Արեւմտահայ մամուլի  խճանկար(1)

0
338

 Տոքթ. Արմենակ  Եղիայեան

Նոյեմբեր 9-էն  ետք այլեւս ոչ մէկ հայ նոյնն է:

Բոլորիս հոգիներուն մէջ կայ ահաւոր փլուզում մը:

Որ  յաջողեցաւ հասնիլ մինչեւ…լեզուին:

Այո, խորտակուած է հայերէնն ալ, եւ ասոր անդրադառնալու համար պէտք է կարդալ հայրենի մասնաւորաբար առցանց մամուլը կամ հետեւիլ լրատուական որեւէ  միջոցի՝ տեսնելու  համար  չարիքի տարողութիւնը:

Որո՞ւ մտքէն կրնար անցնիլ, որ Արմէն Աշոտեանի մը՝ երբեմնի կրթական նախարար,  կամ Արփի Յովհաննիսեանի մը՝ երբեմնի արդարութեան նախարարուհի, կամ Միքայէլ Մինասեանի մը՝ երբեմնի դեսպան (ի Սուրբ աթոռ), – ասոնք  միայն նմուշներ են հարիւրներու մէջ,– լեզուին տակ  այսքան աղբ,  իսկ հոգիներուն մէջ այսքան ապականութիւն, բայց նաեւ…  մաղձ, մոլուցք ու չարութիւն կրնար  սեղմուիլ:

Ո՞վ, ինչպէ՞ս եւ ե՞րբ պիտի մաքրէ այս համատարած  աղտեղութիւնը:

Այո՜, վիրաւոր է հայերէնը,  մահացու վէրքով խոցուած է ան…

*   *   *

***Ան կը ներկայացնէ հայ մամուլը՝ յանձինս  Յարութիւն քհն. Շմաւոնեանի:

—Շատ տարածուած սխաալ մըն է այս, որուն հեղիննակները չեն գիտակցիր, թէ կայ եզակի  մը՝ յանձին, եւ յոգնակի մը՝ յանձինս:

Յարութիւն քահանան յոգնակի չէ, ուրեմն՝ «յանձին Յարութիւն քահանայի»:

—Բայց՝ «յանձինս Թորոս եւ Մարկոս քահանաներու»:

***Մէկ ամիսէ ի վեր պետութիւնը փակած է իր նիւթական պիւտճէն:

Պիւտճէն կամ ամավարկը, այն ալ՝ նիւթական,  ինչպէ՞ս կը փակուի…ըմբռնելի չէ:

Սա այն  «խօսք»-երէն , որոնք…ոչինչ կը նշանակեն:

Թերեւս ըսել կ’ուզուի՝

ա) Պետութիւնը կազմած է իր ամավարկը:

բ)  Պետութիւնը դադրեցուցած է նիւթական  յատկացումները:

***Անոնք մերժած էին  քննարկման նիստին մասնակցելէ:

—Պարզ է՝ մերժել ներգործական է, ուրեմն՝ «մերժած էին մասնակցիլ»:

***Մենք քննարկած ենք շարք մը ընդհանուր հետաքրքրութիւն ունեցող  հարցեր:

—Հարց մը  չի կրնար հետաքրքրութիւն ունենալ, քանզի հետաքրքրութիւնը յատուկ է բանաւոր էակին, այսինքն՝ մարդուն: Հարցը մը կրնայ, սակայն, հետաքրքրութիւն ներկայացնել, յառաջացնել, արթնցնել, պատճառել, ստեղծել…:

 

***Նորակազմ կառավարութիւնը այսօր նախագահական պալատին մէջ պիտի ստանայ իր պաշտօնական լուսանկարը(Ազդակ):

—Այդ կառավարութեան ներկայացուցիչները պալատ կ’երթան  նկա՞ր ստանալու, թէ՞ պարզապէս…նկարուելու: Կը կարծեմ, թէ վերջինն է:

Ուրեմն ըսենք՝ պալատ կ’երթան նկարուելու:

***Կ’ըսեն, թէ «կրկնութիւնը օգտակար է եւ կը սորվեցնէ»:

—Ասանկ բան ըսող չէ եղած. կիսկատար   գիտելիքով զինուած արեւմտահայու  յերիւրանքն է այս:    Այլ ըսուած է՝ «կրկնութիւնը գիտութեան մայրն է»:

