, որպէսզի այս գործունէութիւնը ծաւալող առկայ կառոյցները զօրանան եւ զարգանան:

Առանձնայատկութիւններ ունեցող աշակերտներու հետ աշխատանքը կ՛ենթադրէ պատրաստութեան յատուկ մակարդակ մը, որուն շնորհիւ կարելի է ամէն մէկ իւրայատկութեան ճիշդ ախտորոշումը կատարել եւ համապատասխան կրթական ծրագիրներ ստեղծել: Հետեւաբար կ՛ուզենք այստեղ ալ մեր մասնակցութիւնը բերել, որպէսզի յատուկ կրթութեան ոլորտը բաւարարող մասնագէտներ ունենանք:

Գործնական քայլեր.

– ԳԿՀ-ն պիտի շարունակէ նպաստ յատկացնել յատուկ կրթութեան ոլորտին մէջ կարգ մը ծրագիրներու պատրաստութեան, ինչպէս նաեւ յաւելեալ նպաստ պիտի յատկացնէ մասնագիտացած կեդրոններուն եւ դպրոցներուն մէջ յատուկ կրթութեան ներառումին:

– ԳԿՀ-ն պիտի շարունակէ կրթաթոշակներ տրամադրել յատուկ կրթութեան ոլորտին մէջ մասնագիտացող ուսանողներուն:

Վերջաբան

«Գալուստ Կիւլպէնկեան» հիմնարկութեան համար Լիբանանը արեւմտահայերէնի գործածութեան եւ հայկական ինքնութեան ամենակարեւոր կեդրոններէն է: Բայց յստակ է, որ այսօր Լիբանանի հայկական դպրոցները եւ ընդհանուր առմամբ Լիբանանի մէջ արեւմտահայերէնի դասաւանդումը մեծ մարտահրաւէրներու դէմ յանդիման կը գտնուին: Ինչպէս որ 20-ականներուն մեծ ջանքեր թափուեցան հայախօս հասարակութիւն մը կերտելու, անհրաժեշտ է, որ այժմ մշակուի ռազմավարութիւն մը, եւ ի գործ դրուի ծրագիր մը, որ իր էութեամբ ստանձնէ նոր մարտահրաւէրներ եւ չըլլայ լոկ յարմարողական: Անհրաժեշտ է տեսլական մը ունենալ, միեւնոյն ժամանակ` ըլլալ իրատես, յառաջադէմ ըլլալ, միեւնոյն ժամանակ լաւ հասկնալ տեղւոյն իրականութիւններն ու կառոյցները: Հետեւաբար մեր առաքելութիւնը չի կրնար միայն նիւթական յատկացումներով սահմանափակուիլ, այլ կը կայանայ նաեւ հասարակաց նպատակի մը իրագործումին մէջ, որն է` լեզուն ապրեցնել եւ ծաղկեցնել: Այս վերջինս ապահովելու համար երիտասարդները պէտք է ոգեւորուին հայերէնով եւ պէտք է կարենան աշխարհը յայտնաբերել եւ անոր կապուիլ արեւմտահայերէնով: Ուսուցիչները եւ դպրոցները պէտք է ըլլան այս ոգեւորութեան խթանիչ ուժը, իսկ համայնքի ղեկավարներն ու մտաւորականները պէտք է գիտակցին, որ արեւմտահայերէնի կենսունակութիւնը կարելի չէ ապահովել լեզուի սոսկ քերականական կատարեալ իմացութեամբ. պէտք է նոր սերունդին ընձեռել հայերէնով ստեղծագործելու միջոցներն ու կարելիութիւնները: Այստեղ է, որ «Գալուստ Կիւլպէնկեան» հիմնարկութեան հայկական բաժանմունքը կրնայ իր ներդրումը ունենալ` նպաստներ յատկացնելով ազդեցիկ ծրագիրներու, որոնք ժամանակի ընթացքին վերոնշեալ նպատակը կարենան իրագործել:

(Շար. 3 եւ վերջ)

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here