ՀԱՄԱՍՏԵՂԻ ՀԵՏ ԳԼՈՒԽ-ԳԼԽԻ

0
214

Լ. ՇԱՌՈՅԵԱՆ (Հալէպ) – Նկարը՝ Համաստեղ

Օրերէ իվեր գլուխս հակած էի ամերիկահայ մեր նշանաւոր գիւղագիր Համաստեղի «Նամականի»ին վրայ։ 2003-ին Երեւան հրատարակուած ծաւալուն հատոր մըն է ասիկա, ուր, կազմողը՝ Մարգարիտ Խաչատրեան, մէկտեղած է Համաստեղէն բազմաթիւ նամակներ, ուղղուած՝ Սիմոն Վրացեանի, Վահան Նաւասարդեանի, Արամ Հայկազի, Վահէ Հայկի, Յակոբ Խաշմանեանի, Գր. Շահինեանի, Եդ. Պօյաճեանի, Բենիամին Նուրիկեանի եւ այլոց։ Թէեւ նամակներուն պատճէնները հրատարակուած են անխնամ, բայց անոնց բովանդակութիւնը շահեկան է կատարելապէս։ Այստեղ, ընթերցողը կրնայ ճանչնալ Համաստեղը իր առօրեայ հոգերով, հնհնուքներով, ազգային եւ գրական երեւոյթներու մասին իր գաղափարներով…։
Ամէն մարդ գիտէ, որ Համաստեղ ինկաւ բեմին վրայ, 1966 Նոյեմբերին, Լոս Անճելըսի մէջ իրեն ի պատիւ սարքուած մեծարանքի հանդիսութեան մը ընթացքին, երբ բեմ բարձրացեր էր՝ իր սրտի խօսքն ուղղելու ներկաներուն։ Սիրտը դաւաճանեց իրեն…։
Սակայն քիչեր գիտեն, որ ան համբաւաւոր ու կարօտաբաղձ գրագէտ մը ըլլալով հանդերձ՝ բնաւ բախտ չունեցաւ Հայաստան այցելելու։
Մինչդեռ, իր գրած նամակներէն կը պարզուի, որ ան երեք անգամ հրաւէր ստացեր էր Ամենայն Հայոց կաթողիկոս Վազգէն Ա.-էն՝ Հայաստան այցելելու եւ Մայր Աթոռին հիւրը ըլլալու։ Բայց կը թուի թէ չէր կրցած ընթացք տալ այդ հրաւէրին։
Այս մասին ինքն է որ մանրամասն կը խօսի գրագէտ Գուրգէն Մահարիին յղուած իր մէկ նամակին մէջ։ Հոն, ճիշդ 55 տարի առաջ գրուած այդ նամակին մէջ (Յունիս, 1964), Համաստեղ կը գրէ.
– Կ՛ուզեմ կրկնել, սիրելի՛ Գուրգէն, որ պիտի գամ Հայաստան եւ մենք միասին պիտի քալենք Աբովեան փողոցէն։ Հայաստանի արեւը, կապոյտը, իմ տարիքիս մէջ նոր ծիլեր պիտի արթնցնէ՝ Արարատին, Սեւանին, հայ բարբառին եւ հայաստանեայց աղջիկներու սեւ-սեւ աչքերուն ներշնչումով։ Լաւ յոյս ունիմ, որ յառաջիկայ տարի՝ 1965-ի աշնան, պիտի կարենամ իրական դարձնել իմ երազը…։
Չեղաւ սակայն։
Համաստեղ, որ կորսուած մեր երկրին գիւղն ու աշխարհը այնքա՜ն գունագեղ վրձինով փոխանցեր էր մեզի («Գիւղը», «Անձրեւ» եւ այլն), նորաշէն ու նորակերտ Հայաստանը չկրցաւ տեսնել։
Մեռաւ անմուրազ…։

 

 

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here