Զառիվայր

0
71

ՍՕՍԻ ՀԱՃԵԱՆ

Իր կեանքի զառիվայրը սկսած էր արդէն, բաւական ատենէ ի վեր. անցնող իւրաքանչիւր տարի նոր եւ անջնջելի հետք մը եւս կ’աւելցնէր նախորդներուն վրայ.սակայն երկու ամիս առաջ ճակատագրի մեծագոյն հարուածը ստացած էր իր կնոջ անակնկալ մահով, որ զինք հիմնովին ցնցած էր:Այդ տխուր պատահարին վրայ, սկսած էին մէկ առ մէկ բացայայտուիլ մինչեւ այն ատեն մարմնին մէջ թաքնուած ցաւերը.ամէն օր տհաճ նորութիւն մը երեւան կ’ելլէր, օր մը աչքը, ուրիշ օր ականջը, ծունկի ցաւ, սրտի տրոփում, արեան գերճնշում եւ դեռ…..

Երիտասարդ տարիներու մարզիկի մկանուտ մարմինը հիմա նիհարցած, պարպուած տոպրակի մը երեւոյթը ստացածէր. բարձրահասակ մարդը հիմա հազիւ միջահասակ ծերուկի մը վերածուած էր, քիչ մը կքած. երբեմն քմծիծաղ մը կ’երեւէր դէմքին վրայ, երբ կը յիշէր Կապրիէլ Կարսիա Մարքէսի« «Հարիւր Տարի Մինակութիւն» վէպին գլխաւոր կերպարներէն մին՝ Ուրսուլան, որ մէկ դարէն աւելի ապրեցաւ, եւ մարմինը հետզհետէ այնքան փոքրացաւ, որ իր ծոռները զինք ծեր պուպրիկի նման, զամբիւղին մէջ կը զետեղէին եւ սենեակէ սենեակ կը պտըտցնէին, բայց այս բոլոր հարուածնեըր այդքան չէին ազդեր իրեն, որքան անվերջանալի ժամերէն ծնած՝ յուսալքիչ մինակութիւնը իր տան չորս պատերուն մէջ:

Ժամանակին՝ պասքեթ- պօլի մանչերու խումբին մարզիչի իր բարձր վարկը եւ համբաւը մարզասէրներուշրջանակին մէջ, իրեն մեծ գոհունակութիւն եւ հպարտութիւն կը պատճառէին, որովհետեւ իր ղեկավարած խումբը մի քանի տարի շարունակ, միջազգային մրցաշարքերու ընթացքին, յաջողած էր երկրին ախոյեանի տիտղոս ապահովել, յաղթանակը կը պարտէին իր պահանջկոտ եւ խիստ կարգապահութեան: Սակայն իր իսկական վայելքը եւ երջանկութիւնը եղած էր կէս դարու ամուսնական համերաշխ կեանքը իր միակ սիրած էակին հետ, որ հիմա անցեալի վաղանցուկ երազ մը կը թուէր: Աստուած իրենց զաւկի մը երանութիւնը զլացած էր. բայց երկուքը իրարմով լիացած եւ բաւարարուած կը զգային, կարծես մէկ հոգի եւ մէկ մարմին ըլլային, առանց խօսելու, լռելեայն կը հասկնային զիրար:

Հիմա զառիվայրէն շատ արագ կը սահէր, գրեթէ ինքնաբերաբար, եւ եթէ չզգուշանար, կրնար սայթաքիլ եւ թաւալագլոր դէպի անդունդ վիժիլ: Իր գործածած ցուպը թէ՛ իր ֆիզիքականին եւ թէ՛իր հոգեկանին համար ամուր յենարան մըն էր:

Ամէն գեղեցիկ, հաճելի երեւոյթի մը աւարտը, որքան ալ ուրախ ըլլայ, կամ այդ պատրանքը տայ,որոշ թախիծ կը պատճառէ ենթակային. կ’ենթադրէ բաժանում, կ’ենթադրէ վերջ, իսկ կեանքի պարագային ալ կ’ենթադրէ մահ:

Այս տխուր մտածումները իր հոգւոյն մէջ կ’աճէին,կը բազմապատկուէին, երբեմն վհատութեան մղելով զինք:

Սակայն, վերջին շաբաթներուն, քաղաքին մէջ մանր մունր խլրտումներ ծայր տուին,որոնք տակաւ աճեցան եւ եղան շօշափելի իրադարձութիւններ եւ մրրկաշունչ քամիի նման աւերներ գործեցին, որպէս հետեւանք տարիներովկուտակուած ցասումի ժայթքումին պետութեան դէմ: Համբերութեան բաժակը յորդած էր այլեւս: Ժողովուրդը վճռած էր պատժել այդ կաշառակեր եւ դաւաճան իշխանաւորները, որոնք իրենց անձնական շահերը ամէն բանէ վեր գերադասելով, կը կեղեքէին երկրին խեղճ բնակիչները, թշուառութեան մատնելով զանոնք.վախի եւ սարսափի մթնոլորտ մը ստեղծած էին, սպառնալով չարաչար պատիժի ենթարկել զիրենք քննադատողները. մարդիկ չէին յանդգներ բողոքել. դժգոհիլ,ազատօրէն արտայայտուելու իրաւունք չունէին:

