«Գանառ Անշէնէ»-ի յօդուածը Մխիթարեաններու Սեւրի տարածքին մասին

0
244
ՖՐԱՆՍԱԿԱՆ ՄԱՄՈՒԼ –  ՆՈՐ  ՅԱՌԱՋ
«Վատիկան բռնուեցաւ՝ ձեռքը կրաշաղախի մէջ»
Ֆրանսական «Գանառ Անշէնէ» երգիծական շաբաթաթերթը,– որ ծանօթ է նաեւ գայթակղեցուցիչ դէպքեր եւ թղթածրարներ երեւան բերելու իր իւրայատկութեամբ,– իր վերջին թիւին մէջ ( 5 Փետրուար ) հրատարակած է «Վատիկան բռնուեցաւ՝ ձեռքը կրաշաղախի մէջ» խորագրեալ յօդուած մը, որ կը վերաբերի Մխիթարեաններու Սեւրի տարածքի ճակատագրին շուրջ ծաւալած վէճին։
Ստորեւ յօդուածին ամբողջութիւնը, թարգմանաբար, առանց մեկնաբանութեան.-
«Սեւրի մէջ (փարիզեան մօտակայ արուարձան), Սէնի ափերուն աւելի քան 1 հեկտար մակերեսով գեղեցիկ տարածք մը իւրացնելու համար՝ Վատիկան միջոց չի խնայեր։ Ի՞նչ ըրած է. կազմակերպած է բռնահարուած (putsch) մը. պապի յատուկ բանագնաց մը ղրկած է իր հակակշռին տակ առնելու համար ընկերակցութիւն մը. հողատարածքը կրաշաղախելու ծրագիր մշակած է, հուսկ՝ ձեռնարկած է դատական գործընթացներու, որոնց մասին Նանթէռի դատարանը պիտի վճռէ 12 Մարտին։
Անշարժ գոյքի այս գանձը երկար ժամանակ համերաշխաբար յանձանձուած է Փարիզեան շրջանի Հայութեան եւ Մխիթարեան հայրերուն կողմէ,– Վենետիկ հաստատուած՝ հայկական ծէսով կաթոլիկներ։ Այդ հայրերը կը գործածէին նշեալ տարածքին մէկ մասը, իսկ աշխարհականները կը վարէին Հայկական գոլէճի ընկերակցութիւնը (sic), որ հողատարածքին եւ շէնքերուն,– ներառեալ ԺԸ. դարու սիրուն դղեակի մը,– սեփականատէրն է։
Բռնահարուածի հեղինակ (putschiste)
արքեպիսկոպոսը
Մթնոլորտը կը վատթարանայ, երբ քանի մը տարի առաջ իր գլուխը կը ցցէ տեղւոյն վրայ Հայոց 1915-ի ցեղասպանութեան յուշահամալիր մը կառուցելու գաղափարը։ Այս ծրագիրը,– որուն՝ ուրիշներու շարքին նեցուկ կը կանգնի Հօ-տը-Սէնի Նահանգային խորհուրդի նախագահ Փաթրիք Տէվէճեան,– Թուրքերու կողմէ սկիզբէն կը համարուի գրգռութիւն մը։ Վերջիններս ա՛լ աւելի զայրացած են, նկատի ունենալով՝ որ խնդրոյ առարկայ սեփականութիւնը կը գտնուի ոչ հեռու այն վայրէն, ուր կնքուած է Սեւրի 1920-ի «անիծեալ» դաշնագիրը, որ կը նախատեսէր Օսմանեան կայսրութեան մասնատումը եւ Հայկական պետութեան մը ստեղծումը։
[Վատիկանի] Մայր Աթոռը չ՚ուշանար միջամուխ ըլլալու։ Անգարան խնայելու մտահոգութեամբ՝ ի խնդիր Թուրքիոյ մէջ ապրող կաթոլիկ փոքրամասնութեանց պաշտպանութեան, Փրանկիսկոս պապը 1 Յունիս 2016-ին ամբողջական իրաւասութիւններով կը լիազօրէ Պոլսոյ հայ [կաթոլիկներու] առաջնորդ Պօղոս արք. Զէքիեանը։ Անոր առաքելութիւնն է հակակշռին տակ առնել Մխիթարեան միաբանութիւնը եւ լուծել հարցը։
Զէքիեան, որու շնորհուած է «Պապական նուիրակ»-ի կոչում, կը հասնի Փարիզ։ Կը հրաւիրէ Հայկական գոլէճի ընկերակցութեան (որուն՝ ինք անդամ իսկ չէ) ընդհանուր ժողով մը, կը վտարէ ընդդիմադիրները, կը յայտարարէ Յուշահամալիրի ծրագրէն հրաժարումը եւ կապ կը հաստատէ “Պուիկ” ընկերութեան հետ։ Ներկայացած այս գեղեցիկ առիթէն հրապուրուած՝ շինարարական ընկերութիւնը անոր կ՚առաջարկէ այդ հողին վրայ կառուցել 165 բնակարան, վերանորոգել դղեակը (որ պաշտպանուած է որպէս պատմական յուշարձան) եւ Մխիթարեաններուն վճարել տարեկան 290.000 եւրօ՝ 60 տարուան ընթացքին։
“Արտաքսուած”-ները ի վերջոյ կ՚արթննան 2019 Սեպտեմբերին։ Հակառակ Զէքիեան արք.ի կատաղի ընդդիմութեան, իրենք ալ կը կազմակերպեն իրենց ընդհանուր ժողովը։ Այդ թուականէն ի վեր բռնահարուածի հեղինակ արքեպիսկոպոսը կը բազմապատկէ Նանթէռի դատարանին իր ներկայացուցած դիմումները։ Միւս կողմէ, Վատիկան քիչ մը աւելի աշխուժացուց իր միջամտութիւնը։ 2020 Յունուարին առաքելութեան կոչեց ուրիշ բարձրաստիճան կրօնական մը՝ Փասքալ Կոլնիշ եպիսկոպոսը,– Œuvre d’Orient-ի տնօրէնը,– որպէսզի Տէվէճեանի եւ անոր բարեկամներուն հետ վերսկսի երկխօսութիւնը։
Ըստ վերջին լուրերուն՝ նախաձեռնութիւնը ձախողած է։ Մայր Աթոռը կը մնայ իր դիրքին վրայ եւ չ՚ուզեր Յուշահամալիր։ Կը պահանջէ նաեւ վէթոյի իրաւունք Ընկերակցութեան բոլոր որոշումներուն վրայ եւ մտադրած է պահել արկղին բանալիները… յաւիտենապէս։
Հ.Լ.» ■

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here