Հողը Ճակատագիր Է – Ա.

0
374
ՌՈՊԷՐ ՀԱՏՏԷՃԵԱՆ
Երկուքն ալ պատահմամբ նոյն պահուն այցելութեան եկած էին ինծի։ Երկու բարեկամներ, որոնցմէ մէկը գիտէի թէ կը պատրաստուէր արտասաման գաղթելու, եւ որոնցմէ միւսը տակաւին նոր երկիր վերադարձած էր, արտասահմանի մէջ հաստատուելու երկարատեւ ու ձախորդ փորձէ մը ետք։ Ուրեմն մէկը իր վերջին պատրաստութիւնները կը տեսնէր ճամբայ ելլելու համար դէպի անորոշ կեանք մը, միւսը կը վերադառնար դուրսը փոթորկոտ օրեր ապրած ըլլալէ վերջ։ Երկուքն ալ հաւասարապէս տխուր էին սակայն։ Մէկուն մօտ չկար նոր ու հետաքրքրական հորիզոններ տեսնել պատրաստուող մարդու սովորական ուրախութիւնը, միւսէն ալ չէր յայտնուեր ձախորդութիւններէ ազատած, դարձեալ բոյն վերադարձած ու հոն անդորրութիւն գտած մարդու զուարթութիւնը։
Երկուքն ալ կը խօսէին մերթ ինծի, մերթ ալ մէկզ-մէկու հետ, պատմելով, հարցնելով, հաստատելով կամ ժխտելով։ Կը նկատէի որ երկուքին ալ նայուածքը պարբերաբար կը սահէր դէպի անորոշ ուղղութիւն մը եւ կը սեւեռուէր օդին մէջ անտեսանելի կէտի մը։ Ինծի համար դժուար չէր կռահել թէ երկուքին ալ այդ նայուածքին մէջ կար հարցում մը, որ թերեւս նոյնն էր, իրարու հակառակը ըլլալով հանդերձ.
– Ինչո՞ւ ամէն ինչ կը լքեմ ու կ՛երթամ, կը հարցնէր մէկը։
– Ինչո՞ւ ամէն ինչ լքեցի ու եկայ, կը հարցնէր միւսը։
Ի՞նչ էր սակայն այդ «ամէն ինչ»ը։
Կահ կարասի՞։
Ո՛չ։ Կահ կարասի լքած չէին անոնք։ Կամ ոչ մէկ կահ կարասի կորսնցուցած էին։ Մէկը շատ բան պիտի տանէր իրեն հետ եւ հոն ալ աւելի գեղեցիկները պիտի ունենար։ Միւսն ալ շատ բան կը բերէր հետը, եւ զանոնք կ՛աւելցնէր հինէն պահուածներուն վրայ։
Տուն եւ տե՞ղ։
Ո՛չ։ Այդ ալ չէր։ Մէկը երթալէ առաջ արդէն արտասահմանի մէջ գնած էր պարտիզաւոր գեղեցիկ տուն մը։ Իսկ միւսը հոս դեռ կը շարունակէր պահել իր տունը, զոր չէր ծախած որպէս ապահովութեան վերջին կայան։
Ի՞նչ էր որ կը ձգէին ուրեմն ու կ՛երթային, կամ ի՞նչ էր որ կը ձգէին ու կուգային։
Այս հարցումին պատասխանը նոյնն է բոլոր անոնց համար, որոնք գաղթականի պայուսակներ շալկելով կը պտըտին հորիզոնէ հորիզոն։ Անցեալի ու ապագայի տարօրինակ խառնուրդ մըն է այն, զոր անոնք կը լքեն հոս կամ հոն, զայն դարձնելով մարդուս սիրտը ամէն վայրկեան կիզող կարօտ մը։ Երկու բարեկամներէս մէկը այստեղի իր անցեալը կը թողուր ու կ՛երթար, բայց թողած կ՛ըլլար նաեւ այստեղի իր ապագան։ Միւսը կը վերադառնար ու այստեղի իր անցեալը կը վերագտնէր, բայց թողած կ՛ըլլար հոնտեղի իր ապագան։ Այս անցեալներն ու ապագաները այնպէս մը կը շաղախուէին մէկզմէկու հետ, կրաղիւսով իրարու փակչած ըլլալու պէս այնքան ուժեղ կը զօդուէին իրարու, որ անկէ վերջ անոնց տէրը կը դատապարտուէր իր մտքին մէջ մէկուն հետ միասին միւսն ալ քաշքշելու։
Հողը մարդուս կեանքին մէջ մեր կարծածէն ալ աւելի խոշոր տեղ ունի։ Բոլոր այն միւս տարրերը, տուն, կարասի, ընտանիք, գործ, բարեկամ, աշխատանք կամ զուարճութիւն, դրամ, հարստութիւն, եւ կամ այսպիսի բաներ, որոնք մարդուս կեանքը կեանք կ՛ընեն, խարսխած կ՛ըլլան անպայման հողի մը մէջ։
Շատ անգամ չենք իսկ տեսներ այդ հողը, բայց մեր ամէն ինչը այդ հողին վրայ կը հանգչի, այդ հողէն աւիշ կþառնէ ու կ՛ուռճանայ։ Մեր բոլոր ունեցածներուն ամէնէն թանկագինն է ան, գիտնանք կամ չգիտնանք։ Միայն թէ կէտ մը կայ, որով հողը կը զանազանուի մեր բոլոր միւս ունեցածներէն։ Այդ ալ հետեւեալն է։ Ամէն ինչ կրնանք առնել ու դէպի ուրիշ հորիզոններ տանիլ մեզի հետ, բայց հողը չենք կրնար տանիլ։ Միայն ա՛ն է որ մեր ետին պիտի մնայ, յամառօրէն մերժելով մեզի հետ գալ։ Եւ մենք այլուր դարձեալ ամէն ինչ պիտի կարենանք ունենալ, թերեւս աւելիով, նոյնիսկ պիտի ունենանք նոր գետին մը մեր ոտքերուն տակ, բայց պիտի նշմարենք որ այդ գետինը հող չէ, որովհետեւ մարդ, իր կեանքին սկիզբէն մինչեւ վերջ, մէկ հող միայն կրնայ ունենալ, քանի անգամ ալ փոխէ այն գետինը որուն վրայ կը կոխէ։
Այդ հողը այն մէկն է որուն վրայ ծնած ու մեծցած է։ Այդ հողը երբեք ուրիշ տեղ պիտի չգայ քեզի հետ, պիտի չհետեւի քեզի։ Պիտի հետեւի միայն մտքիդ մէջ, այդ ալ որպէս կարօտ եւ հայրենաբաղձութիւն։
«Մարմարա»
**

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here