Բայց ընդյատակեայ գործող, գիտակից եւ վճռակամ խումբ մը հերոս եւ հայրենասէր մտաւորականներ, որոնք վրդովուած էին ի տես այս անարդարութեան, վառեցին ըմբոստութեան վառօդին պատրոյգը, եւ ժողովուրդը վերածուեցաւ մէկ բռունցքի եւ հրապարակ իջաւ. դանակը ոսկորին հասած էր այլեւս: Սովը, երախը լայն բացած գայլի մը նման սկսած էր հասարակութեան համեստ խաւին տուները այցելել: Որքան վերի դասը կը հարստանար, շռայլութեան մէջ լողալով, այնքան աւելի կ’աւելնար չքաւորներուն թիւը, որքան ունեւոր դասակարգը կը լեցնէր իր գրպանները, գանձարանները կաշառակերութեան դրամներով, այնքան աւելի կը հիւծէր վարի խաւը. աղքատ թաղամասերու մէջ թափառող կիսամերկ մանուկներ, պատերուն տակ շարուած մուրացիկներ, անգործութեան հետեւանքով փակուած խանութներ, տխուր տեսարան մը կը պարզէին: Միջակ դասակարգը շատոնց անհետացած էր:

Եւ այսպէս ահա, մէկ օրէն միւսը այդ երկրի խաղաղ, բարի բնակիչները առիւծ կտրեցան եւ փողոց իջան, իրենց արդար իրաւունքները պահանջելու: Անշուշտ վսեմաշուք իշխանաւորները փորձեցին լռեցնել զիրենք, երբեմն դիմելով բուռն միջոցներու, բայց ամբոխը կարեւորութիւն չընծայեց. Նահանջը արգիլուած էր.օրեր, շաբաթներ տեւող բողոքի ցոյցերը աւելի սաստկացան,մանաւանդ, երբ միջազգային լրատուական գործակալութիւնները սկսան արձագանգել կատարուող միջադէպերուն եւ կառավարութեան ձեռք առած բիրտ միջոցառումներուն, որոնք դէմ էին մարդկային իրաւանց օրէնքներուն:

Մեր նախկին մարզիկը օր մըն ալ ինքզինք գտաւ այդ բազմութեան մէջ, որ կը պոռար, կը սպառնար, կը պահանջէր, որ պաշտօնանկ ըլլայ այդ կաշառակեր կառավարութիւնը, որ իրենց բնական հարստութիւններով օժտուած հայրենիքը գաղտնօրէն յանձնած էր գերպետութիւններու շահագործման եւ անոնցմէ ստացած մեծ գումարներով իրենց համար պալատներ կը կառուցէր, կամ օտար դրամատուներու մէջ պահ կը դնէր. իսկ միւս կողմէ, ժողովուրդը կը մխրճէր թշուառութեան տիղմին մէջ, առանց դոյզն խղճահարութեան:

Ի հեճուկս պետութեան խիստ եւ անզիջող կեցուածքին, իր գործ դրած բոլոր ճիգերը զսպելու համար հետզհետէ ծաւալող ցուցարարներու ամբոխը ամբողջ երկրին մէջ,ձախողութեան մատնուեցան: Ապստամբած ամբոխը սկսած էր խաղաղ ցոյցէն անդին անցնիլ, ճամբեզրին վրայ, մօտալուտ ընտրութիւններուն առթիւ շարուածիշխանաւորներուն գովազդի ցուցանակները եւ պատկերները կոտրտել , անիւներ այրել գլխաւոր պողոտաներուն մէջ, երթեւեկը խանգարելով.որոշած էր ի գին ամէն բանի, տապալել այդ կառավարութիւնը. Շնորհիւ այդ մարդոց անբեկանելի կամքին, եւ անպայման յաղթական դուրս գալու հաւատքին, ի վերջոյ յաջողեցան իրենց նպատակը իրագործել եւ երկար տարիներ յետոյ, երկրին բնակիչները սահմանադրական օրէնքով կայացած ընտրութիւններու ներկայացան եւ իրենց քուէները տուին, իրենց մէջէն ընտրուած, պարկեշտ ղեկավարներու, որոնք պիտի կառավարէին այսուհետեւ, յարգելով սահմանադրութեան օրէնքները:

Ընտրութեան յաջորդ օրը, ժողովուրդը նորէն փողոց թափուեցաւ, բայց այս անգամ իր գոհունակութիւնը եւ յաղթանակը տօնելու համար:

Իսկ մեր ծերուկ հերոսը ու՞ր մնաց այս յորձանուտին մէջ, անիկա այլեւս մոռցած էր իր անձը եւ իր ցաւերը:Ամէն օր ինք եւս կը խառնուէր զանգուածին եւ մեծ ոգեւորութեամբ, հին օրերը վերյիշելով, կը գոռար միւսներուն հետ միասնաբար .

«Անկցին այս աւազակները, որոնք տզրուկի նման ,մեր արիւնը կը ծծեն».

Ինք ալ հիմա իր ցուպին յենած՝, նոր մարտահրաւէրի մը առջեւ կը գտնուէր. վերստին բարձրանալ զառիվերը. իր հոգւոյն մէջ նոր արշալոյս մը ծագած էր:

ՍՕՍԻ ՀԱՃԵԱՆ

 

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here