ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՄԱՐ  ՇԱՏ ԿԱՐԵՒՈՐ Է ԻՐ ԿՈՂՔԻՆ ՈՒՆԵՆԱԼ ԻՐԱՆԻ ԵՒ ՌՈՒՍԻՈՅ ՆՄԱՆ ՀԶՕՐ ԴԱՇՆԱԿԻՑՆԵՐ

0
227

ՀԱՐՑԱԶՐՈՅՑ   ԼԻԲԱՆԱՆԱՀԱՅ ՀԱՍԱՐԱԿԱԿԱՆ ԳՈՐԾԻՉ, ՀՐԱՊԱՐԱԿԱԳԻՐ,  Yerepouni-news.com ԿԱՅՔԻ  ԽՄԲԱԳԻՐ  ԱՀԱՐՈՆ ՇԽՐՏԸՄԵԱՆԻ ՀԵՏ

Ստորեւ  թարգմանաբար  կը  ներկայացնենք Իրանի Իսլամական հանրապետութեան www.tasnimnews.com- Tasnim News Agency լրատուական գործակալութեան  հարցազրոյցը  լիբանանահայ    հասարակական գործիչ,   հրապարակագիր, խմբագիր Ահարոն Շխրտըմեանի հետ:

Question – how do you see armenian-iranian relations after the  elections  in the  two countries  ?

Պատասխան-  Իրանը եւ Հայաստանը  դարերէ   ի վեր դրացի պետութիւններ   եղած են:  Երկու  պետութիւնները  շրջանային եւ  միջազգային  աշխարհաքաղաքական շատ կարեւոր  զարգացումներու ականատես  դարձան վերջին տարիներուն:  Երկու պետութիւններուն մէջ    տեղի  ունեցան  կարեւոր  եւ անկիւնադարձային   ընտրութիւններ:  Հայաստանի պարագային՝ խորհրդարանական, Իրանի՝    նախագահական:  Զոյգ  ընտրութիւնները  տեղի ունեցան ազատ,  թափանցիկ    պայմաններու մէջ:

Հայաստանի  երեսնամեայ  շրջափակումի   ընթացքին, Իրանը  այն պետութիւնն էր, որ  շարունակեց  Հայաստանի հետ  գործակցութիւնը   զանազան  ոլորտներու մէջ, յատկապէս՝ տնտեսական:

Միջազգային  եւ շրջանային  շատ ուժեր   հաշտ աչքով չեն դիտեր   Հայաստանի եւ Իրանի միջեւ   զարգացող փոխյարաբերութիւնները:   Մ. Նահանգներու պետական  քարտուղար    Մայք Փոմփէուն այդ առաքելութեամբ ժամանեց  Երեւան եւ  վարչապետ Փաշինեանէն պահանջեց  մաս կազմել  Իրանի դէմ Ուաշինկթընի ստեղծած  ճակատին՝ խզել  Թեհրանի հետ  յարաբերութիւնները: Հայաստանի վարչապետը  մասամբ տեղի  տուաւ ամերիկեան  ճնշումներուն:  Սակայն  Հայաստան եւ Իրան ունին նոյնանման  մտահոգութիւններ: Հետեւաբար անհրաժեշտ է աւելի ամուր  հիմքերու վրայ դնել երկու պետութիւններուն  միջեւ փոխյարաբերութիւնները:

Իրանի եւ  Հայաստանի միջեւ  յարաբերութիւններու զարգացումը նաեւ  կայունութեան կարեւոր գործօն կրնայ  ծառայել  Կովկասի  բոլոր  պետութիւններուն համար: Այդ  գործակցութիւնը կրնայ   աշխարհաքաղական  նոր  հաւասարակշութիւն մը ստեղծել  տարածարջանին մէջ: Յոյսով եմ, որ Հայաստանի վարչապետ Նիկոլ  Փաշինեանը լուրջ  վերատեսութեան   կ’ենթարկէ  հայ-իրանական  յարաբերութիւնները:

Իմ կարծիքով, ինչպէս ընտրութիւններէն առաջ,  ընտրութիւններէն ետք նոյնպէս    համագորակցութեան   եւ փոխհասկացողութեան   ճանապարհով պիտի  շարունակեն  զարգանալ  հայ-իրանական  յարաբերութիւնները:

Պէտք  է ըսել, որ  Հայաստանը Իրանի  դրացի այն  միակ պետութիւնն է, որ  քաղաքական  բնոյթի  ոչ մէկ հակասութիւն ունի անոր հետ:

Question-  After Armenian elections  foreign   policy will be a  key  issue given that Armenia/s  noticeable lack of true  allies  during last  year’s  war with Azerbaijan.  Russia stood  by idly until the end,  when  it  brokered  the ceasfire, Iran- like Russia- pusued  a neutral  official  approach.  In  your   opinion, what  are the challenges  that Armenia  faces  with   the allies. And  how do you expect  to draw  its   foreign policy ?

