Մարք Չէնեան Կը Խօսի Ցեղասպանութեան Զոհերուն Ունեցուածքին Վերադարձը Ապահովելուն Մասին

0
449

ՆԻԿՈՍԻԱ.- Ամերիկահայ գործարար Մարք (Նշան) Չէնեան Հայոց Ցեղասպանութիւնը վերապրածներու ժառանգորդ է: Անոր մայրը եւ հայրը ծնած են Արեւմտեան Հայաստանի մէջ (յաջորդաբար՝ Խարբերդ եւ Կեսարիա) եւ Հայոց Ցեղասպանութեան օրերուն փրկուած են գերմանացի եւ ամերիկացի աւետարանիչներու շնորհիւ: Ճակատագիրի բերումով, անոնք հասած են Եգիպտոս, ուր աւելի ուշ անոնք որոշած են ընտանիք կազմել, աչքի առջեւ ունենալով գոյատեւման գաղափարը: Մարք Չէնեանի մայրը հարսանեական հագուստներու ձեւաւորող եղած է, իսկ հայրը՝ ելեկտրականութեան ճարտարագէտ:

Կիպրոսի մայրաքաղաքին մէջ, «Սայփրըս Մէյլ» թերթի լրագրող Թէօ Փանայիտեսի հետ  հարցազրոյցին ընթացքին իր ընտանիքի պատմութիւնը ներկայացնելով՝ Մարք Շէնեան կը նշէ, որ մինչ կոտորածներուն ընթացքին սպաննուած էին 1.5 միլիոն հայեր, ուրիշներ տեղահանուած եւ բռնած էին գաղթի ճամբան։

Տասնամեակներէ ի վեր, Քալիֆորնիա բնակող Չէնեան ներդրումներու խորհրդատուութիւն կը կատարէ Պեվըրլի Հիլզ գտնուող իր գրասենեակէն։ Ան նաեւ դասախօսութիւններ կու տայ եւ խորհրդաժողովներու կը մասնակցի։

Յօդուածին հեղինակը նկատած է, որ Չէնեանի հետ զրոյցին ընթացքին երեք բառ յաճախ գործածուած է՝ շուկայ, կարգապահութիւն եւ Հայաստան, ու կը յիշեցնէ, որ իր ամէնօրեայ գործին կողքին, Չէնեան կամաւոր սպասարկութիւններ մատուցած է զանազան հայկական կազմակերպութիւններու ընդմէջէն, ինչպէս՝ Հայկական գործարարական մարմինին եւ Հայկական Կրթական հիմնադրամին:

Շարունակելով խօսիլ Ցեղասպանութեան նիւթին մասին՝ Չէնեան նկատել կու տայ, որ Ցեղասպանութեան զոհ գացած հայերու ունեցուածքին վերադարձը ապահովելու ջանք կը տանի՝ նշելով, որ Ցեղասպանութեան գլխաւոր պատճառներէն մէկը թուրքերու կողմէ այդ ունեցուածքին տիրանալն էր, որուն հետեւանքով աւելի մեծ թիւով թուրքեր մասնակցած են կոտորածին: Ան իբրեւ վնասուց հատուցուման տիրանալու պայքար չի ներկայացնէր իր այս նպատակը, այլ՝ գողցուածներուն վերադարձ, հաւանաբար բաժնետոմսերու մէկ մասին իւրացումով։

«Եթէ Թուրքիոյ հսկայ ընկերութեանց արխիւները քննենք, յաճախ կարելի է անոնց ծագումը գտնել 20րդ դարուն սկիզբը: Անոնք զերոյէն չեն սկսած: Պայքար կը տարուի Հայոց Ցեղասպանութեան ճանաչման համար, բայց ես այլ հետաքրքրութիւն ունիմ։ Ես կը փափաքիմ  պահանջ ներկայացնել Թուրքիոյ այսօրուան տնտեսական համակարգին. ես հոն շահեր ունիմ, անոնք իւրացուցած են իմ նախնիներուն ագարակները, գործարանները եւ այլն», կը յայտնէ Չէնեան:

Չէնեան կ՛ուզէ իրաւական գործընթացի սկսիլ, ներգրաւելով մասնագէտներ, որոնց մէկ մասին հետ արդէն իսկ սկսած է քննել դատեր բանալու կարելիութիւնները։ Իբրեւ օրինակ՝ ան կը յայտնէ, թէ արուեստաբանները կրնան քննել այն իրերը, որոնք ակնյայտօրէն հայկական ծագում ունին, սակայն իբրեւ այդպիսին չեն նշուիր: Յաջորդ հանգրուանին, գործը պիտի յանձնուի փաստաբաններու:

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here