Ըսողն ալ լատին բանաստեղծ Օվիտիոսն է:

*** Իրենց հարցումներուն պատասխան չեն տրուած…

—Տրուողը հարցումները չեն, այլ պատասխանը, որ եզակի է:

Ուրեմն՝ «պատասխան չէ տրուած:

***Ոստիկաններու թիւն ալ բաւական քիչ են:

Թիւ բառը կարելի չէ բնորոշել  քիչ կամ շատ  ածականներով:

Թիւ մը կրնայ ըլլալ պզտիկ կամ մեծ:

Եւ ինչո՞ւ  «են», այսինքն՝ յոգնակի: Ենթական՝ թիւը,  եզակի է:

Ուրեմն՝ «Ոստիկաններու թիւն ալ բաւական պզտիկ է»:

***Եղանակային պայմանները կը վնասեն խճանկարը:

—Պէտք է ըլլայ ՝ կը վնասեն խճանկարին:

Այսինքն՝ վնաս կը հասցնեն անոր,  կը խաթարեն զայն:

***Կառավարութիւնը պիտի  վերացնէ   նորանոր  խնդիրներու փաղանգը:

—Բաւական երեւակայութիւն  պէտք է ունենալ խնդիրները փաղանգի անուանելու համար: Մարդ Աստուծոյ, կարելի չէ՞ր ըսել՝ խնդիրներու կծիկը, խնդիրներու կնճիռը, խնդիրներու թնճուկը, խնդիրներու փաթեթը…

***Իր ամբողջ ժխտական հետեւանքներով….

—Այսինքն՝ Իր բոլոր ժխտական հետեւանքներով…

***Այս բոլորը առանձին  բարեբախտութիւն էին  ցանկացած երաժիշտի համար:

—Իմաստ մը ունի՞ «առանձին բարեբախտութիւն» բառակապակցութիւնը, եթէ այո,– հապա ի՞նչ է ան: Պարզապէս…ոչինչ: Սա լեզու չէ, առաւել եւս հայերէն չէ:

Բարեբախտութիւնը կրնայ ըլլալ՝ եզակի, աննախընթաց, մեծ եւ այլն:

Առանձին ածականը կը վայելէ նախ եւ առաջ…անձի (առ-անձին), մարդ արարածի: Թէեւ կրնանք փորձուիլ առանձին կոչելու նաեւ շնչաւոր այլ էակներ եւս, օրինակ՝ «առանձին գառնուկ» մը,– ինչ որ շատ ալ խրախուսելի չէ: Յամենայն դէպս աղբիւրը ծանօթ է՝ արեւելահայերէնի կոյր կապկումն է ան,– իսկ ծագումը… ռուսերէն է:

—Աւելի աղաղակող ռուսաբանութիւն է  ցանկացած-ը, որուն հայերէնն է՝ որեւէ:

Այս ընթացքով ռուսակապիկներ պիտի յառաջանան մեր մէջ:

***Սակայն  այդ դիրքորոշումը հաւանութիւն  ստացաւ ո՛չ Ազրպեյճանէն,  ո՛չ  համանախագահներէն:

Սխալ կառոյց մըն է այս, վասնզի կայ չհասկցուցած կանոն մը:

Գրողը տարուած է այն նախապաշարումով, թէ «ոչ…ոչ»-ին հետ  կը կիրարկենք դրական բայ, ինչ որ կանոնին կէսն է. միւս կէսէն լուր չունի ան:

Ոչ…ոչ  կրկնադիր շաղկապին հետ բայը դրական կը դրուի, այո, եթէ ան կը յաջորդէ շաղկապին. այսպէս՝

ո՛չ   Ազրպեյճանէն հաւանութիւն ստացաւ, ո՛չ նախագահներէն:

—Իսկ երբ բայը շաղկապէն առաջ կը դրուի, ժխտական  կը կիրարկուի ան. այսպէս՝

–Հաւանութիւն չստացաւ ո՛չ Ազրպեյճանէն, ո՛չ նախագահներէն:

[email protected]

 

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here