Պատասխան-   Իրան  միշտ ալ  կառուցողական  եւ   չափաւորական կեցուածք  ցուցաբերած է  Լեռնային  Ղարաբաղի հակամարտութեան  շուրջ, միշտ  շեշտելով հակամարտութիւնը խաղաղ ճանապարհով կարգաւորելու անհրաժեշտութիւնը եւ  մինչեւ  իսկ նախաձեռնութիւններ  ստանձնած է այս ուղղութեամբ: Թեհրանը աշխարհի այն  քիչ պետութիւններէն է, որ  տուրք  չտուաւ Լեռնային  Ղարաբաղի  հարցը  կրօնական   շղարշի  տակ  ներկայացնելու   Ազրպէյճանի  քայլերուն:

Մի  մոռնաք, որ Իրան  կարմիր գիծ յայտարարած է  Հայաստանի հանրապետութեան սահմանագիծերը  փոփոխութեան ենթարկելու փորձերը:

Իրան  միշտ  շեշտած է՝ բացառապէս  խաղաղ  ճանապարհով  լուծել  Լեռնային  Ղարաբաղի հակամարտութիւնը:

Լեռնային  Ղարաբաղի հակամարտութեան խաղաղ  լուծման  ընդմէջէն, Իրանի համար ամենակարեւորը անոր  սահմաններուն անվտանգութիւնն է  եւ անշուշտ  Կովկասի մէջ  իր ներազդեցութեան պահպանումը:  Իրան, շատ մը երկիրներու նման հաշտ աչքով չի դիտեր  Կովկասի  մէջ թրքական  գործօնին  հզօրացումը, ինչպէս  նաեւ Պաքու- Անգարա, Պաքու-Թել Աւիւ-Անգարա   սերտ  համագորակցութիւնը:

Question-  Iran  supports both  sides Armenia and Azerbaijan. But during the latest round of   fighting Azerbaijan enjoyed  support  from  relatively  powerful  nations: Israel and Turkey, but Armenia  withdrew its ambassador  in Tel Aviv in   protest

In  your opinion, Iran’s  political and economix  interests are alignes  with  whom, with  Armenia  or Azerbaijan.

Պատասխան- 2015    թուականի  ամռանը Արեւմուտքի հետ   միջուկային համաձայնագիրը կնքելէ  ետք, Իրան աւելի արագ կերպով  զարգացուց  Հայաստանի եւ Ազրպէճանի հետ  իր յարաբերութիւնները:  Իրան  միաժամանակ  աւելի յաճախակի շեշտեց Լեռնային Ղարաբաղի  հակամարտութեան մէջ իր  միջնորդութեան անհրաժեշտութիւնը: Թեհրան սկսաւ բոլորին բացատրել, որ առանց իր մասնակցութեան  դժուար պիտի  ըլլայ  կայուն  խաղաղութիւն հաստատել  տարածաշրջանին  մէջ: Թեհրանի   համար անընդունելի է  արմատական կամ ահաբեկչական կազմակերպութիւններու ներկայութիւնը յատկապէս  իր սահմաններուն  կից շրջաններու  մէջ:

Իրան  շրջանային  հզօր  ուժ մը դարձած է այսօր: Ոչ   ոք կրնայ անտեսել այս իրողութիւնը:  Հայաստանի համար շատ կարեւոր է իր կողքին ունենալ  Իրանի եւ Ռուսիոյ  նման   հզօր դաշնակիցներ: Ռուսիոյ եւ  Իրանի թուլացումէն առաջին տուժողը    Հայաստանը կրնայ դառնալ Կովկասի  մէջ:

Ղարաբաղի  հարցը    նոր կացութիւններու առջեւ կրնայ դնել շրջանի պետութիւնները:   Հայաստանը իբրեւ  մնայուն  թշնամի ունենալով Թուրքիան,  կրնայ մնայուն  բարեկամ մը ունենալ ի դէմս Իրանի:

Գալով  Հայաստանին,   վստահ  եմ, որ  44-օրեայ պատերազմէն  ետք, Հայաստան աւելի  յստակ  քաղաքականութիւն պարտի վարել  շատ մը պետութիւններու հետ, սկսելով Իսրայէլէն:   Հայաստանի համար լուրջ մտահոգութիւն պէտք է  ըլլայ Պաքու- Անգարա  գործակցութիւնը  եւ անկէ  բխող սպառնալիքները:

Այո’  բացթողումներ ալ կան  հայ-իրանական յարաբերութիւններուն,  մէջ, որոնք անհրաժեշտ է շուտափոյթ կարգաւորել:

Հայաստանի արտաքին քաղաքականութեան  մէջ  նշանակալից կարեւորութիւն կը ներկայացնեն  հայ-իրանական յարաբերութիւնները եւ անոնց զարգացման  հեռանկարները:

Իրան պիտի շարունակէ մնալ Հայաստանի  ռազմավարական դաշնակիցը:

 

 

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here